Vật lí Lượng tử Tốc hành (Phần 71)

Đa vũ trụ căng phồng

Nếu một đa vũ trụ Cấp 1 có “thêm không gian” và giống với vũ trụ của chúng ta nhưng lặp lại đến vô hạn, thì đa vũ trụ Cấp 2 của Tegmark muôn hình vạn trạng hơn. Thuyết căng phồng vĩnh viễn dự đoán rằng các bộ phận của Vũ trụ liên tục “đâm chồi”, nhờ các thăng giáng lượng tử chi phối những đợt căng phồng mới. Điều này tạo ra vô số vũ trụ mới, dãn ra xa nhanh đến mức không có thứ gì trong Vũ trụ có thể đi tới hay đi vào trong chúng.

Nếu lí thuyết dây đúng trên diện rộng, thì mỗi một vũ trụ mới này có khả năng có các định luật vật lí khác hoàn toàn với của chúng ta. Đây là vì các phương trình của lí thuyết dây có chừng 10500 nghiệm tiềm năng, mỗi nghiệm có thể mô tả một vũ trụ với các định luật vật lí khác – một kết hợp khác của các chiều, các độ lớn khác của các lực cơ bản và các hạt sơ cấp khác. Sự căng phồng hỗn độn có thể tạo ra vô số vũ trụ như thế và, hơn nữa, nhiều vũ trụ trong số này tự chính có thể là đa vũ trụ Cấp 1.

Đa vũ trụ căng phồng

Hàm sóng không thể suy sụp

Lúc cơ học lượng tử mới ra đời, nhiều nhà khoa học không hài lòng với cách hiểu Copenhagen, vì những chỉ dấu nhất định của nó hàm ý rằng có những vạt vũ trụ mênh mông tồn tại trong cõi u minh xác suất cho đến khi được quan sát. Một người trong số họ là Hugh Everett III, người có cách hiểu đa thế giới đề xuất rằng các hàm sóng không thật sự suy sụp khi bị quan sát, chúng chỉ biểu hiện một ảo giác về sự suy sụp.

Everett chỉ ra rằng không những vật đang được quan sát ở trong một trạng thái thông lượng lượng tử, mà cả nhà quan sát cũng thế. Giả sử một electron có xác suất ló ra tại một trong vài điểm, thì nhà quan sát cũng có một hàm sóng mô tả khả năng họ quan sát thấy electron tại mỗi điểm. Trạng thái lượng tử của electron và của nhà quan sát bị “liên đới” (hay “vướng víu”), với kết cục của bên này liên hệ với kết cục của bên kia. Mỗi kết cục khả dĩ đối với nhà quan sát đó chồng chất lên nhau, và trong mỗi kết cục nhà quan sát thấy phiên bản hàm sóng của họ suy sụp. Nói chung, hàm sóng là không thể suy sụp, chúng ta chỉ có thể trải nghiệm một trong các kết cục của nó mà thôi.

Hàm sóng không thể suy sụp

Vật lí Lượng tử Tốc hành | Gemma Lavender
Bản dịch của TVVL
<< Phần trước | Phần tiếp theo >>

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Tạo bảng điểm online

Thêm ý kiến của bạn

Security code
Refresh

Các bài khác


250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 92)
05/07/2020
Hiệu ứng Doppler 1842 Christian Andreas Doppler (1803–1853), Christophorus Henricus Diedericus Buys Ballot (1817–1890) “Khi viên sĩ quan cảnh
250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 91)
05/07/2020
Quang học sợi 1841 Jean-Daniel Colladon (1802–1893), Charles Kuen Kao (sinh 1933), George Alfred Hockham (sinh 1938)   Khoa học về sợi
Thời gian có thật sự trôi không?
28/06/2020
Các định luật vật lí hàm ý rằng sự trôi qua của thời gian là một ảo giác. Để né tránh kết luận này, chúng ta phải suy
Chuyện kể của một hạt muon
19/06/2020
Khám phá muon từng khiến các nhà vật lí bối rối. Ngày nay, các thí nghiệm quốc tế sử dụng hạt vốn từng khó hiểu này để
Vì sao lực hấp dẫn khác với những lực còn lại?
17/06/2020
Chúng tôi hỏi bốn nhà vật lí tại sao lực hấp dẫn lạc lõng trong số các lực của tự nhiên. Và chúng tôi nhận được bốn
Cấp độ trong vật lí học
13/06/2020
Không giống triết học, logic học, hay toán học thuần túy, vật lí là một khoa học vừa mang tính kinh nghiệm vừa mang tính định
Tương lai của tâm trí - Michio Kaku (Phần cuối)
13/06/2020
TRIẾT HỌC VÀ KHOA HỌC THẦN KINH Cuộc tranh luận giữa Nguyên lý Copernican và Nguyên lý Nhân loại cũng tạo ra tiếng vang trong khoa
Các nghịch lí Zeno
09/06/2020
ACHILLES VÀ CON RÙA “Mọi chuyển động đều là ảo giác.” Xếp thứ nhất trong chín nghịch lí của chúng ta có từ hai thiên

Chúng tôi hiện có hơn 60 nghìn tài liệu để bạn tìm

360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com