Vật lí Lượng tử Tốc hành (Phần 69)

Tương ứng AdS/CFT

Chúng ta sống trong Vũ trụ bị thống trị bởi năng lượng tối, một thế lực bí ẩn làm tăng tốc độ dãn nở vũ trụ. Một lời giải thích phổ biến cho rằng năng lượng tối là hằng số vũ trụ, một trường năng lượng giả định lần đầu tiên xuất hiện trong các nghiệm cho các phương trình trường Einstein về không-thời gian. Một Vũ trụ bị áp đảo bởi một hằng số vũ trụ dương được gọi là một ‘không gian de Sitter’, gọi theo tên nhà vật lí Hà Lan Willem de Sitter. Trái lại, không gian phản de Sitter (AdS – Anti de Sitter) sẽ có hằng số vũ trụ âm làm cho sự dãn nở chậm lại.

Vào năm 1997, Juan Maldacena người Argentina thực hiện một khám phá lạ lùng: nếu chúng ta mở rộng một AdS thành năm chiều, thì Vũ trụ bốn chiều ‘của chúng ta’ hiện ra trên ‘mặt biên’ của nó. Hơn nữa, có một liên hệ giữa lực hấp dẫn năm chiều và một nhóm lí thuyết trường lượng tử gọi là các lí thuyết trường bảo giác (CFT – conformal field theory) trong bốn chiều. Khám phá của Maldacena đánh dấu một sự tiến bộ quan trọng trong cuộc tìm kiếm một lí thuyết về tất cả, vì nó có vẻ xác nhận nguyên lí toàn kí, một tính chất được đề xuất của lực hấp dẫn lượng tử đã ‘mã hóa’ các tính chất cao chiều của nó lên trên không-thời gian bốn chiều.

Tương ứng AdS/CFT

Lí thuyết tốt nhất ư?

Trong hàng thập kỉ, lí thuyết dây từng là một đối thủ hàng đầu cho một lí thuyết về tất cả thống nhất các lực cơ bản, giải thích Mô hình Chuẩn và mô tả một lí thuyết lượng tử về lực hấp dẫn. Tuy nhiên, nó thật sự có những lời dèm pha, với các chiều dư chưa được chứng minh của nó là một tiêu điểm đặc biệt để chỉ trích. Việc khám phá các siêu đối hạt sẽ đem lại bằng chứng tốt, dù là gián tiếp, cho lí thuyết dây. Các hạt này phải có năng lượng trong mức 100 đến 1000 tỉ electronvolt. Tuy nhiên, hiện nay LHC chỉ có thể khảo sát đầu dưới của cấp năng lượng này, và cho đến nay chưa có dấu hiệu nào của siêu đối hạt, dù là nhẹ nhất, đã được đề xuất.

Điều này trông như tin tốt lành đối với lực hấp dẫn lượng tử vòng (LQG – Loop Quantum Gravity), trong đó siêu đối xứng là tùy chọn. Nhưng LQG có những vướng mắc của riêng nó, các chỉ trích nói rằng các mạng spin không tích hợp được thời gian, và cũng không giải thích được Mô hình Chuẩn. Có vẻ như phải đi một chặng đường dài nữa thì mới tìm được lí thuyết về tất cả.

Lí thuyết tốt nhất ư?

Vật lí Lượng tử Tốc hành | Gemma Lavender
Bản dịch của TVVL
<< Phần trước | Phần tiếp theo >>

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Extension Thuvienvatly.com cho Chrome

Thêm ý kiến của bạn

Security code
Refresh

Các bài khác


Khi dòng điện tác dụng lên nam châm
08/06/2022
Khả năng khai thác lượng điện năng có vẻ vô tận là một trong những nền tảng của thế giới hiện đại. Công nghệ ấy
Nhận thức lịch sử về nam châm
28/05/2022
Vào năm 1600, một bác sĩ người Anh cho biết ngoài trọng lực, Trái Đất còn tác dụng những lực khác khi ông chỉ ra rằng hành
Photon là gì?
25/07/2021
Là hạt sơ cấp của ánh sáng, photon vừa bình dị vừa mang đầy những bất ngờ. Cái các nhà vật lí gọi là photon, thì những
Lược sử âm thanh
28/02/2021
Sóng âm: 13,7 tỉ năm trước Âm thanh có nguồn gốc từ rất xa xưa, chẳng bao lâu sau Vụ Nổ Lớn tĩnh lặng đến chán ngắt.
Đồng hồ nước Ktesibios
03/01/2021
Khoảng năm 250 tCN. “Đồng hồ nước Ktesibios quan trọng vì nó đã làm thay đổi mãi mãi sự hiểu biết của chúng ta về một
Tic-tac-toe
05/12/2020
Khoảng 1300 tCN   Các nhà khảo cổ có thể truy nguyên nguồn gốc của “trò chơi ba điểm một hàng” đến khoảng năm 1300
Sao neutron to bao nhiêu?
18/09/2020
Các nhà thiên văn vật lí đang kết hợp nhiều phương pháp để làm hé lộ các bí mật của một số vật thể lạ lùng nhất
Giải chi tiết mã đề 219 môn Vật Lý đề thi TN THPT 2020 (đợt 2)
04/09/2020

Chúng tôi hiện có hơn 60 nghìn tài liệu để bạn tìm

Đọc nhiều trong tháng

360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com