Vật lí Lượng tử Tốc hành (Phần 68)

Không gian Calabi-Yau

Nếu lí thuyết dây là đúng, và các chiều dư mà nó đòi hỏi bị thu gọn, thì chúng ẩn náu ở đâu? Câu trả lời có thể nằm ở một nơi gọi là đa diện Calabi-Yau, đặt theo tên của các nhà toán học Eugenio Calabi và Shing-Tung Yau. Ý tưởng là rằng lối vào không gian sáu chiều bên trong đa diện Calabi-Yau là cực kì nhỏ, bề ngang vào cỡ 10-15 mét. Việc “tháo gỡ” đa diện để làm cho tác dụng của bất kì chiều nào của nó là có thể đo được đòi hỏi lượng năng lượng khổng lồ, nhưng các nhà khoa học tại LHC hi vọng tìm thấy một bằng chứng nào đó của không gian Calabi-Yau trong các va chạm hạt năng lượng cao.

Không gian Calabi-Yau đang mời gọi những người ủng hộ lí thuyết siêu dây, vì sự thu gọn các chiều cho phép một siêu đối xứng bị phá vỡ riêng phần. Lí thuyết dây cho phép có nhiều kiểu không gian sáu chiều, và dự đoán rằng không gian Calabi-Yau phải chứa các ‘lỗ trống’, tương ứng với số lượng gia đình hạt. Nếu điều này là đúng, thì chúng ta có thể thu hẹp các nghiệm xuống không gian Calabi-Yau với ba lỗ trống (tương ứng với fermion, quark và boson).

Không gian Calabi-Yau

Lí thuyết brane

Là một lí thuyết phát sinh từ lí thuyết dây, lí thuyết brane mô tả một kịch bản bao hàm một không gian cao chiều với các chiều mở rộng, thỉnh thoảng gọi là siêu không gian hay ‘không gian khối’. Mỗi brane (xuất xứ từ membrane – màng) là một đại diện vật lí của một chiều, hay một tập hợp chiều, trong siêu không gian. Từng vật thể được mô tả bằng các p-brane, trong đó p là số chiều có liên quan. Mỗi hạt điểm như electron, với kích thước zero, do đó sẽ là một 0-brane, mỗi dây sẽ là một 1-brane vì nó tồn tại trong một chiều, và vân vân. Các dây có thể được cuộn tròn hoặc hai đầu hở, và trong trường hợp sau hai đầu dây được gắn với cái gọi là D-brane, đó là các vật thể đa chiều chuyển động trong siêu không gian.

Theo cái gọi là vũ trụ học ‘thế giới brane’, Vũ trụ của chúng ta chỉ là một brane như thế. Thậm chí có người đề xuất rằng Vụ Nổ Lớn xảy ra khi hai brane va chạm, với sự dãn nở sau đó của Vũ trụ là do sau đó hai brane tách nhau ra.

Lí thuyết brane

Vật lí Lượng tử Tốc hành | Gemma Lavender
Bản dịch của TVVL
<< Phần trước | Phần tiếp theo >>

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Extension Thuvienvatly.com cho Chrome

Thêm ý kiến của bạn

Security code
Refresh

Các bài khác


250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 92)
05/07/2020
Hiệu ứng Doppler 1842 Christian Andreas Doppler (1803–1853), Christophorus Henricus Diedericus Buys Ballot (1817–1890) “Khi viên sĩ quan cảnh
250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 91)
05/07/2020
Quang học sợi 1841 Jean-Daniel Colladon (1802–1893), Charles Kuen Kao (sinh 1933), George Alfred Hockham (sinh 1938)   Khoa học về sợi
Thời gian có thật sự trôi không?
28/06/2020
Các định luật vật lí hàm ý rằng sự trôi qua của thời gian là một ảo giác. Để né tránh kết luận này, chúng ta phải suy
Chuyện kể của một hạt muon
19/06/2020
Khám phá muon từng khiến các nhà vật lí bối rối. Ngày nay, các thí nghiệm quốc tế sử dụng hạt vốn từng khó hiểu này để
Vì sao lực hấp dẫn khác với những lực còn lại?
17/06/2020
Chúng tôi hỏi bốn nhà vật lí tại sao lực hấp dẫn lạc lõng trong số các lực của tự nhiên. Và chúng tôi nhận được bốn
Cấp độ trong vật lí học
13/06/2020
Không giống triết học, logic học, hay toán học thuần túy, vật lí là một khoa học vừa mang tính kinh nghiệm vừa mang tính định
Tương lai của tâm trí - Michio Kaku (Phần cuối)
13/06/2020
TRIẾT HỌC VÀ KHOA HỌC THẦN KINH Cuộc tranh luận giữa Nguyên lý Copernican và Nguyên lý Nhân loại cũng tạo ra tiếng vang trong khoa
Các nghịch lí Zeno
09/06/2020
ACHILLES VÀ CON RÙA “Mọi chuyển động đều là ảo giác.” Xếp thứ nhất trong chín nghịch lí của chúng ta có từ hai thiên

Chúng tôi hiện có hơn 60 nghìn tài liệu để bạn tìm

360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com