Vật lí Lượng tử Tốc hành (Phần 67)

Siêu đối xứng

Một mô hình giả thuyết của vật lí hạt, gọi là siêu đối xứng, nói rằng Mô hình Chuẩn là đối xứng, với mỗi boson của nó liên hệ đối xứng với một fermion, gọi là ‘siêu đối hạt’ của nó. Khối lượng, điện tích, và các số lượng tử khác của các hạt đối xứng là giống hệt nhau; duy chỉ spin của chúng khác nhau, vì đó là cái xác định boson và fermion.

Vậy tại sao chúng ta không thấy các siêu đối hạt này trong tự nhiên? Sự vắng mặt biểu kiến của chúng có nghĩa là nếu siêu đối xứng là có thật, thì nó phải là một ‘đối xứng bị phá vỡ’, để các siêu đối hạt có khối lượng-năng lượng cao hơn nhiều, từ 100 đến 1000 tỉ eV (cao hơn cả boson Higgs). Vậy tại sao các nhà vật lí cứ bám lấy lí thuyết này? Hóa ra siêu đối xứng có nhiều ưu điểm cần thiết để tạo ra các mô hình vận hành được của lí thuyết dây, và nó còn đem lại một dấu hiệu nhận dạng tiềm năng cho năng lượng tối của Vũ trụ. Ngoài ra, nó còn có thể giữ vai trò then chốt trong việc thống nhất bốn lực cơ bản, vì nó làm cho các độ lớn rất khác nhau của chúng phân kì khi truy nguyên đến kỉ nguyên Planck.

Siêu đối xứng

Các chiều bậc cao

Chúng ta trải nghiệm Vũ trụ trong bốn chiều: ba chiều không gian và một chiều thời gian. Vì thế, khi các phương trình ban đầu của lí thuyết dây đi tới các kết quả đòi hỏi 26 chiều không-thời gian để hoạt động, phản ứng tự nhiên của người ta là bảo thủ. Mọi thứ tốt lên một chút với sự ra đời siêu đối xứng cho lí thuyết dây, nó làm giảm các chiều cần thiết xuống còn mười (chín chiều không gian, một chiều thời gian). Một mô hình mới phát triển gần đây, gọi là lí thuyết M, thống nhất năm phiên bản kình địch của lí thuyết dây, nhưng cần 11 chiều để hoạt động.

Nếu một trong các lí thuyết này là đúng, thì các chiều dư ấy ở đâu, và vì sao chúng ta không trải nghiệm được chúng? Một khả năng, gọi là thu gọn, là vì chúng bị cuộn lại sít sao trên những cấp độ vô cùng nhỏ nên chúng ta không phát hiện được. Một lựa chọn khác là vì các chiều ấy rất lớn và rằng Vũ trụ ba chiều của chúng ta cư trú bên trong chúng như một kiểu ‘màng’ trôi nổi trong một không gian cao chiều hơn.

Các chiều bậc cao

Vật lí Lượng tử Tốc hành | Gemma Lavender
Bản dịch của TVVL
<< Phần trước | Phần tiếp theo >>

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Downlaod video thí nghiệm

Thêm ý kiến của bạn

Security code
Refresh

Các bài khác


250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 92)
05/07/2020
Hiệu ứng Doppler 1842 Christian Andreas Doppler (1803–1853), Christophorus Henricus Diedericus Buys Ballot (1817–1890) “Khi viên sĩ quan cảnh
250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 91)
05/07/2020
Quang học sợi 1841 Jean-Daniel Colladon (1802–1893), Charles Kuen Kao (sinh 1933), George Alfred Hockham (sinh 1938)   Khoa học về sợi
Thời gian có thật sự trôi không?
28/06/2020
Các định luật vật lí hàm ý rằng sự trôi qua của thời gian là một ảo giác. Để né tránh kết luận này, chúng ta phải suy
Chuyện kể của một hạt muon
19/06/2020
Khám phá muon từng khiến các nhà vật lí bối rối. Ngày nay, các thí nghiệm quốc tế sử dụng hạt vốn từng khó hiểu này để
Vì sao lực hấp dẫn khác với những lực còn lại?
17/06/2020
Chúng tôi hỏi bốn nhà vật lí tại sao lực hấp dẫn lạc lõng trong số các lực của tự nhiên. Và chúng tôi nhận được bốn
Cấp độ trong vật lí học
13/06/2020
Không giống triết học, logic học, hay toán học thuần túy, vật lí là một khoa học vừa mang tính kinh nghiệm vừa mang tính định
Tương lai của tâm trí - Michio Kaku (Phần cuối)
13/06/2020
TRIẾT HỌC VÀ KHOA HỌC THẦN KINH Cuộc tranh luận giữa Nguyên lý Copernican và Nguyên lý Nhân loại cũng tạo ra tiếng vang trong khoa
Các nghịch lí Zeno
09/06/2020
ACHILLES VÀ CON RÙA “Mọi chuyển động đều là ảo giác.” Xếp thứ nhất trong chín nghịch lí của chúng ta có từ hai thiên

Chúng tôi hiện có hơn 60 nghìn tài liệu để bạn tìm

360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com