Vật lí Lượng tử Tốc hành (Phần 32)

Phóng xạ gamma

Sau mỗi phân rã phóng xạ của nguyên tử, phát ra một hạt alpha hoặc hạt beta, hạt nhân bố mẹ còn lại ở trạng thái kích thích, với các hạt thành phần của nó trong một cấu hình chưa được tối ưu. Sau đó, hạt nhân phải giải phóng năng lượng khi những hạt này được xếp vào cấu hình năng lượng thấp nhất của chúng (theo kiểu tương tự như với các electron kích thích). Các hạt nhân nguyên tử kích thích giải phóng năng lượng thừa này dưới dạng các photon bức xạ gamma, tần số cao nhất của bức xạ điện từ. Phóng xạ gamma xảy ra nhanh – thường trong vòng vài phần nghìn tỉ của một giây sau khi phóng xạ alpha hoặc beta xảy ra. Tuy nhiên, đối với một số hạt nhân, quá trình có thể diễn ra lâu hơn một chút, có lẽ chừng một phần tỉ của một giây. Các hạt nhân tồn tại tương đối dai dẳng như vậy được gọi là “siêu bền”.

Tia gamma giải phóng không phải lúc nào cũng thoát ra thế giới bên ngoài. Thông thường nó sẽ va chạm với một electron quỹ đạo trong lớp vỏ K trạng thái cơ bản của nguyên tử, cấp đủ năng lượng cho electron đó thoát hẳn khỏi nguyên tử thông qua hiệu ứng quang điện.

Năng lượng giải phóng qua phóng xạ gamma

Năng lượng giải phóng qua phóng xạ alpha

Các hạt ảo

Ở những trang trước, chúng ta chủ yếu quan tâm đến các hạt tồn tại dai dẳng, vĩnh cửu. Thế nhưng vật lí lượng tử còn có một bí mật đáng kinh ngạc khác cần tiết lộ: phần lớn tự nhiên, thật vậy, được liên kết bởi những “hạt ảo” ma quái chỉ tồn tại trong những khoảng thời gian hết sức phù du, chừng 10-43 giây. Các hạt này có thể hiện thân ở hầu như mọi hình thức, và lao vào hiện hữu từ năng lượng chân không của Vũ trụ. Chúng bất chấp các định luật bảo toàn khối lượng và năng lượng, song bởi vì chúng “trả lại” năng lượng mà chúng vay mượn để tồn tại trong một khoảng thời gian ngắn, thành ra Vũ trụ coi như mắt nhắm mắt mở đối với chúng.

Nhiều tương tác hạt phụ thuộc vào các hạt ảo: các photon mang lực điện từ giữa các điện tích là ảo, tình huống y như vậy đối với các gluon liên kết các quark với nhau, và các boson W và Z vận hành lực yếu. Lực Van der Waals liên kết các phân tử với nhau, và kể cả lực tĩnh điện hút hai tấm kim loại trong hiệu ứng Casimir cũng đều dựa trên các photon ảo.

Hiệu ứng Casimir

Hiệu ứng Casimir là một lực yếu phát sinh giữa hai tấm kim loại song song cách nhau một khoảng rất nhỏ trong chân không. Nó phát sinh bởi vì các photon ảo thuộc nhiều bước sóng khác nhau có thể thoắt ẩn thoắt hiện trong không gian xung quanh hai tấm, còn không gian ở giữa chúng chỉ có thể tồn tại những photon bước sóng ngắn.

Vật lí Lượng tử Tốc hành | Gemma Lavender
<< Phần trước | Phần tiếp theo >>

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Downlaod video thí nghiệm

Thêm ý kiến của bạn

Security code
Refresh

Các bài khác


Bảng tuần hoàn hóa học tốc hành (Phần 26)
16/04/2019
Chưng cất không khí lỏng Phương pháp điều chế các phần khác nhau của không khí được gọi là chưng cất phân đoạn. Mỗi
Bảng tuần hoàn hóa học tốc hành (Phần 25)
16/04/2019
Sự điện phân Thập niên gặt hái được nhiều thành tựu hơn hết thảy đối với các khám phá nguyên tố là 1800-10, khi các
3 câu hỏi lớn mà hình ảnh lỗ đen không trả lời được
13/04/2019
Một mạng lưới gồm các kính thiên văn vô tuyến trên khắp thế giới đã tạo ra được hình ảnh cận cảnh đầu tiên của cái
9 sự thật về lỗ đen có thể bạn chưa biết
12/04/2019
Thử hỏi trong vũ trụ còn thứ gì kì lạ hơn các lỗ đen? Những con quái vật hấp dẫn, lạ lùng này không những làm bẻ cong
Loại vật chất mới tồn tại đồng thời ở thể rắn và thể lỏng
12/04/2019
Một loại vật chất mới có thể vừa ở thể rắn vừa ở thể lỏng. Trong trạng thái chuỗi-nóng chảy này, các lớp tan chảy
Hình ảnh trực tiếp đầu tiên của một lỗ đen
11/04/2019
Bằng chứng tận mắt đầu tiên của một lỗ đen và “cái bóng” của nó đã được công bố vào hôm 10 tháng Tư vừa qua bởi
Thiên văn vật lí cho người bận rộn – Neil DeGrasse Tyson (Phần 3)
10/04/2019
Chương 3 HÃY SÁNG LÊN NÀO Sau vụ nổ lớn, chương trình nghị sự chính của vũ trụ là dãn nở, làm loãng dần mật độ năng
Ảnh chụp đầu tiên của lỗ đen sẽ được công bố trong tuần này
10/04/2019
Bạn sẽ thấy gì nếu nhìn thẳng vào trái tim tăm tối của thiên hà của chúng ta? Chúng ta sắp trả lời được câu hỏi này.

Chúng tôi hiện có hơn 60 nghìn tài liệu để bạn tìm

360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com