Vật lí Lượng tử Tốc hành (Phần 74)

Nguyên lí vị nhân sinh

Một trong những khía cạnh lạ nhất của Vũ trụ chúng ta là cách mà nhiều hằng số cơ bản ẩn dưới nhiều quá trình vật lí cơ bản trông như được điều chỉnh tinh tế để tạo ra một vũ trụ thích hợp cho sự sống. Chẳng hạn, nếu lực mạnh yếu hơn chút xíu thôi, thì các quark sẽ không thể liên kết với nhau và tạo thành các baryon. Nếu nó mạnh hơn chút xíu, thì nó làm cho toàn bộ hydrogen trong Vũ trụ xa xưa tổng hợp thành helium, cướp mất nguồn nhiên liệu của các sao. Tốc độ ánh sáng, điện tích electron, và độ lớn lực hấp dẫn cũng có giá trị vừa vặn thích hợp cho sự sống.

Các nhà vũ trụ học giải thích sự điều chỉnh tinh tế này bằng một ý tưởng gọi là nguyên lí vị nhân sinh. Hình thức ‘yếu’ của nguyên lí này cho rằng chúng ta nên kì vọng đo được những giá trị như thế này, bởi lẽ chúng ta đâu thể tồn tại trong một Vũ trụ không thích hợp cho sự sống. Hình thức ‘mạnh’, trái lại, tìm một lí do cho sự điều chỉnh tinh tế: có lẽ nó là một hệ quả của lí thuyết về tất cả, hoặc có lẽ Vũ trụ của chúng ta thật ra chỉ là một trong vô vàn đa vũ trụ muôn hình vạn trạng, mà không phải vũ trụ nào cũng phát sinh sự sống.

Nguyên lí vị nhân sinh

Chơi xúc xắc

Khi Albert Einstein tuyên bố rằng ‘Chúa không chơi xúc xắc với thế giới’, ông đang thương tiếc cho tính ngẫu nhiên biểu kiến của hàm sóng xác suất theo cách hiểu Copenhagen. Điều này có những hệ quả vượt xa chuyện ánh sáng hoặc electron là sóng hay là hạt; nguyên lí bất định Heisenberg ý nói rằng ở cấp độ lượng tử, tự nhiên về cơ bản là ngẫu nhiên và không thể đoán trước đến bất kì độ chuẩn xác nào.

Einstein kịch liệt phủ nhận quan niệm này. Đối với ông, tính ngẫu nhiên biểu kiến chỉ có nghĩa là hiểu biết của chúng ta về vật lí lượng tử là chưa hoàn chỉnh; phải còn có những thông tin vùi chôn trong tính chất của các hạt mô tả được hành trạng của chúng theo một kiểu tất định, có thể dự đoán được. Tuy nhiên, Einstein thừa nhận phản bác của ông đúng là dựa trên bản năng và tất nhiên, trực giác của chúng ta nghiêng về những quan sát về thế giới hằng ngày là tất định và có thể dự đoán. Cuối cùng, với một thí nghiệm do chính ông nghĩ ra, Einstein chứng minh rằng ông đã sai lầm với cơ học lượng tử.

Chơi xúc xắc

Vật lí Lượng tử Tốc hành | Gemma Lavender
Bản dịch của TVVL
<< Phần trước | Phần tiếp theo >>

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Extension Thuvienvatly.com cho Chrome

Thêm ý kiến của bạn

Security code
Refresh

Các bài khác


Giải được bí ẩn vì sao ma sát gây ra tĩnh điện
15/09/2019
Đa số mọi người đều từng trải nghiệm cảm giác tóc dựng đứng sau khi cọ xát bong bóng lên đầu mình hay tia lửa xoẹt
Giải được bí ẩn vì sao ma sát gây ra tĩnh điện
15/09/2019
Đa số mọi người đều từng trải nghiệm cảm giác tóc dựng đứng sau khi cọ xát bong bóng lên đầu mình hay tia lửa xoẹt
Các nguyên tử tăng tốc đến 5000 km/s khi chúng rơi vào siêu lỗ đen
15/09/2019
Các quan sát về chất khí đang bị nuốt vào siêu lỗ đen tại tâm của các quasar đã làm sáng tỏ thêm về cách những vật thể
Phát hiện hơi nước trên một hành tinh đá ở xa
14/09/2019
Các nhà khoa học vừa phát hiện thấy hơi nước trong khí quyển của một hành tinh đá ở cách Trái Đất 110 năm ánh sáng. Tên
Vật lí Lượng tử Tốc hành (Phần 82)
14/09/2019
Điện tử học Vi điện tử hiện đại được xây dựng trên các con chip silicon và các dòng điện chuyển động lòng vòng trong
Vật lí Lượng tử Tốc hành (Phần 81)
14/09/2019
Kính hiển vi quét chui hầm Các tính chất dạng sóng của electron có thể dùng để ghi ảnh các vật ở cấp độ nhỏ hơn nhiều
Bảng tuần hoàn hóa học tốc hành (Phần 64)
14/09/2019
Rhodium Vào năm 1979, Sách Kỉ lục Guinness tặng Paul McCartney một bản mạ rhodium, công nhận ông là nghệ sĩ bán chạy nhất của
Bảng tuần hoàn hóa học tốc hành (Phần 63)
14/09/2019
Technetium Không có đồng vị bền nào, nguyên tố 43 là nguyên tố phóng xạ nhẹ nhất. Mặc dù nó được tạo ra tự nhiên dưới

Chúng tôi hiện có hơn 60 nghìn tài liệu để bạn tìm

360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com