Vật lí Lượng tử Tốc hành (Phần 67)

Siêu đối xứng

Một mô hình giả thuyết của vật lí hạt, gọi là siêu đối xứng, nói rằng Mô hình Chuẩn là đối xứng, với mỗi boson của nó liên hệ đối xứng với một fermion, gọi là ‘siêu đối hạt’ của nó. Khối lượng, điện tích, và các số lượng tử khác của các hạt đối xứng là giống hệt nhau; duy chỉ spin của chúng khác nhau, vì đó là cái xác định boson và fermion.

Vậy tại sao chúng ta không thấy các siêu đối hạt này trong tự nhiên? Sự vắng mặt biểu kiến của chúng có nghĩa là nếu siêu đối xứng là có thật, thì nó phải là một ‘đối xứng bị phá vỡ’, để các siêu đối hạt có khối lượng-năng lượng cao hơn nhiều, từ 100 đến 1000 tỉ eV (cao hơn cả boson Higgs). Vậy tại sao các nhà vật lí cứ bám lấy lí thuyết này? Hóa ra siêu đối xứng có nhiều ưu điểm cần thiết để tạo ra các mô hình vận hành được của lí thuyết dây, và nó còn đem lại một dấu hiệu nhận dạng tiềm năng cho năng lượng tối của Vũ trụ. Ngoài ra, nó còn có thể giữ vai trò then chốt trong việc thống nhất bốn lực cơ bản, vì nó làm cho các độ lớn rất khác nhau của chúng phân kì khi truy nguyên đến kỉ nguyên Planck.

Siêu đối xứng

Các chiều bậc cao

Chúng ta trải nghiệm Vũ trụ trong bốn chiều: ba chiều không gian và một chiều thời gian. Vì thế, khi các phương trình ban đầu của lí thuyết dây đi tới các kết quả đòi hỏi 26 chiều không-thời gian để hoạt động, phản ứng tự nhiên của người ta là bảo thủ. Mọi thứ tốt lên một chút với sự ra đời siêu đối xứng cho lí thuyết dây, nó làm giảm các chiều cần thiết xuống còn mười (chín chiều không gian, một chiều thời gian). Một mô hình mới phát triển gần đây, gọi là lí thuyết M, thống nhất năm phiên bản kình địch của lí thuyết dây, nhưng cần 11 chiều để hoạt động.

Nếu một trong các lí thuyết này là đúng, thì các chiều dư ấy ở đâu, và vì sao chúng ta không trải nghiệm được chúng? Một khả năng, gọi là thu gọn, là vì chúng bị cuộn lại sít sao trên những cấp độ vô cùng nhỏ nên chúng ta không phát hiện được. Một lựa chọn khác là vì các chiều ấy rất lớn và rằng Vũ trụ ba chiều của chúng ta cư trú bên trong chúng như một kiểu ‘màng’ trôi nổi trong một không gian cao chiều hơn.

Các chiều bậc cao

Vật lí Lượng tử Tốc hành | Gemma Lavender
Bản dịch của TVVL
<< Phần trước | Phần tiếp theo >>

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Downlaod video thí nghiệm

Thêm ý kiến của bạn

Security code
Refresh

Các bài khác


Khi dòng điện tác dụng lên nam châm
08/06/2022
Khả năng khai thác lượng điện năng có vẻ vô tận là một trong những nền tảng của thế giới hiện đại. Công nghệ ấy
Nhận thức lịch sử về nam châm
28/05/2022
Vào năm 1600, một bác sĩ người Anh cho biết ngoài trọng lực, Trái Đất còn tác dụng những lực khác khi ông chỉ ra rằng hành
Photon là gì?
25/07/2021
Là hạt sơ cấp của ánh sáng, photon vừa bình dị vừa mang đầy những bất ngờ. Cái các nhà vật lí gọi là photon, thì những
Lược sử âm thanh
28/02/2021
Sóng âm: 13,7 tỉ năm trước Âm thanh có nguồn gốc từ rất xa xưa, chẳng bao lâu sau Vụ Nổ Lớn tĩnh lặng đến chán ngắt.
Đồng hồ nước Ktesibios
03/01/2021
Khoảng năm 250 tCN. “Đồng hồ nước Ktesibios quan trọng vì nó đã làm thay đổi mãi mãi sự hiểu biết của chúng ta về một
Tic-tac-toe
05/12/2020
Khoảng 1300 tCN   Các nhà khảo cổ có thể truy nguyên nguồn gốc của “trò chơi ba điểm một hàng” đến khoảng năm 1300
Sao neutron to bao nhiêu?
18/09/2020
Các nhà thiên văn vật lí đang kết hợp nhiều phương pháp để làm hé lộ các bí mật của một số vật thể lạ lùng nhất
Giải chi tiết mã đề 219 môn Vật Lý đề thi TN THPT 2020 (đợt 2)
04/09/2020

Chúng tôi hiện có hơn 60 nghìn tài liệu để bạn tìm

Đọc nhiều trong tháng



360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com