Vật lí Lượng tử Tốc hành (Phần 63)

Điện động lực học lượng tử

Điện động lực học lượng tử (QED – quantum electrodynamics) là lí thuyết trường mô tả cách lực điện từ tương tác với vật chất. Một tình huống thường gặp là hai electron va chạm và đẩy nhau và bị tán xạ bởi điện tích giống nhau của chúng. Lực giữa chúng là một trường điện từ lượng tử hóa được mang bởi các photon. Để giải thích trực quan lí thuyết này, nhà vật lí Mĩ Richard Feynman đã phát triển các giản đồ Feynman, về cơ bản là một miêu tả bằng hình của phương trình chi phối tương tác đó. Mỗi phía của tương tác trong một sơ đồ sẽ cân bằng về khối lượng/năng lượng, điện tích, động lượng và bất kì tính chất được bảo toàn nào khác.

Phần ở giữa sơ đồ, nơi tương tác xảy ra, phải tích hợp tất cả các khả năng, giống như điều đỉnh cực đại của một hàm sóng. Tuy nhiên, các giản đồ Feynman đem lại một cách xác định quá trình nào có khả năng cao nhất. Các điểm nơi các photon được phát ra hay hấp thụ được gọi là đỉnh, và quá trình nào càng có nhiều đỉnh thì càng ít có khả năng xảy ra hơn.

Điện động lực học lượng tử

Sắc động lực học lượng tử

Sắc động lực học lượng tử (QCD – quantum chromodynamics) giải thích lực mạnh liên kết các proton và neutron với nhau. Về bản chất, nó là thuyết lượng tử về các quark, các hạt tồn tại bên trong proton và neutron theo bộ ba. Điều này trông có vẻ vướng mắc, vì hai trong mỗi bộ ba hoặc đều là quark up hoặc đều là quark down, với spin và điện tích y hệt nhau. Điều này vi phạm nguyên lí loại trừ Pauli, vì hai hạt với các số lượng y hệt nhau không thể đồng thời ở cùng một nơi.

Nhà vật lí Murray Gell-Mann đề xuất rằng phải có một số lượng tử khác chưa biết tác dụng để phân biệt giữa hai quark up và hai quark down đó. Ông gọi tính chất này là ‘màu’, vì thế mà có tên gọi ‘sắc động lực học’. QCD đem lại hai tính chất quan trọng, đó là ‘tự do tiệm cận’ mô tả tác dụng lạ của lực mạnh là trở nên mạnh hơn khi khoảng cách tăng thay vì yếu đi, và ‘cầm tù’ ngăn cản các hạt có tính chất màu tồn tại riêng lẻ.

Sắc động lực học lượng tử

Vật lí Lượng tử Tốc hành | Gemma Lavender
Bản dịch của TVVL
<< Phần trước | Phần tiếp theo >>

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Extension Thuvienvatly.com cho Chrome

Thêm ý kiến của bạn

Security code
Refresh

Các bài khác


Bảng tuần hoàn hóa học tốc hành (Phần 94)
22/03/2020
Dubnium Sau một thập niên hậu chiến chiếm thế thượng phong không đối thủ trong việc tổng hợp các nguyên tố siêu nặng,
Bảng tuần hoàn hóa học tốc hành (Phần 93)
22/03/2020
Lawrencium Khi nghệ sĩ trào phúng Tom Lehrer sáng tác bài hát bảng tuần hoàn nổi tiếng của ông, ‘Các Nguyên Tố’, vào năm 1959
Tương lai của tâm trí - Michio Kaku (Phần 48)
21/03/2020
Ý THỨC (NƠI) ĐỘNG VẬT – ANIMAL CONSCIOUSNESS Động vật có suy nghĩ không? Và nếu vậy, chúng nghĩ gì? Câu hỏi này đã làm
Tương lai của tâm trí - Michio Kaku (Phần 47)
21/03/2020
S.E.T.I VÀ NỀN VĂN MINH NGOÀI HÀNH TINH Thứ hai, công nghệ kính viễn vọng vô tuyến ngày càng tinh vi hơn (radio telescope technology,
250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 84)
17/03/2020
Soliton 1834 John Scott Russell (1808–1882) Soliton là một sóng đơn độc giữ được hình dạng của nó trong khi truyền đi những
250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 83)
17/03/2020
Định luật Cảm ứng Điện từ Faraday 1831 Michael Faraday (1791-1867)   “Michael Faraday ra đời vào năm Mozart qua đời,”
Tìm hiểu nhanh về Vật chất (Phần 4)
15/03/2020
Chương 4 Năng lượng, khối lượng, và ánh sáng Vào đầu thế kỉ 20, vật lí học đã chuyển mình với hai cuộc cách mạng vĩ
Tìm hiểu nhanh về Vật chất (Phần 3)
15/03/2020
Chương 3 Các dạng vật chất Nước là một trong vài chất quen thuộc hằng ngày có thể tồn tại tự nhiên trên Trái Đất ở

Chúng tôi hiện có hơn 60 nghìn tài liệu để bạn tìm

Đọc nhiều trong tháng



360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com