Vật lí Lượng tử Tốc hành (Phần 79)

Thời gian chạy lùi ư?

Có vẻ như nguyên lí nhân quả đã khóa dòng chảy về phía trước của thời gian, song các khía cạnh của thế giới lượng tử đề xuất những thứ không phải lúc nào cũng đơn giản như thế. Chẳng hạn, trong thí nghiệm hai khe, các vân giao thoa là do hành trạng kiểu sóng gây ra. Nếu bạn tiến hành đi xem từng photon đi qua khe nào (quan sát các photon dưới dạng hạt chứ không phải sóng), thì các vân giao thoa sẽ biến mất. Tuy nhiên, giả sử bạn thay đổi thí nghiệm để đo xem các photon liên đới đi qua khe nào chỉ sau khi chúng đã đi qua nó. Nguyên lí nhân quả nói rằng bạn sẽ có thể nhìn thấy các vân giao thoa, thế nhưng điều đó không xảy ra. Thay vậy, chúng ta vẫn quan sát thấy các photon hành xử như là hạt: dường như bằng cách nào đó phép đo ở hiện tại đã ảnh hưởng đến hành trạng của hạt trong quá khứ. Phải chăng hiện tượng này, gọi là nghịch hành nhân quả (retrocausality), là bằng chứng cho thông tin truyền ngược thời gian? Có lẽ vậy, nhưng phần lớn các nhà vật lí tin rằng nó là kết quả của các hiệu ứng lượng tử chứ không phải sự du hành thời gian thực sự.

Bộ não Boltzman

Mặc dù chúng ta mô tả dòng chảy thời gian liên hệ với các quá trình không thuận nghịch, nhưng trên thực tế, chẳng có gì là không thuận nghịch với đủ thời gian cho trước cả. Nguyên lí bất định Heisenberg đồng nghĩa rằng có một xác suất nhỏ để quá trình như thế tự đảo ngược lại; chẳng hạn, giả sử hai hộp đựng chất khí bị hòa lẫn với nhau, thì có một xác suất rất nhỏ, biết thời gian là rất dài, toàn bộ các nguyên tử sẽ không còn hòa trộn và trở lại với hộp đựng ban đầu tương ứng của chúng.

Một hệ quả kì lạ khác của sự trôi qua của rất nhiều thời gian là “các bộ não Boltzman”, lần đầu tiên được nêu ra bởi nhà vật lí thế kỉ mười chín Ludwig Boltzman. Boltzman tin rằng chúng ta sống trong một sự thăng giáng tình cờ của sự tổ chức entropy thấp và tương đối trong một Vũ trụ entropy cao, và rằng các thăng giáng entropy thấp khác tự nhiên dẫn tới sự xuất hiện của ý thức. Mặc dù Botlzman chẳng biết gì về thế giới lượng tử, nhưng có một tương đồng cơ lượng tử với điều này ở dạng các thăng giáng lượng tử choán đầy không gian. Cho đủ thời gian thì các thăng giáng như thế có thể gột nên bất cứ thứ gì, kể cả một thực thể có ý thức.

Vật lí Lượng tử Tốc hành | Gemma Lavender
Bản dịch của TVVL
<< Phần trước | Phần tiếp theo >>

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Extension Thuvienvatly.com cho Chrome

Thêm ý kiến của bạn

Security code
Refresh

Các bài khác


Khi dòng điện tác dụng lên nam châm
08/06/2022
Khả năng khai thác lượng điện năng có vẻ vô tận là một trong những nền tảng của thế giới hiện đại. Công nghệ ấy
Nhận thức lịch sử về nam châm
28/05/2022
Vào năm 1600, một bác sĩ người Anh cho biết ngoài trọng lực, Trái Đất còn tác dụng những lực khác khi ông chỉ ra rằng hành
Photon là gì?
25/07/2021
Là hạt sơ cấp của ánh sáng, photon vừa bình dị vừa mang đầy những bất ngờ. Cái các nhà vật lí gọi là photon, thì những
Lược sử âm thanh
28/02/2021
Sóng âm: 13,7 tỉ năm trước Âm thanh có nguồn gốc từ rất xa xưa, chẳng bao lâu sau Vụ Nổ Lớn tĩnh lặng đến chán ngắt.
Đồng hồ nước Ktesibios
03/01/2021
Khoảng năm 250 tCN. “Đồng hồ nước Ktesibios quan trọng vì nó đã làm thay đổi mãi mãi sự hiểu biết của chúng ta về một
Tic-tac-toe
05/12/2020
Khoảng 1300 tCN   Các nhà khảo cổ có thể truy nguyên nguồn gốc của “trò chơi ba điểm một hàng” đến khoảng năm 1300
Sao neutron to bao nhiêu?
18/09/2020
Các nhà thiên văn vật lí đang kết hợp nhiều phương pháp để làm hé lộ các bí mật của một số vật thể lạ lùng nhất
Giải chi tiết mã đề 219 môn Vật Lý đề thi TN THPT 2020 (đợt 2)
04/09/2020

Chúng tôi hiện có hơn 60 nghìn tài liệu để bạn tìm

Đọc nhiều trong tháng



360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com