Vật lí Lượng tử Tốc hành (Phần 76)

Bất chấp nhân quả

Lí do chính khiến Einstein phạm sai lầm với sự liên đới là việc ông giả định nhân và quả hoạt động trên cơ sở ‘định xứ’, trong đó thông tin từ vị trí ‘nhân’ lan truyền về mọi hướng ở tốc độ ánh sáng. Đây là một trong những nguyên lí trực giác nhất trong vật lí học: nếu bạn thực hiện một hành động, thì các hệ quả của hành động đó sẽ tự nhiên diễn ra tiếp sau đó.

Tuy nhiên, sự liên đới lượng tử có vẻ hoạt động trên nguyên lí phi định xứ; khoảng cách giữa các hạt liên đới không là vấn đề gì cả. Nó vô cùng phản trực giác và vẫn chưa được hiểu đầy đủ, song nó có nghĩa là các quy tắc thông thường về nhân và quả không còn áp dụng được. John Bell ví von hành trạng kì lạ này với ông bạn tiến sĩ Reinhold Bertlmann của mình, ông ta thích đi tất với màu sắc hâm hâm khác nhau, một chiếc xanh dương và một chiếc xanh lục, mỗi ngày trên một chân ngẫu nhiên. Nếu một sáng nọ bạn thấy ông ta đi tất xanh dương ở chân bên phải thì bạn có thể lập tức biết rằng chân bên kia của ổng đi tất xanh lục mà chẳng phải mất thời gian dòm ngó làm gì, y hệt như sự liên đới bất chấp nhân quả bởi việc truyền thông tin bằng một cách phi định xứ.

Bất chấp nhân quả

Tất định luận

Vật lí cổ điển xây dựng trên nguyên lí tất định luận, ý tưởng cho rằng trạng thái của một vật được xác định hoàn toàn bởi các trạng thái trước đó của nó. Lấy ví dụ việc đá một quả bóng: các tính chất vật lí của quả bóng (chẳng hạn hình dạng và trọng lượng của nó) và các lực tác dụng lên nó (độ lớn của cú đá, vị trí chân chạm bóng, sức gió, và vân vân) sẽ ảnh hưởng đến nơi cuối cùng quả bóng rơi tiếp đất. Nếu bạn có đủ những thông tin như vậy, thì hành trạng của quả bóng được dự báo hoàn chỉnh. Tuy nhiên, nếu quả bóng tồn tại trong một chuỗi trạng thái lượng tử, thì nguyên lí bất định Heisenberg nói rằng các trạng thái tương lai của nó vốn dĩ không thể dự báo được và có khả năng thay đổi tức thì.

Sự liên đới là một phương tiện khác để xác định trạng thái tương lai của một hạt mà không cần sự diễn tiến tuần tự của nhân và quả. Đây là sự khác biệt căn bản giữa vật lí cổ điển và vật lí lượng tử: một bên là tất định luận, còn bên kia thì mang tính xác suất.

Tất định luận

Vật lí Lượng tử Tốc hành | Gemma Lavender
Bản dịch của TVVL
<< Phần trước | Phần tiếp theo >>

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Tạo bảng điểm online

Thêm ý kiến của bạn

Security code
Refresh

Các bài khác


Bảng tuần hoàn hóa học tốc hành (Phần 84)
28/01/2020
Astatine Trên lí thuyết, mọi nguyên tố lên tới số nguyên tử 94 có mặt trong thiên nhiên. Tuy nhiên, những nguyên tố nhất
Bảng tuần hoàn hóa học tốc hành (Phần 83)
28/01/2020
Bismuth Những người thợ mỏ ngày xưa đặt cho bismuth tên gọi tectum argenti, phản ánh niềm tin của họ rằng khoáng chất bản
Tương lai nhân loại - Michio Kaku (Phần 40)
26/01/2020
VƯỢT RA NGOÀI GIỚI HẠN CỦA LHC LHC đã tạo ra nhiều tiêu đề nóng, bao gồm cả việc khám phá ra boson Higgs vốn rất rất khó
Tương lai nhân loại - Michio Kaku (Phần 39)
26/01/2020
CHUYỂN ĐỔI SANG LOẠI III Cuối cùng, một nền văn minh loại II có thể làm cạn kiệt sức mạnh của không chỉ ngôi sao nhà của
250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 78)
23/01/2020
Định luật Ampère về điện từ 1825 André-Marie Ampère (1775-1836), Hans Christian Ørsted (1777-1851) Vào năm 1825, nhà vật lí Pháp
250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 77)
23/01/2020
Động cơ Carnot 1824 Nicolas Léonard Sadi Carnot (1796-1832)   Phần nhiều công trình ban đầu về nhiệt động lực học –
Mở rộng săn tìm neutrino tại Nam Cực
14/01/2020
Đợt nâng cấp sắp tới cho detector IceCube sẽ đem lại những nhận thức sâu sắc hơn về các neutrino. Nằm sâu dưới lòng đất
Bảng tuần hoàn hóa học tốc hành (Phần 82)
14/01/2020
Thallium Thành viên bền nặng nhất của nhóm 13 là một nguyên tố hóa học nữa được đặt tên theo màu sắc quang phổ nổi bật

Chúng tôi hiện có hơn 60 nghìn tài liệu để bạn tìm

360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com