Vật lí Lượng tử Tốc hành (Phần 63)

Điện động lực học lượng tử

Điện động lực học lượng tử (QED – quantum electrodynamics) là lí thuyết trường mô tả cách lực điện từ tương tác với vật chất. Một tình huống thường gặp là hai electron va chạm và đẩy nhau và bị tán xạ bởi điện tích giống nhau của chúng. Lực giữa chúng là một trường điện từ lượng tử hóa được mang bởi các photon. Để giải thích trực quan lí thuyết này, nhà vật lí Mĩ Richard Feynman đã phát triển các giản đồ Feynman, về cơ bản là một miêu tả bằng hình của phương trình chi phối tương tác đó. Mỗi phía của tương tác trong một sơ đồ sẽ cân bằng về khối lượng/năng lượng, điện tích, động lượng và bất kì tính chất được bảo toàn nào khác.

Phần ở giữa sơ đồ, nơi tương tác xảy ra, phải tích hợp tất cả các khả năng, giống như điều đỉnh cực đại của một hàm sóng. Tuy nhiên, các giản đồ Feynman đem lại một cách xác định quá trình nào có khả năng cao nhất. Các điểm nơi các photon được phát ra hay hấp thụ được gọi là đỉnh, và quá trình nào càng có nhiều đỉnh thì càng ít có khả năng xảy ra hơn.

Điện động lực học lượng tử

Sắc động lực học lượng tử

Sắc động lực học lượng tử (QCD – quantum chromodynamics) giải thích lực mạnh liên kết các proton và neutron với nhau. Về bản chất, nó là thuyết lượng tử về các quark, các hạt tồn tại bên trong proton và neutron theo bộ ba. Điều này trông có vẻ vướng mắc, vì hai trong mỗi bộ ba hoặc đều là quark up hoặc đều là quark down, với spin và điện tích y hệt nhau. Điều này vi phạm nguyên lí loại trừ Pauli, vì hai hạt với các số lượng y hệt nhau không thể đồng thời ở cùng một nơi.

Nhà vật lí Murray Gell-Mann đề xuất rằng phải có một số lượng tử khác chưa biết tác dụng để phân biệt giữa hai quark up và hai quark down đó. Ông gọi tính chất này là ‘màu’, vì thế mà có tên gọi ‘sắc động lực học’. QCD đem lại hai tính chất quan trọng, đó là ‘tự do tiệm cận’ mô tả tác dụng lạ của lực mạnh là trở nên mạnh hơn khi khoảng cách tăng thay vì yếu đi, và ‘cầm tù’ ngăn cản các hạt có tính chất màu tồn tại riêng lẻ.

Sắc động lực học lượng tử

Vật lí Lượng tử Tốc hành | Gemma Lavender
Bản dịch của TVVL
<< Phần trước | Phần tiếp theo >>

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Tạo bảng điểm online

Thêm ý kiến của bạn

Security code
Refresh

Các bài khác


Màu nào xuất hiện đầu tiên trong vũ trụ?
24/10/2019
Vũ trụ đắm chìm trong một biển ánh sáng, từ ánh bập bùng màu trắng-xanh của các sao trẻ đến ánh le lói màu đỏ đậm của
Kỉ lục mới về gia tốc electron: Từ zero lên 7,8 GeV trên 8 inch
23/10/2019
Để tìm hiểu bản chất của vũ trụ, các nhà khoa học phải chế tạo các máy va chạm hạt làm gia tốc electron và hạt phản
250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 56)
22/10/2019
Định luật Bode về khoảng cách hành tinh 1766 Johann Elert Bode (1747–1826), Johann Daniel Titius (1729–1796) Định luật Bode, còn gọi
250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 55)
22/10/2019
Hiệu ứng giọt đen 1761 Torbern Olof Bergman (1735-1784), James Cook (1728-1779) Albert Einstein từng nói rằng điều khó hiểu nhất ở
Tương lai nhân loại - Michio Kaku (Phần 28)
22/10/2019
HAI CÁCH ĐỂ SỐ HOÁ TÂM TRÍ Thực ra có hai phương án tiếp cận riêng biệt để số hóa bộ não con người. Đầu tiên là Dự
Tương lai nhân loại - Michio Kaku (Phần 27)
22/10/2019
MỘT QUAN ĐIỂM KHÁC VỀ SỰ BẤT TỬ Adaline có thể hối hận về món quà bất tử, và có lẽ cô ấy không đơn độc, nhưng
Thời gian là gì? (Phần 2)
21/10/2019
Vậy thì hãy nói đi: Thời gian là gì? Hãy nói một chút về lũ chồn sương. Để nắm rõ hơn cách các nhà vật lí nghĩ về
Vật lí Lượng tử Tốc hành (Phần 86)
16/10/2019
Chất siêu chảy Khi những chất lỏng nhất định, ví dụ helium lỏng, khi được làm lạnh xuống chỉ bằng vài độ trên không

Chúng tôi hiện có hơn 60 nghìn tài liệu để bạn tìm

360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com