Vật lí Lượng tử Tốc hành (Phần 21)

Mô hình Chuẩn

Các nhà vật lí cùng gặp nhau ở cái gọi là Mô hình Chuẩn của vật lí hạt vào thập niên 1970, sau vài thập niên nghiên cứu và khám phá. Mô hình Chuẩn mô tả các hạt ở cấp độ cơ bản nhất của chúng – những hạt không thể chia nhỏ, hay con số zero sơ cấp, nền tảng để cấu trúc nên vật chất (ví dụ, các quark tụm lại với nhau để tạo thành những hạt khác, chẳng hạn proton và neutron).

Tuy nhiên, Mô hình Chuẩn không đơn giản chỉ là một bài tập phân loại các hạt; nó là một mô hình về cách thế giới hạt vận hành, nó mô tả các hạt đó tương tác như thế nào theo những cách cuối cùng cho phép chúng tạo ra thế giới mà chúng ta thấy xung quanh mình. Chúng ta sẽ biết thêm nhiều về chúng và các tương tác của chúng ở những trang tiếp theo. Nhưng vẫn sẽ có những câu hỏi chưa có lời đáp, những nan đề mà Mô hình Chuẩn vẫn chưa thể giải thích, ví dụ như nguồn gốc của các lực cơ bản, làm thế nào các neutrino có thể biến hình từ loại này thành loại kia, cũng như bản chất của “vật chất tối” bí ẩn.

Mô hình Chuẩn

Quark

Các proton và neutron tìm thấy trong mỗi hạt nhân nguyên tử được làm bằng những hạt bé xíu gọi là quark. Murray Gell-Mann, nhà vật lí gắn liền với việc khám phá ra chúng, đặt tên cho chúng theo một dòng thoại tiểu thuyết của James Joyce, Finnegans Wake.

Các quark bé tí, kích cỡ không hơn một phần nghìn triệu tỉ của một mét, mỗi quark mang khoảng một phần ba khối lượng của proton hoặc neutron. Trong Mô hình Chuẩn chúng còn độc đáo ở chỗ điện tích của chúng là phân số của điện tích electron, chứ không bằng những bội số nguyên. Chúng gồm sáu mùi, được gọi tên có phần kì quái là lên (up), xuống (down), lạ (strange), duyên (charm), đỉnh (top), và đáy (bottom). Ba mùi sau cùng là hết sức không bền, và dường như chẳng giữ vai trò gì trong cấu trúc cuẩ vật chất.

Các quark liên kết với nhau thành cụm gồm hai hoặc ba hạt thông qua một tương tác cơ bản gọi là lực mạnh (các đám gồm quark tạo thành proton và neutron). Chính vì lực này mạnh như thế nên các quark chưa từng được quan sát thấy ở trạng thái cách li.

Quark

Vật lí Lượng tử Tốc hành | Gemma Lavender
<< Phần trước | Phần tiếp theo >>

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Downlaod video thí nghiệm

Thêm ý kiến của bạn

Security code
Refresh

Các bài khác


Khi dòng điện tác dụng lên nam châm
08/06/2022
Khả năng khai thác lượng điện năng có vẻ vô tận là một trong những nền tảng của thế giới hiện đại. Công nghệ ấy
Nhận thức lịch sử về nam châm
28/05/2022
Vào năm 1600, một bác sĩ người Anh cho biết ngoài trọng lực, Trái Đất còn tác dụng những lực khác khi ông chỉ ra rằng hành
Photon là gì?
25/07/2021
Là hạt sơ cấp của ánh sáng, photon vừa bình dị vừa mang đầy những bất ngờ. Cái các nhà vật lí gọi là photon, thì những
Lược sử âm thanh
28/02/2021
Sóng âm: 13,7 tỉ năm trước Âm thanh có nguồn gốc từ rất xa xưa, chẳng bao lâu sau Vụ Nổ Lớn tĩnh lặng đến chán ngắt.
Đồng hồ nước Ktesibios
03/01/2021
Khoảng năm 250 tCN. “Đồng hồ nước Ktesibios quan trọng vì nó đã làm thay đổi mãi mãi sự hiểu biết của chúng ta về một
Tic-tac-toe
05/12/2020
Khoảng 1300 tCN   Các nhà khảo cổ có thể truy nguyên nguồn gốc của “trò chơi ba điểm một hàng” đến khoảng năm 1300
Sao neutron to bao nhiêu?
18/09/2020
Các nhà thiên văn vật lí đang kết hợp nhiều phương pháp để làm hé lộ các bí mật của một số vật thể lạ lùng nhất
Giải chi tiết mã đề 219 môn Vật Lý đề thi TN THPT 2020 (đợt 2)
04/09/2020

Chúng tôi hiện có hơn 60 nghìn tài liệu để bạn tìm

Đọc nhiều trong tháng



360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com