Vật lí Lượng tử Tốc hành (Phần 22)

Hadron

Các hạt cấu tạo từ quark được gọi là hadron. Chúng có thể được chia tiếp làm hai họ: đó là baryon (proton và neutron của hạt nhân nguyên tử) gồm ba quark, và đông đảo các meson thời gian sống ngắn gồm hai quark. Cơ sở vật lí giải thích sự liên kết của chúng được gọi là sắc động lực học lượng tử, hay QCD. “Sắc” ám chỉ màu sắc (không phải màu sắc theo nghĩa đen, mà là một tính chất lượng tử có độc nhất ở các quark).

Nguyên lí loại trừ Pauli phát biểu rằng các hạt với các số lượng tử y hệt nhau không thể chiếm cứ cùng một không gian. Các phép cộng tính chất màu cho phép các quark tránh được vấn đề này, nếu không chúng sẽ có các số lượng tử y hệt nhau. Có ba “màu”: đỏ, lục, và lam (cộng với các phản quark có màu phản đỏ, phản lục, hoặc phản lam). Các màu và phản màu của chúng hút nhau, và có thể liên kết hai quark thành một meson. Ba màu cũng hút lẫn nhau, đưa đến các baryon gồm một quark đỏ, một quark lam và một quark lục. Đồng thời, một hạt “boson” gọi là gluon truyền lực mạnh giữa các quark.

Hadron

Lepton

Electron và các thành viên khác trong gia đình hạt của chúng được gọi là lepton. Đây là một nòi hạt khác với hadron, ít nhất là bởi vì chúng không thể chia nhỏ được: chẳng có quark hay những hạt li ti khác cấu tạo nên lepton, cho nên ta nói chúng là “sơ cấp”. Ngoài electron, hạt thiết yếu đối với vật lí lượng tử, còn có hai loại lepton nữa: hạt tau và muon. Các hạt này hết sức không bền và thật sự chẳng có vai trò gì nhiều trong vật lí hạt bình thường.

Một dạng lepton khác – neutrino – giành danh hiệu hạt lạ lùng nhất mà chúng ta biết. Neutrino choán đầy Vũ trụ, với hàng nghìn tỉ hạt đang xuyên qua cơ thể bạn tại thời điểm này. Nhưng các hạt này hầu như chẳng có khối lượng, và có thể dao động giữa ba mùi, gọi tên theo các lepton đi kèm của chúng: neutrino electron, neutrino tau và neutrino muon. Vì chúng tương tác rất yếu với các hạt khác và không mang điện tích, nên người ta chỉ có thể dò tìm neutrino gián tiếp trong các thí nghiệm đặt sâu dưới lòng đất để tín hiệu không bị nhiễu.

Lepton

Vật lí Lượng tử Tốc hành | Gemma Lavender
<< Phần trước | Phần tiếp theo >>

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Tạo bảng điểm online

Thêm ý kiến của bạn

Security code
Refresh

Các bài khác


Chốt đáp số cho bài toán bán kính proton
20/09/2019
Vào năm 2010, các nhà vật lí ở Đức báo cáo rằng họ đã thực hiện được phép đo đặc biệt chính xác về kích cỡ proton,
Tranh cãi vẫn chưa dứt về chuyện tìm thấy sóng hấp dẫn
18/09/2019
Nhóm hợp tác giành giải Nobel LIGO vừa công bố một bài báo mô tả chi tiết hơn bao giờ hết về cách nhóm này phân tích các tín
Lần đầu tiên nghe được ‘tiếng khóc chào đời’ của một lỗ đen mới sinh
17/09/2019
Nếu thuyết tương đối rộng của Albert Einstein vẫn đúng, thì một lỗ đen ra đời từ sự va chạm chấn động vũ trụ của hai
Tìm hiểu nhanh vật lí hạt (Phần 7)
16/09/2019
Nhà nguyên tử luận đầu tiên Cuộc hành trình của chúng ta đã xuất phát từ đâu? Tôi cho rằng “vật lí hạt” đã khởi
Tìm hiểu nhanh vật lí hạt (Phần 6)
16/09/2019
Tìm kiếm mã code Richard Feynman vĩ đại (1918-88), người cùng nhận Giải Nobel Vật lí cho những đóng góp của ông cho triết học
Giải được bí ẩn nhiễm điện do cọ xát
15/09/2019
Đa số mọi người đều từng trải nghiệm cảm giác tóc dựng đứng sau khi cọ xát bong bóng lên đầu mình hay tia lửa xoẹt
Các nguyên tử tăng tốc đến 5000 km/s khi chúng rơi vào siêu lỗ đen
15/09/2019
Các quan sát về chất khí đang bị nuốt vào siêu lỗ đen tại tâm của các quasar đã làm sáng tỏ thêm về cách những vật thể
Phát hiện hơi nước trên một hành tinh đá ở xa
14/09/2019
Các nhà khoa học vừa phát hiện thấy hơi nước trong khí quyển của một hành tinh đá ở cách Trái Đất 110 năm ánh sáng. Tên

Chúng tôi hiện có hơn 60 nghìn tài liệu để bạn tìm

360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com