Vật lí Lượng tử Tốc hành (Phần 24)

Moment động lượng hạt

Moment động lượng đơn giản là động lượng của cái gì đó đang quay xung quanh trục của nó hoặc chuyển động xung quanh cái khác, đừng nhầm nó với động lượng của chuyển động thẳng của nó trong không gian. Các hạt có thể có một moment động lượng thực L (một tính chất vừa bị lượng tử hóa vừa được bảo toàn trong các tương tác hạt), song các phép tính mô tả moment động lượng của một hạt cũng mô tả được một tính chất hạt khác gọi là “spin”. Điều này quan trọng bởi vì spin là một số lượng tử, một trong những thông số chính mô tả trạng thái của một hạt.

Dù tên gọi thế, song spin là một tính chất lạ, nó không ám chỉ chuyển động quay thật sự của vật chất, nhưng nó đem lại cho các hạt một moment từ theo kiểu y hệt như nó quay tròn vậy. Việc tính L bao gồm việc nhân một “toán tử vị trí” r với một “toán tử động lượng” p (toán tử là các công cụ được dùng để xử lí với các vector). Để tính moment động lượng toàn phần của một hạt (kí hiệu là J), chúng ta còn phải cộng thêm spin toàn phần S, vì thế moment động lượng toàn phần J = rp + S.

Moment động lượng hạt

Chirality và đối xứng gương

Đối xứng quay giữ một vai trò quan trọng trong vật lí hạt. Các hệ trông y hệt như cũ sau phép quay 360 độ của hàm sóng của chúng được nói là có đối xứng gương, còn những hệ thay đổi được nói là có tính chiral. Hãy hình dung một electron với spin + ½. Nếu bạn quay hàm sóng của nó đi 360 độ, thì kết quả sẽ không y hệt như ban đầu, và spin đổi sang – ½. Các thay đổi này làm cho nó hành xử khác đi xét về các tính chất lượng tử lẫn các tương tác với các hạt khác. Một ví dụ tương tự là ảnh qua gương: nếu một vật không y hệt như ảnh qua gương của nó, thì nó cũng là chiral. Đa số các kí tự của bảng chữ cái, chẳng hạn, là chiral trong khi một số ít, như “A” và “H” có đối xứng gương.

Chirality có thể hoặc thuận trái hoặc thuận phải (ý nói cách quay hàm sóng), và “tính thuận” có một số hệ quả quan trọng. Ví dụ, chỉ những fermion thuận trái (tức là electron) hay phản fermion thuận phải (tức là positron) mới có khả năng tương tác với lực yếu gây ra phân hủy phóng xạ.

Chirality và đối xứng gương

Y hệt như các amino acid được minh họa ở đây là chiral, với các hình thức thuận trái và thuận phải rạch ròi, các hạt hạ nguyên tử cũng có thể là chiral. Trong cả hai trường hợp, điều này có thể gây ảnh hưởng quan trọng đối với hành trạng của chúng.

Vật lí Lượng tử Tốc hành | Gemma Lavender
<< Phần trước | Phần tiếp theo >> 

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Downlaod video thí nghiệm

Thêm ý kiến của bạn

Security code
Refresh

Các bài khác


Photon là gì?
25/07/2021
Là hạt sơ cấp của ánh sáng, photon vừa bình dị vừa mang đầy những bất ngờ. Cái các nhà vật lí gọi là photon, thì những
Lược sử âm thanh
28/02/2021
Sóng âm: 13,7 tỉ năm trước Âm thanh có nguồn gốc từ rất xa xưa, chẳng bao lâu sau Vụ Nổ Lớn tĩnh lặng đến chán ngắt.
Đồng hồ nước Ktesibios
03/01/2021
Khoảng năm 250 tCN. “Đồng hồ nước Ktesibios quan trọng vì nó đã làm thay đổi mãi mãi sự hiểu biết của chúng ta về một
Tic-tac-toe
05/12/2020
Khoảng 1300 tCN   Các nhà khảo cổ có thể truy nguyên nguồn gốc của “trò chơi ba điểm một hàng” đến khoảng năm 1300
Sao neutron to bao nhiêu?
18/09/2020
Các nhà thiên văn vật lí đang kết hợp nhiều phương pháp để làm hé lộ các bí mật của một số vật thể lạ lùng nhất
Giải chi tiết mã đề 219 môn Vật Lý đề thi TN THPT 2020 (đợt 2)
04/09/2020
250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 96)
04/09/2020
Khám phá Hải Vương tinh 1846 John Couch Adams (1819–1892), Urbain Jean Joseph Le Verrier (1811–1877), Johann Gottfried Galle (1812–1910) “Bài
250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 95)
04/09/2020
Các định luật Kirchhoff về mạch điện 1845 Gustav Robert Kirchhoff (1824–1887) Khi vợ của Gustav Kirchhoff, Clara, qua đời, nhà vật

Chúng tôi hiện có hơn 60 nghìn tài liệu để bạn tìm

Đọc nhiều trong tháng



Bài viết chuyên đề

360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com