Vật lí Lượng tử Tốc hành (Phần 32)

Phóng xạ gamma

Sau mỗi phân rã phóng xạ của nguyên tử, phát ra một hạt alpha hoặc hạt beta, hạt nhân bố mẹ còn lại ở trạng thái kích thích, với các hạt thành phần của nó trong một cấu hình chưa được tối ưu. Sau đó, hạt nhân phải giải phóng năng lượng khi những hạt này được xếp vào cấu hình năng lượng thấp nhất của chúng (theo kiểu tương tự như với các electron kích thích). Các hạt nhân nguyên tử kích thích giải phóng năng lượng thừa này dưới dạng các photon bức xạ gamma, tần số cao nhất của bức xạ điện từ. Phóng xạ gamma xảy ra nhanh – thường trong vòng vài phần nghìn tỉ của một giây sau khi phóng xạ alpha hoặc beta xảy ra. Tuy nhiên, đối với một số hạt nhân, quá trình có thể diễn ra lâu hơn một chút, có lẽ chừng một phần tỉ của một giây. Các hạt nhân tồn tại tương đối dai dẳng như vậy được gọi là “siêu bền”.

Tia gamma giải phóng không phải lúc nào cũng thoát ra thế giới bên ngoài. Thông thường nó sẽ va chạm với một electron quỹ đạo trong lớp vỏ K trạng thái cơ bản của nguyên tử, cấp đủ năng lượng cho electron đó thoát hẳn khỏi nguyên tử thông qua hiệu ứng quang điện.

Năng lượng giải phóng qua phóng xạ gamma

Năng lượng giải phóng qua phóng xạ alpha

Các hạt ảo

Ở những trang trước, chúng ta chủ yếu quan tâm đến các hạt tồn tại dai dẳng, vĩnh cửu. Thế nhưng vật lí lượng tử còn có một bí mật đáng kinh ngạc khác cần tiết lộ: phần lớn tự nhiên, thật vậy, được liên kết bởi những “hạt ảo” ma quái chỉ tồn tại trong những khoảng thời gian hết sức phù du, chừng 10-43 giây. Các hạt này có thể hiện thân ở hầu như mọi hình thức, và lao vào hiện hữu từ năng lượng chân không của Vũ trụ. Chúng bất chấp các định luật bảo toàn khối lượng và năng lượng, song bởi vì chúng “trả lại” năng lượng mà chúng vay mượn để tồn tại trong một khoảng thời gian ngắn, thành ra Vũ trụ coi như mắt nhắm mắt mở đối với chúng.

Nhiều tương tác hạt phụ thuộc vào các hạt ảo: các photon mang lực điện từ giữa các điện tích là ảo, tình huống y như vậy đối với các gluon liên kết các quark với nhau, và các boson W và Z vận hành lực yếu. Lực Van der Waals liên kết các phân tử với nhau, và kể cả lực tĩnh điện hút hai tấm kim loại trong hiệu ứng Casimir cũng đều dựa trên các photon ảo.

Hiệu ứng Casimir

Hiệu ứng Casimir là một lực yếu phát sinh giữa hai tấm kim loại song song cách nhau một khoảng rất nhỏ trong chân không. Nó phát sinh bởi vì các photon ảo thuộc nhiều bước sóng khác nhau có thể thoắt ẩn thoắt hiện trong không gian xung quanh hai tấm, còn không gian ở giữa chúng chỉ có thể tồn tại những photon bước sóng ngắn.

Vật lí Lượng tử Tốc hành | Gemma Lavender
<< Phần trước | Phần tiếp theo >>

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Tạo bảng điểm online

Thêm ý kiến của bạn

Security code
Refresh

Các bài khác


Nam châm siêu dẫn lập kỉ lục 45,5 tesla
17/06/2019
Các nhà khoa học vừa chế tạo được nam châm siêu dẫn mạnh nhất thế giới, có khả năng tạo ra cảm ứng từ mạnh kỉ lục
Cẩm nang thám hiểm vũ trụ (Phần 26)
17/06/2019
SỰ RA ĐỜI CỦA CÁC SAO Các sao từ đâu mà có? Câu chuyện cơ bản là giống nhau với đa số sao, kể cả câu chuyện mà chúng ta
Cẩm nang thám hiểm vũ trụ (Phần 25)
17/06/2019
Chương 5 SỰ RA ĐỜI VÀ CUỘC ĐỜI CỦA CÁC SAO Rất, rất nhiều ngôi sao khác… vô số không thể tin nổi luôn. - Galileo
250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 26)
15/06/2019
Đồng hồ cát 1336 Ambrogio Lorenzetti (1290-1348) Tác giả người Pháp Jules Renard (1864-1910) từng viết rằng, “Tình yêu tựa như
250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 25)
15/06/2019
Giải thích cầu vồng 1304 Abu Ali al-Hasan ibn al-Haytham (965–1039), Kamal al-Din al-Farisi (1267–khoảng 1320), Theodoric xứ Freiberg
Stephen Hawking đúng: Nghiên cứu mới cho thấy lỗ đen có thể bốc hơi
14/06/2019
Vào năm 1974, Stephen Hawking đã đưa ra một trong những dự đoán nổi tiếng nhất của ông: các lỗ đen cuối cùng sẽ bốc hơi
Vật lí học và chiến tranh - Từ mũi tên đồng đến bom nguyên tử (Phần 40)
13/06/2019
TÀU NGẦM Những tàu ngầm đầu tiên cũng đi vào hoạt động trong thời Nội Chiến. Thật ra, chiếc tàu ngầm đầu tiên đã
Vật lí học và chiến tranh - Từ mũi tên đồng đến bom nguyên tử (Phần 39)
13/06/2019
CƠ SỞ VẬT LÍ CỦA CHÂN VỊT Các chân vịt thời ấy có hai hoặc ba cánh quạt gắn với một trục quay. Khi chân vịt quay, nó

Chúng tôi hiện có hơn 60 nghìn tài liệu để bạn tìm

360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com