Vật lí Lượng tử Tốc hành (Phần 79)

Thời gian chạy lùi ư?

Có vẻ như nguyên lí nhân quả đã khóa dòng chảy về phía trước của thời gian, song các khía cạnh của thế giới lượng tử đề xuất những thứ không phải lúc nào cũng đơn giản như thế. Chẳng hạn, trong thí nghiệm hai khe, các vân giao thoa là do hành trạng kiểu sóng gây ra. Nếu bạn tiến hành đi xem từng photon đi qua khe nào (quan sát các photon dưới dạng hạt chứ không phải sóng), thì các vân giao thoa sẽ biến mất. Tuy nhiên, giả sử bạn thay đổi thí nghiệm để đo xem các photon liên đới đi qua khe nào chỉ sau khi chúng đã đi qua nó. Nguyên lí nhân quả nói rằng bạn sẽ có thể nhìn thấy các vân giao thoa, thế nhưng điều đó không xảy ra. Thay vậy, chúng ta vẫn quan sát thấy các photon hành xử như là hạt: dường như bằng cách nào đó phép đo ở hiện tại đã ảnh hưởng đến hành trạng của hạt trong quá khứ. Phải chăng hiện tượng này, gọi là nghịch hành nhân quả (retrocausality), là bằng chứng cho thông tin truyền ngược thời gian? Có lẽ vậy, nhưng phần lớn các nhà vật lí tin rằng nó là kết quả của các hiệu ứng lượng tử chứ không phải sự du hành thời gian thực sự.

Bộ não Boltzman

Mặc dù chúng ta mô tả dòng chảy thời gian liên hệ với các quá trình không thuận nghịch, nhưng trên thực tế, chẳng có gì là không thuận nghịch với đủ thời gian cho trước cả. Nguyên lí bất định Heisenberg đồng nghĩa rằng có một xác suất nhỏ để quá trình như thế tự đảo ngược lại; chẳng hạn, giả sử hai hộp đựng chất khí bị hòa lẫn với nhau, thì có một xác suất rất nhỏ, biết thời gian là rất dài, toàn bộ các nguyên tử sẽ không còn hòa trộn và trở lại với hộp đựng ban đầu tương ứng của chúng.

Một hệ quả kì lạ khác của sự trôi qua của rất nhiều thời gian là “các bộ não Boltzman”, lần đầu tiên được nêu ra bởi nhà vật lí thế kỉ mười chín Ludwig Boltzman. Boltzman tin rằng chúng ta sống trong một sự thăng giáng tình cờ của sự tổ chức entropy thấp và tương đối trong một Vũ trụ entropy cao, và rằng các thăng giáng entropy thấp khác tự nhiên dẫn tới sự xuất hiện của ý thức. Mặc dù Botlzman chẳng biết gì về thế giới lượng tử, nhưng có một tương đồng cơ lượng tử với điều này ở dạng các thăng giáng lượng tử choán đầy không gian. Cho đủ thời gian thì các thăng giáng như thế có thể gột nên bất cứ thứ gì, kể cả một thực thể có ý thức.

Vật lí Lượng tử Tốc hành | Gemma Lavender
Bản dịch của TVVL
<< Phần trước | Phần tiếp theo >>

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Tạo bảng điểm online

Thêm ý kiến của bạn

Security code
Refresh

Các bài khác


Chốt đáp số cho bài toán bán kính proton
20/09/2019
Vào năm 2010, các nhà vật lí ở Đức báo cáo rằng họ đã thực hiện được phép đo đặc biệt chính xác về kích cỡ proton,
Tranh cãi vẫn chưa dứt về chuyện tìm thấy sóng hấp dẫn
18/09/2019
Nhóm hợp tác giành giải Nobel LIGO vừa công bố một bài báo mô tả chi tiết hơn bao giờ hết về cách nhóm này phân tích các tín
Lần đầu tiên nghe được ‘tiếng khóc chào đời’ của một lỗ đen mới sinh
17/09/2019
Nếu thuyết tương đối rộng của Albert Einstein vẫn đúng, thì một lỗ đen ra đời từ sự va chạm chấn động vũ trụ của hai
Tìm hiểu nhanh vật lí hạt (Phần 7)
16/09/2019
Nhà nguyên tử luận đầu tiên Cuộc hành trình của chúng ta đã xuất phát từ đâu? Tôi cho rằng “vật lí hạt” đã khởi
Tìm hiểu nhanh vật lí hạt (Phần 6)
16/09/2019
Tìm kiếm mã code Richard Feynman vĩ đại (1918-88), người cùng nhận Giải Nobel Vật lí cho những đóng góp của ông cho triết học
Giải được bí ẩn nhiễm điện do cọ xát
15/09/2019
Đa số mọi người đều từng trải nghiệm cảm giác tóc dựng đứng sau khi cọ xát bong bóng lên đầu mình hay tia lửa xoẹt
Các nguyên tử tăng tốc đến 5000 km/s khi chúng rơi vào siêu lỗ đen
15/09/2019
Các quan sát về chất khí đang bị nuốt vào siêu lỗ đen tại tâm của các quasar đã làm sáng tỏ thêm về cách những vật thể
Phát hiện hơi nước trên một hành tinh đá ở xa
14/09/2019
Các nhà khoa học vừa phát hiện thấy hơi nước trong khí quyển của một hành tinh đá ở cách Trái Đất 110 năm ánh sáng. Tên

Chúng tôi hiện có hơn 60 nghìn tài liệu để bạn tìm

360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com