Vật lí Lượng tử Tốc hành (Phần 63)

Điện động lực học lượng tử

Điện động lực học lượng tử (QED – quantum electrodynamics) là lí thuyết trường mô tả cách lực điện từ tương tác với vật chất. Một tình huống thường gặp là hai electron va chạm và đẩy nhau và bị tán xạ bởi điện tích giống nhau của chúng. Lực giữa chúng là một trường điện từ lượng tử hóa được mang bởi các photon. Để giải thích trực quan lí thuyết này, nhà vật lí Mĩ Richard Feynman đã phát triển các giản đồ Feynman, về cơ bản là một miêu tả bằng hình của phương trình chi phối tương tác đó. Mỗi phía của tương tác trong một sơ đồ sẽ cân bằng về khối lượng/năng lượng, điện tích, động lượng và bất kì tính chất được bảo toàn nào khác.

Phần ở giữa sơ đồ, nơi tương tác xảy ra, phải tích hợp tất cả các khả năng, giống như điều đỉnh cực đại của một hàm sóng. Tuy nhiên, các giản đồ Feynman đem lại một cách xác định quá trình nào có khả năng cao nhất. Các điểm nơi các photon được phát ra hay hấp thụ được gọi là đỉnh, và quá trình nào càng có nhiều đỉnh thì càng ít có khả năng xảy ra hơn.

Điện động lực học lượng tử

Sắc động lực học lượng tử

Sắc động lực học lượng tử (QCD – quantum chromodynamics) giải thích lực mạnh liên kết các proton và neutron với nhau. Về bản chất, nó là thuyết lượng tử về các quark, các hạt tồn tại bên trong proton và neutron theo bộ ba. Điều này trông có vẻ vướng mắc, vì hai trong mỗi bộ ba hoặc đều là quark up hoặc đều là quark down, với spin và điện tích y hệt nhau. Điều này vi phạm nguyên lí loại trừ Pauli, vì hai hạt với các số lượng y hệt nhau không thể đồng thời ở cùng một nơi.

Nhà vật lí Murray Gell-Mann đề xuất rằng phải có một số lượng tử khác chưa biết tác dụng để phân biệt giữa hai quark up và hai quark down đó. Ông gọi tính chất này là ‘màu’, vì thế mà có tên gọi ‘sắc động lực học’. QCD đem lại hai tính chất quan trọng, đó là ‘tự do tiệm cận’ mô tả tác dụng lạ của lực mạnh là trở nên mạnh hơn khi khoảng cách tăng thay vì yếu đi, và ‘cầm tù’ ngăn cản các hạt có tính chất màu tồn tại riêng lẻ.

Sắc động lực học lượng tử

Vật lí Lượng tử Tốc hành | Gemma Lavender
Bản dịch của TVVL
<< Phần trước | Phần tiếp theo >>

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Tạo bảng điểm online

Thêm ý kiến của bạn

Security code
Refresh

Các bài khác


250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 92)
05/07/2020
Hiệu ứng Doppler 1842 Christian Andreas Doppler (1803–1853), Christophorus Henricus Diedericus Buys Ballot (1817–1890) “Khi viên sĩ quan cảnh
250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 91)
05/07/2020
Quang học sợi 1841 Jean-Daniel Colladon (1802–1893), Charles Kuen Kao (sinh 1933), George Alfred Hockham (sinh 1938)   Khoa học về sợi
Thời gian có thật sự trôi không?
28/06/2020
Các định luật vật lí hàm ý rằng sự trôi qua của thời gian là một ảo giác. Để né tránh kết luận này, chúng ta phải suy
Chuyện kể của một hạt muon
19/06/2020
Khám phá muon từng khiến các nhà vật lí bối rối. Ngày nay, các thí nghiệm quốc tế sử dụng hạt vốn từng khó hiểu này để
Vì sao lực hấp dẫn khác với những lực còn lại?
17/06/2020
Chúng tôi hỏi bốn nhà vật lí tại sao lực hấp dẫn lạc lõng trong số các lực của tự nhiên. Và chúng tôi nhận được bốn
Cấp độ trong vật lí học
13/06/2020
Không giống triết học, logic học, hay toán học thuần túy, vật lí là một khoa học vừa mang tính kinh nghiệm vừa mang tính định
Tương lai của tâm trí - Michio Kaku (Phần cuối)
13/06/2020
TRIẾT HỌC VÀ KHOA HỌC THẦN KINH Cuộc tranh luận giữa Nguyên lý Copernican và Nguyên lý Nhân loại cũng tạo ra tiếng vang trong khoa
Các nghịch lí Zeno
09/06/2020
ACHILLES VÀ CON RÙA “Mọi chuyển động đều là ảo giác.” Xếp thứ nhất trong chín nghịch lí của chúng ta có từ hai thiên

Chúng tôi hiện có hơn 60 nghìn tài liệu để bạn tìm

360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com