Vật lí Lượng tử Tốc hành (Phần 67)

Siêu đối xứng

Một mô hình giả thuyết của vật lí hạt, gọi là siêu đối xứng, nói rằng Mô hình Chuẩn là đối xứng, với mỗi boson của nó liên hệ đối xứng với một fermion, gọi là ‘siêu đối hạt’ của nó. Khối lượng, điện tích, và các số lượng tử khác của các hạt đối xứng là giống hệt nhau; duy chỉ spin của chúng khác nhau, vì đó là cái xác định boson và fermion.

Vậy tại sao chúng ta không thấy các siêu đối hạt này trong tự nhiên? Sự vắng mặt biểu kiến của chúng có nghĩa là nếu siêu đối xứng là có thật, thì nó phải là một ‘đối xứng bị phá vỡ’, để các siêu đối hạt có khối lượng-năng lượng cao hơn nhiều, từ 100 đến 1000 tỉ eV (cao hơn cả boson Higgs). Vậy tại sao các nhà vật lí cứ bám lấy lí thuyết này? Hóa ra siêu đối xứng có nhiều ưu điểm cần thiết để tạo ra các mô hình vận hành được của lí thuyết dây, và nó còn đem lại một dấu hiệu nhận dạng tiềm năng cho năng lượng tối của Vũ trụ. Ngoài ra, nó còn có thể giữ vai trò then chốt trong việc thống nhất bốn lực cơ bản, vì nó làm cho các độ lớn rất khác nhau của chúng phân kì khi truy nguyên đến kỉ nguyên Planck.

Siêu đối xứng

Các chiều bậc cao

Chúng ta trải nghiệm Vũ trụ trong bốn chiều: ba chiều không gian và một chiều thời gian. Vì thế, khi các phương trình ban đầu của lí thuyết dây đi tới các kết quả đòi hỏi 26 chiều không-thời gian để hoạt động, phản ứng tự nhiên của người ta là bảo thủ. Mọi thứ tốt lên một chút với sự ra đời siêu đối xứng cho lí thuyết dây, nó làm giảm các chiều cần thiết xuống còn mười (chín chiều không gian, một chiều thời gian). Một mô hình mới phát triển gần đây, gọi là lí thuyết M, thống nhất năm phiên bản kình địch của lí thuyết dây, nhưng cần 11 chiều để hoạt động.

Nếu một trong các lí thuyết này là đúng, thì các chiều dư ấy ở đâu, và vì sao chúng ta không trải nghiệm được chúng? Một khả năng, gọi là thu gọn, là vì chúng bị cuộn lại sít sao trên những cấp độ vô cùng nhỏ nên chúng ta không phát hiện được. Một lựa chọn khác là vì các chiều ấy rất lớn và rằng Vũ trụ ba chiều của chúng ta cư trú bên trong chúng như một kiểu ‘màng’ trôi nổi trong một không gian cao chiều hơn.

Các chiều bậc cao

Vật lí Lượng tử Tốc hành | Gemma Lavender
Bản dịch của TVVL
<< Phần trước | Phần tiếp theo >>

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Extension Thuvienvatly.com cho Chrome

Thêm ý kiến của bạn

Security code
Refresh

Các bài khác


250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 56)
22/10/2019
Định luật Bode về khoảng cách hành tinh 1766 Johann Elert Bode (1747–1826), Johann Daniel Titius (1729–1796) Định luật Bode, còn gọi
250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 55)
22/10/2019
Hiệu ứng giọt đen 1761 Torbern Olof Bergman (1735-1784), James Cook (1728-1779) Albert Einstein từng nói rằng điều khó hiểu nhất ở
Tương lai nhân loại - Michio Kaku (Phần 28)
22/10/2019
HAI CÁCH ĐỂ SỐ HOÁ TÂM TRÍ Thực ra có hai phương án tiếp cận riêng biệt để số hóa bộ não con người. Đầu tiên là Dự
Tương lai nhân loại - Michio Kaku (Phần 27)
22/10/2019
MỘT QUAN ĐIỂM KHÁC VỀ SỰ BẤT TỬ Adaline có thể hối hận về món quà bất tử, và có lẽ cô ấy không đơn độc, nhưng
Thời gian là gì? (Phần 2)
21/10/2019
Vậy thì hãy nói đi: Thời gian là gì? Hãy nói một chút về lũ chồn sương. Để nắm rõ hơn cách các nhà vật lí nghĩ về
Vật lí Lượng tử Tốc hành (Phần 86)
16/10/2019
Chất siêu chảy Khi những chất lỏng nhất định, ví dụ helium lỏng, khi được làm lạnh xuống chỉ bằng vài độ trên không
Vật lí Lượng tử Tốc hành (Phần 85)
16/10/2019
Định tuổi bằng phóng xạ Là một ứng dụng tài tình của hiện tượng lượng tử phóng xạ, phép định tuổi bằng phóng xạ
Tương lai của tâm trí - Michio Kaku (Phần 26)
14/10/2019
QUÊN VIỆC QUÊN ĐI, VÀ KÝ ỨC CHỤP ẢNH Mặc dù các kỹ năng tự kỷ thông minh có thể được bắt đầu bằng một số chấn

Chúng tôi hiện có hơn 60 nghìn tài liệu để bạn tìm

360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com