Vật lí Lượng tử Tốc hành (Phần 34)

Thế giới sóng-hạt

Nói rằng các hạt hành xử giống như sóng thì là một lẽ, song điều này có ý nghĩa gì trên thực tế? Hạt thì không phải là một sóng vật chất như sóng nước trên đại dương hay sóng âm thanh truyền trong không khí. Thay vậy, nó là một mô tả xác suất rằng một hạt sẽ có một vị trí hay một động lượng cho trước khi được đo. Rồi chính điều này đem đến nhiều kết quả mà chúng ta có thể lí giải là các hạt hành xử giống như sóng. Ví dụ, nếu bạn thu gom số lượng lớn hạt, chẳng hạn một chùm photon laser hay một chùm electron phát ra từ một điện cực nóng, thì sự phân bố xác suất ấy có nghĩa là bạn có thể tiến hành các thí nghiệm cho thấy chúng hành xử đồng loạt giống như sóng, chứ không phải những hạt rời rạc.

Đừng lo lắng nếu điều này khó hình dung – nó đối lập với cách chúng ta nhìn nhận thế giới hằng ngày. Song các hệ quả của “lưỡng tính sóng-hạt” là nổi bật: các khái niệm như bổ sung, bất định, và tách kết hợp làm thay đổi hoàn toàn cách chúng ta nghĩ về thực tại.

Thế giới sóng-hạt

Hàm sóng xác suất

Thường được kí hiệu bởi chữ cái Hi Lạp psi (y), mỗi hàm sóng đưa ra một mô tả về những kết cục khác nhau của một hệ lượng tử, và xác suất để một hạt sẽ có một nghiệm cho trước. Trên thực tế, các tính chất giống sóng của một hạt không hề bộc lộ dọc theo một con sóng nào cả. Thay vậy, các cực đại trong hàm sóng của hạt mô tả những nơi nó sẽ có khả năng xuất hiện cao hơn: khả năng càng cao thì khả năng đó càng lớn. Điều này ngụ ý rằng vật lí lượng tử nói về các xác suất, đó là lí do chẳng có cái gì thật sự chắc chắn (ít nhất là không chắc chắn trong thế giới hạt). Luôn luôn có khả năng để một hạt ở bất cứ nơi nào đó, hoặc có một động lượng hay năng lượng khác.

Cách chúng ta lí giải các hàm sóng có sự chia rẽ sâu sắc. Cách giải thích Copenhagen nói rằng một khi một phép đo được tiến hành, hàm sóng “suy sụp” thành một nghiệm đơn. Trái lại, lí thuyết đa thế giới dự đoán rằng mỗi nghiệm khả dĩ xuất hiện ở đâu đó, mỗi nghiệm trong một vũ trụ song song.

Hàm sóng xác suất

Vật lí Lượng tử Tốc hành | Gemma Lavender
<< Phần trước | Phần tiếp theo >>

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Tạo bảng điểm online

Thêm ý kiến của bạn

Security code
Refresh

Các bài khác


Vật lí Lượng tử Tốc hành (Phần 41)
21/03/2019
Sự chui hầm lượng tử Có hai cách chiến thắng rào thế Coulomb xung quanh một hạt nhân nguyên tử. Cách thứ nhất là thông qua
250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 12)
20/03/2019
Siphon 250 tCN Ctesibius (285-222 tCN) Siphon là một cái ống cho phép chất lỏng chảy tháo từ một bể chứa sang một nơi khác.
250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 11)
20/03/2019
Pin Baghdad 250 tCN Alessandro Giuseppe Antonio Anastasio Volta (1745–1827)   Vào năm 1800, nhà vật lí Italy Alessandro Volta phát minh ra
Trí tuệ nhân tạo có giải được các bí ẩn của vật lí lượng tử không?
18/03/2019
Dưới sự chỉ đạo của nhà sáng lập Mobileye Amnon Shashua, một nhóm nghiên cứu tại Khoa Kĩ thuật và Khoa học Máy tính thuộc
Bảng tuần hoàn hóa học tốc hành (Phần 22)
17/03/2019
Sự tổng hợp hạt nhân sao Lí thuyết tổng hợp hạt nhân sao giải thích nguồn gốc của các nguyên tố hóa học và hàm lượng
Bảng tuần hoàn hóa học tốc hành (Phần 21)
17/03/2019
Hóa học của các nguyên tố Các nhà giả kim, nhà hóa học và nhà vật lí đã cố gắng tìm hiểu bản chất của vật chất trong
250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 10)
17/03/2019
Nỏ chữ thập 341 tCN Trải qua hàng thế kỉ, nỏ chữ thập là một thứ vũ khí sử dụng các định luật vật lí để gieo
Vật lí học và chiến tranh - Từ mũi tên đồng đến bom nguyên tử (Phần 32)
15/03/2019
SÚNG KÍP Súng trường cơ bản ngày ấy còn trải qua một thay đổi đáng kể trong thời kì này. Thay đổi xảy ra vào đầu thế

Chúng tôi hiện có hơn 60 nghìn tài liệu để bạn tìm

360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com