Vật lí Lượng tử Tốc hành (Phần 68)

Không gian Calabi-Yau

Nếu lí thuyết dây là đúng, và các chiều dư mà nó đòi hỏi bị thu gọn, thì chúng ẩn náu ở đâu? Câu trả lời có thể nằm ở một nơi gọi là đa diện Calabi-Yau, đặt theo tên của các nhà toán học Eugenio Calabi và Shing-Tung Yau. Ý tưởng là rằng lối vào không gian sáu chiều bên trong đa diện Calabi-Yau là cực kì nhỏ, bề ngang vào cỡ 10-15 mét. Việc “tháo gỡ” đa diện để làm cho tác dụng của bất kì chiều nào của nó là có thể đo được đòi hỏi lượng năng lượng khổng lồ, nhưng các nhà khoa học tại LHC hi vọng tìm thấy một bằng chứng nào đó của không gian Calabi-Yau trong các va chạm hạt năng lượng cao.

Không gian Calabi-Yau đang mời gọi những người ủng hộ lí thuyết siêu dây, vì sự thu gọn các chiều cho phép một siêu đối xứng bị phá vỡ riêng phần. Lí thuyết dây cho phép có nhiều kiểu không gian sáu chiều, và dự đoán rằng không gian Calabi-Yau phải chứa các ‘lỗ trống’, tương ứng với số lượng gia đình hạt. Nếu điều này là đúng, thì chúng ta có thể thu hẹp các nghiệm xuống không gian Calabi-Yau với ba lỗ trống (tương ứng với fermion, quark và boson).

Không gian Calabi-Yau

Lí thuyết brane

Là một lí thuyết phát sinh từ lí thuyết dây, lí thuyết brane mô tả một kịch bản bao hàm một không gian cao chiều với các chiều mở rộng, thỉnh thoảng gọi là siêu không gian hay ‘không gian khối’. Mỗi brane (xuất xứ từ membrane – màng) là một đại diện vật lí của một chiều, hay một tập hợp chiều, trong siêu không gian. Từng vật thể được mô tả bằng các p-brane, trong đó p là số chiều có liên quan. Mỗi hạt điểm như electron, với kích thước zero, do đó sẽ là một 0-brane, mỗi dây sẽ là một 1-brane vì nó tồn tại trong một chiều, và vân vân. Các dây có thể được cuộn tròn hoặc hai đầu hở, và trong trường hợp sau hai đầu dây được gắn với cái gọi là D-brane, đó là các vật thể đa chiều chuyển động trong siêu không gian.

Theo cái gọi là vũ trụ học ‘thế giới brane’, Vũ trụ của chúng ta chỉ là một brane như thế. Thậm chí có người đề xuất rằng Vụ Nổ Lớn xảy ra khi hai brane va chạm, với sự dãn nở sau đó của Vũ trụ là do sau đó hai brane tách nhau ra.

Lí thuyết brane

Vật lí Lượng tử Tốc hành | Gemma Lavender
Bản dịch của TVVL
<< Phần trước | Phần tiếp theo >>

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Tạo bảng điểm online

Thêm ý kiến của bạn

Security code
Refresh

Các bài khác


250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 56)
22/10/2019
Định luật Bode về khoảng cách hành tinh 1766 Johann Elert Bode (1747–1826), Johann Daniel Titius (1729–1796) Định luật Bode, còn gọi
250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 55)
22/10/2019
Hiệu ứng giọt đen 1761 Torbern Olof Bergman (1735-1784), James Cook (1728-1779) Albert Einstein từng nói rằng điều khó hiểu nhất ở
Tương lai nhân loại - Michio Kaku (Phần 28)
22/10/2019
HAI CÁCH ĐỂ SỐ HOÁ TÂM TRÍ Thực ra có hai phương án tiếp cận riêng biệt để số hóa bộ não con người. Đầu tiên là Dự
Tương lai nhân loại - Michio Kaku (Phần 27)
22/10/2019
MỘT QUAN ĐIỂM KHÁC VỀ SỰ BẤT TỬ Adaline có thể hối hận về món quà bất tử, và có lẽ cô ấy không đơn độc, nhưng
Thời gian là gì? (Phần 2)
21/10/2019
Vậy thì hãy nói đi: Thời gian là gì? Hãy nói một chút về lũ chồn sương. Để nắm rõ hơn cách các nhà vật lí nghĩ về
Vật lí Lượng tử Tốc hành (Phần 86)
16/10/2019
Chất siêu chảy Khi những chất lỏng nhất định, ví dụ helium lỏng, khi được làm lạnh xuống chỉ bằng vài độ trên không
Vật lí Lượng tử Tốc hành (Phần 85)
16/10/2019
Định tuổi bằng phóng xạ Là một ứng dụng tài tình của hiện tượng lượng tử phóng xạ, phép định tuổi bằng phóng xạ
Tương lai của tâm trí - Michio Kaku (Phần 26)
14/10/2019
QUÊN VIỆC QUÊN ĐI, VÀ KÝ ỨC CHỤP ẢNH Mặc dù các kỹ năng tự kỷ thông minh có thể được bắt đầu bằng một số chấn

Chúng tôi hiện có hơn 60 nghìn tài liệu để bạn tìm

360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com