Vật lí Lượng tử Tốc hành (Phần 22)

Hadron

Các hạt cấu tạo từ quark được gọi là hadron. Chúng có thể được chia tiếp làm hai họ: đó là baryon (proton và neutron của hạt nhân nguyên tử) gồm ba quark, và đông đảo các meson thời gian sống ngắn gồm hai quark. Cơ sở vật lí giải thích sự liên kết của chúng được gọi là sắc động lực học lượng tử, hay QCD. “Sắc” ám chỉ màu sắc (không phải màu sắc theo nghĩa đen, mà là một tính chất lượng tử có độc nhất ở các quark).

Nguyên lí loại trừ Pauli phát biểu rằng các hạt với các số lượng tử y hệt nhau không thể chiếm cứ cùng một không gian. Các phép cộng tính chất màu cho phép các quark tránh được vấn đề này, nếu không chúng sẽ có các số lượng tử y hệt nhau. Có ba “màu”: đỏ, lục, và lam (cộng với các phản quark có màu phản đỏ, phản lục, hoặc phản lam). Các màu và phản màu của chúng hút nhau, và có thể liên kết hai quark thành một meson. Ba màu cũng hút lẫn nhau, đưa đến các baryon gồm một quark đỏ, một quark lam và một quark lục. Đồng thời, một hạt “boson” gọi là gluon truyền lực mạnh giữa các quark.

Hadron

Lepton

Electron và các thành viên khác trong gia đình hạt của chúng được gọi là lepton. Đây là một nòi hạt khác với hadron, ít nhất là bởi vì chúng không thể chia nhỏ được: chẳng có quark hay những hạt li ti khác cấu tạo nên lepton, cho nên ta nói chúng là “sơ cấp”. Ngoài electron, hạt thiết yếu đối với vật lí lượng tử, còn có hai loại lepton nữa: hạt tau và muon. Các hạt này hết sức không bền và thật sự chẳng có vai trò gì nhiều trong vật lí hạt bình thường.

Một dạng lepton khác – neutrino – giành danh hiệu hạt lạ lùng nhất mà chúng ta biết. Neutrino choán đầy Vũ trụ, với hàng nghìn tỉ hạt đang xuyên qua cơ thể bạn tại thời điểm này. Nhưng các hạt này hầu như chẳng có khối lượng, và có thể dao động giữa ba mùi, gọi tên theo các lepton đi kèm của chúng: neutrino electron, neutrino tau và neutrino muon. Vì chúng tương tác rất yếu với các hạt khác và không mang điện tích, nên người ta chỉ có thể dò tìm neutrino gián tiếp trong các thí nghiệm đặt sâu dưới lòng đất để tín hiệu không bị nhiễu.

Lepton

Vật lí Lượng tử Tốc hành | Gemma Lavender
<< Phần trước | Phần tiếp theo >>

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Downlaod video thí nghiệm

Thêm ý kiến của bạn

Security code
Refresh

Các bài khác


Khi dòng điện tác dụng lên nam châm
08/06/2022
Khả năng khai thác lượng điện năng có vẻ vô tận là một trong những nền tảng của thế giới hiện đại. Công nghệ ấy
Nhận thức lịch sử về nam châm
28/05/2022
Vào năm 1600, một bác sĩ người Anh cho biết ngoài trọng lực, Trái Đất còn tác dụng những lực khác khi ông chỉ ra rằng hành
Photon là gì?
25/07/2021
Là hạt sơ cấp của ánh sáng, photon vừa bình dị vừa mang đầy những bất ngờ. Cái các nhà vật lí gọi là photon, thì những
Lược sử âm thanh
28/02/2021
Sóng âm: 13,7 tỉ năm trước Âm thanh có nguồn gốc từ rất xa xưa, chẳng bao lâu sau Vụ Nổ Lớn tĩnh lặng đến chán ngắt.
Đồng hồ nước Ktesibios
03/01/2021
Khoảng năm 250 tCN. “Đồng hồ nước Ktesibios quan trọng vì nó đã làm thay đổi mãi mãi sự hiểu biết của chúng ta về một
Tic-tac-toe
05/12/2020
Khoảng 1300 tCN   Các nhà khảo cổ có thể truy nguyên nguồn gốc của “trò chơi ba điểm một hàng” đến khoảng năm 1300
Sao neutron to bao nhiêu?
18/09/2020
Các nhà thiên văn vật lí đang kết hợp nhiều phương pháp để làm hé lộ các bí mật của một số vật thể lạ lùng nhất
Giải chi tiết mã đề 219 môn Vật Lý đề thi TN THPT 2020 (đợt 2)
04/09/2020

Chúng tôi hiện có hơn 60 nghìn tài liệu để bạn tìm

Đọc nhiều trong tháng



360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com