Vật lí Lượng tử Tốc hành (Phần 71)

Đa vũ trụ căng phồng

Nếu một đa vũ trụ Cấp 1 có “thêm không gian” và giống với vũ trụ của chúng ta nhưng lặp lại đến vô hạn, thì đa vũ trụ Cấp 2 của Tegmark muôn hình vạn trạng hơn. Thuyết căng phồng vĩnh viễn dự đoán rằng các bộ phận của Vũ trụ liên tục “đâm chồi”, nhờ các thăng giáng lượng tử chi phối những đợt căng phồng mới. Điều này tạo ra vô số vũ trụ mới, dãn ra xa nhanh đến mức không có thứ gì trong Vũ trụ có thể đi tới hay đi vào trong chúng.

Nếu lí thuyết dây đúng trên diện rộng, thì mỗi một vũ trụ mới này có khả năng có các định luật vật lí khác hoàn toàn với của chúng ta. Đây là vì các phương trình của lí thuyết dây có chừng 10500 nghiệm tiềm năng, mỗi nghiệm có thể mô tả một vũ trụ với các định luật vật lí khác – một kết hợp khác của các chiều, các độ lớn khác của các lực cơ bản và các hạt sơ cấp khác. Sự căng phồng hỗn độn có thể tạo ra vô số vũ trụ như thế và, hơn nữa, nhiều vũ trụ trong số này tự chính có thể là đa vũ trụ Cấp 1.

Đa vũ trụ căng phồng

Hàm sóng không thể suy sụp

Lúc cơ học lượng tử mới ra đời, nhiều nhà khoa học không hài lòng với cách hiểu Copenhagen, vì những chỉ dấu nhất định của nó hàm ý rằng có những vạt vũ trụ mênh mông tồn tại trong cõi u minh xác suất cho đến khi được quan sát. Một người trong số họ là Hugh Everett III, người có cách hiểu đa thế giới đề xuất rằng các hàm sóng không thật sự suy sụp khi bị quan sát, chúng chỉ biểu hiện một ảo giác về sự suy sụp.

Everett chỉ ra rằng không những vật đang được quan sát ở trong một trạng thái thông lượng lượng tử, mà cả nhà quan sát cũng thế. Giả sử một electron có xác suất ló ra tại một trong vài điểm, thì nhà quan sát cũng có một hàm sóng mô tả khả năng họ quan sát thấy electron tại mỗi điểm. Trạng thái lượng tử của electron và của nhà quan sát bị “liên đới” (hay “vướng víu”), với kết cục của bên này liên hệ với kết cục của bên kia. Mỗi kết cục khả dĩ đối với nhà quan sát đó chồng chất lên nhau, và trong mỗi kết cục nhà quan sát thấy phiên bản hàm sóng của họ suy sụp. Nói chung, hàm sóng là không thể suy sụp, chúng ta chỉ có thể trải nghiệm một trong các kết cục của nó mà thôi.

Hàm sóng không thể suy sụp

Vật lí Lượng tử Tốc hành | Gemma Lavender
Bản dịch của TVVL
<< Phần trước | Phần tiếp theo >>

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Downlaod video thí nghiệm

Thêm ý kiến của bạn

Security code
Refresh

Các bài khác


Photon là gì?
25/07/2021
Là hạt sơ cấp của ánh sáng, photon vừa bình dị vừa mang đầy những bất ngờ. Cái các nhà vật lí gọi là photon, thì những
Lược sử âm thanh
28/02/2021
Sóng âm: 13,7 tỉ năm trước Âm thanh có nguồn gốc từ rất xa xưa, chẳng bao lâu sau Vụ Nổ Lớn tĩnh lặng đến chán ngắt.
Đồng hồ nước Ktesibios
03/01/2021
Khoảng năm 250 tCN. “Đồng hồ nước Ktesibios quan trọng vì nó đã làm thay đổi mãi mãi sự hiểu biết của chúng ta về một
Tic-tac-toe
05/12/2020
Khoảng 1300 tCN   Các nhà khảo cổ có thể truy nguyên nguồn gốc của “trò chơi ba điểm một hàng” đến khoảng năm 1300
Sao neutron to bao nhiêu?
18/09/2020
Các nhà thiên văn vật lí đang kết hợp nhiều phương pháp để làm hé lộ các bí mật của một số vật thể lạ lùng nhất
Giải chi tiết mã đề 219 môn Vật Lý đề thi TN THPT 2020 (đợt 2)
04/09/2020
250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 96)
04/09/2020
Khám phá Hải Vương tinh 1846 John Couch Adams (1819–1892), Urbain Jean Joseph Le Verrier (1811–1877), Johann Gottfried Galle (1812–1910) “Bài
250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 95)
04/09/2020
Các định luật Kirchhoff về mạch điện 1845 Gustav Robert Kirchhoff (1824–1887) Khi vợ của Gustav Kirchhoff, Clara, qua đời, nhà vật

Chúng tôi hiện có hơn 60 nghìn tài liệu để bạn tìm

Đọc nhiều trong tháng



360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com