Vật lí Lượng tử Tốc hành (Phần 21)

Mô hình Chuẩn

Các nhà vật lí cùng gặp nhau ở cái gọi là Mô hình Chuẩn của vật lí hạt vào thập niên 1970, sau vài thập niên nghiên cứu và khám phá. Mô hình Chuẩn mô tả các hạt ở cấp độ cơ bản nhất của chúng – những hạt không thể chia nhỏ, hay con số zero sơ cấp, nền tảng để cấu trúc nên vật chất (ví dụ, các quark tụm lại với nhau để tạo thành những hạt khác, chẳng hạn proton và neutron).

Tuy nhiên, Mô hình Chuẩn không đơn giản chỉ là một bài tập phân loại các hạt; nó là một mô hình về cách thế giới hạt vận hành, nó mô tả các hạt đó tương tác như thế nào theo những cách cuối cùng cho phép chúng tạo ra thế giới mà chúng ta thấy xung quanh mình. Chúng ta sẽ biết thêm nhiều về chúng và các tương tác của chúng ở những trang tiếp theo. Nhưng vẫn sẽ có những câu hỏi chưa có lời đáp, những nan đề mà Mô hình Chuẩn vẫn chưa thể giải thích, ví dụ như nguồn gốc của các lực cơ bản, làm thế nào các neutrino có thể biến hình từ loại này thành loại kia, cũng như bản chất của “vật chất tối” bí ẩn.

Mô hình Chuẩn

Quark

Các proton và neutron tìm thấy trong mỗi hạt nhân nguyên tử được làm bằng những hạt bé xíu gọi là quark. Murray Gell-Mann, nhà vật lí gắn liền với việc khám phá ra chúng, đặt tên cho chúng theo một dòng thoại tiểu thuyết của James Joyce, Finnegans Wake.

Các quark bé tí, kích cỡ không hơn một phần nghìn triệu tỉ của một mét, mỗi quark mang khoảng một phần ba khối lượng của proton hoặc neutron. Trong Mô hình Chuẩn chúng còn độc đáo ở chỗ điện tích của chúng là phân số của điện tích electron, chứ không bằng những bội số nguyên. Chúng gồm sáu mùi, được gọi tên có phần kì quái là lên (up), xuống (down), lạ (strange), duyên (charm), đỉnh (top), và đáy (bottom). Ba mùi sau cùng là hết sức không bền, và dường như chẳng giữ vai trò gì trong cấu trúc cuẩ vật chất.

Các quark liên kết với nhau thành cụm gồm hai hoặc ba hạt thông qua một tương tác cơ bản gọi là lực mạnh (các đám gồm quark tạo thành proton và neutron). Chính vì lực này mạnh như thế nên các quark chưa từng được quan sát thấy ở trạng thái cách li.

Quark

Vật lí Lượng tử Tốc hành | Gemma Lavender
<< Phần trước | Phần tiếp theo >>

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Tạo bảng điểm online

Thêm ý kiến của bạn

Security code
Refresh

Các bài khác


Bảng tuần hoàn hóa học tốc hành (Phần 26)
16/04/2019
Chưng cất không khí lỏng Phương pháp điều chế các phần khác nhau của không khí được gọi là chưng cất phân đoạn. Mỗi
Bảng tuần hoàn hóa học tốc hành (Phần 25)
16/04/2019
Sự điện phân Thập niên gặt hái được nhiều thành tựu hơn hết thảy đối với các khám phá nguyên tố là 1800-10, khi các
3 câu hỏi lớn mà hình ảnh lỗ đen không trả lời được
13/04/2019
Một mạng lưới gồm các kính thiên văn vô tuyến trên khắp thế giới đã tạo ra được hình ảnh cận cảnh đầu tiên của cái
9 sự thật về lỗ đen có thể bạn chưa biết
12/04/2019
Thử hỏi trong vũ trụ còn thứ gì kì lạ hơn các lỗ đen? Những con quái vật hấp dẫn, lạ lùng này không những làm bẻ cong
Loại vật chất mới tồn tại đồng thời ở thể rắn và thể lỏng
12/04/2019
Một loại vật chất mới có thể vừa ở thể rắn vừa ở thể lỏng. Trong trạng thái chuỗi-nóng chảy này, các lớp tan chảy
Hình ảnh trực tiếp đầu tiên của một lỗ đen
11/04/2019
Bằng chứng tận mắt đầu tiên của một lỗ đen và “cái bóng” của nó đã được công bố vào hôm 10 tháng Tư vừa qua bởi
Thiên văn vật lí cho người bận rộn – Neil DeGrasse Tyson (Phần 3)
10/04/2019
Chương 3 HÃY SÁNG LÊN NÀO Sau vụ nổ lớn, chương trình nghị sự chính của vũ trụ là dãn nở, làm loãng dần mật độ năng
Ảnh chụp đầu tiên của lỗ đen sẽ được công bố trong tuần này
10/04/2019
Bạn sẽ thấy gì nếu nhìn thẳng vào trái tim tăm tối của thiên hà của chúng ta? Chúng ta sắp trả lời được câu hỏi này.

Chúng tôi hiện có hơn 60 nghìn tài liệu để bạn tìm

360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com