Vật lí Lượng tử Tốc hành (Phần 25)

Moment từ

Các định luật Faraday cho ta biết rằng một điện trường xoáy có thể cảm ứng một từ trường. Một số hạt – electron chẳng hạn – có điện tích. Về cơ bản chúng là những gói tí hon của dòng điện (dòng điện mà chúng ta đưa vào nhà sử dụng chỉ là một dòng electron mà thôi). Các electron cũng có spin lượng tử cố hữu, thành ra các điện trường xoáy của chúng cũng phải tạo ra một từ trường tí hon. Các nhà vật lí gọi trường này là moment lưỡng cực từ của electron. “Moment từ” của một thanh nam châm bình thường được tính bằng độ lớn của hai cực nhân với khoảng cách giữa chúng, thành ra nó phụ thuộc một phần vào thanh nam châm to bao nhiêu. Việc tính moment từ của một electron thì có phần phức tạp hơn, nhưng moment từ luôn “đối song” với moment động lượng spin.

Thuật ngữ “lưỡng cực” ý nói một trường có cực bắc lẫn cực nam. Các đơn cực từ với chỉ một cực từ cho đến nay vẫn chưa được tìm thấy trong Vũ trụ, mặc dù chúng đã được đề xuất bởi một số lí thuyết tiên tiến, ví dụ như lí thuyết siêu dây.

Moment từ

Các tương tác spin-quỹ đạo

Khi một electron bị khóa trong quỹ đạo xung quanh một hạt nhân nguyên tử, moment từ do spin lượng tử của nó gây ra sẽ tương tác với từ trường do chuyển động quỹ đạo của nó xung quanh hạt nhân gây ra. Tương tác spin-quỹ đạo này đưa đến sự hình thành những đặc điểm bất ngờ có thể phát hiện được trong quang phổ nguyên tử. Spin của electron so với từ trường cảm ứng đó có thể có hai định hướng khác nhau, hoặc song song với hướng chuyển động, hoặc “đối song”. Spin song song có năng lượng thấp hơn một chút so với trông đợi, còn spin đối song có năng lượng cao hơn một chút. Điều này dẫn tới các mức năng lượng nguyên tử tách làm đôi, một hiện tượng được các nhà vật lí gọi là “cấu trúc tinh tế”.

Còn có một hiệu ứng ngược lại, trong đó chính hạt nhân có spin và, do đó, có moment từ tương tác với từ trường do electron gây ra. Điều này đưa đến “cấu trúc siêu tinh tế” – những dịch chuyển cực kì nhỏ trong quang phổ làm hé lộ bí mật về các mức năng lượng trong nguyên tử.

Các tương tác spin-quỹ đạo

Vật lí Lượng tử Tốc hành | Gemma Lavender
<< Phần trước | Phần tiếp theo >> 

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Downlaod video thí nghiệm

Thêm ý kiến của bạn

Security code
Refresh

Các bài khác


Chốt đáp số cho bài toán bán kính proton
20/09/2019
Vào năm 2010, các nhà vật lí ở Đức báo cáo rằng họ đã thực hiện được phép đo đặc biệt chính xác về kích cỡ proton,
Tranh cãi vẫn chưa dứt về chuyện tìm thấy sóng hấp dẫn
18/09/2019
Nhóm hợp tác giành giải Nobel LIGO vừa công bố một bài báo mô tả chi tiết hơn bao giờ hết về cách nhóm này phân tích các tín
Lần đầu tiên nghe được ‘tiếng khóc chào đời’ của một lỗ đen mới sinh
17/09/2019
Nếu thuyết tương đối rộng của Albert Einstein vẫn đúng, thì một lỗ đen ra đời từ sự va chạm chấn động vũ trụ của hai
Tìm hiểu nhanh vật lí hạt (Phần 7)
16/09/2019
Nhà nguyên tử luận đầu tiên Cuộc hành trình của chúng ta đã xuất phát từ đâu? Tôi cho rằng “vật lí hạt” đã khởi
Tìm hiểu nhanh vật lí hạt (Phần 6)
16/09/2019
Tìm kiếm mã code Richard Feynman vĩ đại (1918-88), người cùng nhận Giải Nobel Vật lí cho những đóng góp của ông cho triết học
Giải được bí ẩn nhiễm điện do cọ xát
15/09/2019
Đa số mọi người đều từng trải nghiệm cảm giác tóc dựng đứng sau khi cọ xát bong bóng lên đầu mình hay tia lửa xoẹt
Các nguyên tử tăng tốc đến 5000 km/s khi chúng rơi vào siêu lỗ đen
15/09/2019
Các quan sát về chất khí đang bị nuốt vào siêu lỗ đen tại tâm của các quasar đã làm sáng tỏ thêm về cách những vật thể
Phát hiện hơi nước trên một hành tinh đá ở xa
14/09/2019
Các nhà khoa học vừa phát hiện thấy hơi nước trong khí quyển của một hành tinh đá ở cách Trái Đất 110 năm ánh sáng. Tên

Chúng tôi hiện có hơn 60 nghìn tài liệu để bạn tìm

360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com