Vật lí Lượng tử Tốc hành (Phần 58)

Sao quark

Các sao neutron được chống đỡ kháng lại lực hấp dẫn bởi một lực gọi là áp lực suy thoái neutron. Tính chất lượng tử này được xác định bởi nguyên lí loại trừ Pauli, nó dựa trên cấp độ của các neutron nói rằng không có hai hạt nào với trạng thái lượng tử y hệt nhau có thể cùng chia sẻ một không gian. Trong một sao neutron, toàn bộ các trạng thái lượng tử thấp nhất được điền đầy. Điều này tạo ra một áp lực đẩy, gọi là áp lực suy thoái, không cho phép các neutron tiến đến gần nhau hơn và làm ngừng sự co lại của ngôi sao.

Tuy nhiên, nếu lực của siêu tân tinh hay thậm chí lực hấp dẫn của sao neutron đó là đủ lớn, thì nó có thể chiến thắng áp lực suy thoái neutron. Sự co lại tiếp tục áp đảo cả lực mạnh, và phá vỡ neutron thành từng quark của chúng, tạo ra một vật thể được làm bằng ‘vật chất quark’ kì lạ. Các sao quark như thế vẫn mang tính giả thuyết thôi, mặc dù một số ứng viên đã được nhận ra. Việc xác nhận các sao quark sẽ đem lại một phòng thí nghiệm mới mang tính cách mạng cho việc kiểm tra các mô hình hạt và vật lí lượng tử.

Sao quark

Lỗ đen

Thỉnh thoảng, lõi của một ngôi sao đồ sộ đến mức, khi nó nổ thành siêu tân tinh, lực hấp dẫn có thể áp đảo áp lực suy thoái neutron và cả áp lực suy thoái quark (trên lí thuyết là do các tương tác lực mạnh giữa các quark). Lõi của ngôi sao đó, khối lượng lớn gấp nhiều lần Mặt Trời, co lại thành một điểm có mật độ gần như vô hạn – một lỗ đen. Chúng ta gọi tâm của mỗi lỗ đen là ‘điểm kì dị’: vật lí học bên trong lỗ đen nằm ngoài tầm hiểu biết của chúng ta, nhưng có thể được mô tả bởi lực hấp dẫn lượng tử. Theo thuyết tương đối rộng của Einstein, mỗi lỗ đen bẻ cong không-thời gian xung quanh nó. Lực hấp dẫn của nó mạnh đến mức dù là ánh sáng mon men đến quá gần cũng không thể thoát ra: vì thế, điểm kì dị được bao quanh bởi một hàng rào vô hình gọi là ‘chân trời sự kiện’.

Các lỗ đen không phải những vật thể trên lí thuyết thôi. Các lỗ đen khối lượng sao từ các siêu tân tinh đã được tìm thấy ở những vật thể gọi là hệ đôi tia X, còn những siêu lỗ đen khổng lồ, gấp hàng triệu hoặc hàng tỉ lần khối lượng Mặt Trời, đã được nhận ra tại tâm của nhiều thiên hà.

Lỗ đen

Vật lí Lượng tử Tốc hành | Gemma Lavender
Bản dịch của TVVL
<< Phần trước | Phần tiếp theo >>

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Downlaod video thí nghiệm

Thêm ý kiến của bạn

Security code
Refresh

Các bài khác


Chốt đáp số cho bài toán bán kính proton
20/09/2019
Vào năm 2010, các nhà vật lí ở Đức báo cáo rằng họ đã thực hiện được phép đo đặc biệt chính xác về kích cỡ proton,
Tranh cãi vẫn chưa dứt về chuyện tìm thấy sóng hấp dẫn
18/09/2019
Nhóm hợp tác giành giải Nobel LIGO vừa công bố một bài báo mô tả chi tiết hơn bao giờ hết về cách nhóm này phân tích các tín
Lần đầu tiên nghe được ‘tiếng khóc chào đời’ của một lỗ đen mới sinh
17/09/2019
Nếu thuyết tương đối rộng của Albert Einstein vẫn đúng, thì một lỗ đen ra đời từ sự va chạm chấn động vũ trụ của hai
Tìm hiểu nhanh vật lí hạt (Phần 7)
16/09/2019
Nhà nguyên tử luận đầu tiên Cuộc hành trình của chúng ta đã xuất phát từ đâu? Tôi cho rằng “vật lí hạt” đã khởi
Tìm hiểu nhanh vật lí hạt (Phần 6)
16/09/2019
Tìm kiếm mã code Richard Feynman vĩ đại (1918-88), người cùng nhận Giải Nobel Vật lí cho những đóng góp của ông cho triết học
Giải được bí ẩn nhiễm điện do cọ xát
15/09/2019
Đa số mọi người đều từng trải nghiệm cảm giác tóc dựng đứng sau khi cọ xát bong bóng lên đầu mình hay tia lửa xoẹt
Các nguyên tử tăng tốc đến 5000 km/s khi chúng rơi vào siêu lỗ đen
15/09/2019
Các quan sát về chất khí đang bị nuốt vào siêu lỗ đen tại tâm của các quasar đã làm sáng tỏ thêm về cách những vật thể
Phát hiện hơi nước trên một hành tinh đá ở xa
14/09/2019
Các nhà khoa học vừa phát hiện thấy hơi nước trong khí quyển của một hành tinh đá ở cách Trái Đất 110 năm ánh sáng. Tên

Chúng tôi hiện có hơn 60 nghìn tài liệu để bạn tìm

360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com