Vật lí Lượng tử Tốc hành (Phần 20)

Hiệu ứng Zeeman

Khái niệm spin electron nảy sinh thường xuyên trong vật lí lượng tử (ví dụ, trong các phần thảo luận của chúng ta về các số lượng tử và các quy tắc Hund). Là những “chất điểm” với kích thước bỏ qua được, thật ra các electron không xoay tròn, nhưng chúng vẫn thể hiện các tính chất lượng tử hành xử như thể chúng đang xoay tròn, và spin này có thể phân biệt là hoặc hướng lên hoặc hướng xuống (theo các số lượng tử thì spin hoặc bằng ½ hoặc bằng – ½).

Vì electron mang điện tích âm, nên khi chúng đi qua một điện trường chúng tạo ra một từ trường, và spin của electron xác định phân cực từ của trường đó. Vì thế, một điện trường sẽ làm lệch hướng electron spin up (hướng lên) theo một chiều này, và làm lệch hướng electron spin down (hướng xuống) theo chiều kia. Còn có một chênh lệch năng lượng nhỏ nhưng đo được giữa hai spin, nó có thể đem lại sự phân tách tinh tế các mức năng lượng khi electron chịu tác dụng của điện trường. Hiệu ứng này lần đầu tiên được để ý bởi nhà vật lí Đan Mạch Pieter Zeeman, nên về sau nó được gọi là hiệu ứng Zeeman.

hiệu ứng Zeeman

Một chùm electron bắn xuyên qua điện trường sẽ tạo ra hai vết sáng, chứ không phải một.

Vườn bách thú hạt

Các proton, neutron và electron tìm thấy bên trong các nguyên tử thường ngày chỉ là phần nổi của tảng băng khi ta xét cả cây phả hệ hạt sơ cấp. Thế kỉ hai mươi đã chứng kiến sự bùng nổ khám phá khi các máy gia tốc được cấp thêm sức mạnh và vật lí lí thuyết trở nên cấp tiến hơn. Nghiên cứu tiếp tục tăng tốc trong thế kỉ hai mươi mốt, đáng nhắc tới nhất là việc khám phá boson Higgs nổi tiếng vào năm 2013.

Chúng ta mô tả bức tranh tốt nhất của mình về vật lí hạt là “Mô hình Chuẩn”. Tựa như một vở kịch opera vĩ đại, cây phả hệ của Mô hình Chuẩn thật ra là câu chuyện của ba gia đình – fermion, quark và cái gọi là các hạt mang lực, hay boson – và cách chúng chung sống với nhau. Liên hệ giữa những hạt này được định đoạt thông qua các lực cơ bản gọi là tương tác mạnh, tương tác yếu và tương tác điện từ (lực cơ bản thứ tư, lực hấp dẫn, là không đáng kể ở cấp độ hạt). Ở những cấp độ hạ nguyên tử này, vật lí lượng tử là ông vua, uốn nắn và quát tháo các hạt thực thi mệnh lệnh của nó.

Vườn bách thú hạt

Vật lí Lượng tử Tốc hành | Gemma Lavender
<< Phần trước | Phần tiếp theo >>

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Downlaod video thí nghiệm

Thêm ý kiến của bạn

Security code
Refresh

Các bài khác


Bảng tuần hoàn hóa học tốc hành (Phần 9)
19/01/2019
Dãy hoạt động hóa học kim loại Dãy hoạt động kim loại là một danh sách so sánh hoạt tính tương đối của các kim loại –
Bảng tuần hoàn hóa học tốc hành (Phần 8)
19/01/2019
Công thức cấu tạo Mỗi công thức hóa học là một phần hình ảnh nào đó của phân tử. Mặc dù được viết bằng chữ, song
Thêm một bài toán học máy không thể giải được
18/01/2019
Các nhà toán học vừa tìm ra một bài toán mà họ không thể giải được. Chẳng phải vì họ không đủ thông minh; đơn giản
Vì sao dây thun luôn ‘quằn quại’ khi bạn búng nó đi?
18/01/2019
Các gợn sóng đặc trưng hình thành ở các sợi dây thun sau khi chúng bị búng vào không khí vừa được nghiên cứu tỉ mỉ bởi
Giải đáp nhanh những câu hỏi lớn – Stephen Hawking (Phần cuối)
15/01/2019
LỜI BẠT Lucy Hawking Dưới bầu trời xám xịt lạnh lẽo của ngày xuân Cambridge, chúng tôi ngồi trong đoàn xe tang hướng về
Giải đáp nhanh những câu hỏi lớn – Stephen Hawking (Phần 23)
15/01/2019
CHƯƠNG 10 LÀM THẾ NÀO CHÚNG TA ĐỊNH HÌNH TƯƠNG LAI? Một thế kỉ trước, Albert Einstein đã cách mạng hóa nhận thức của chúng
Vật lí Lượng tử Tốc hành (Phần 30)
13/01/2019
Lực yếu Lực yếu có tên gọi như thể không phải vì nó vốn dĩ yếu, mà do tầm tác dụng hết sức ngắn của nó. Ở những
Vật lí Lượng tử Tốc hành (Phần 29)
13/01/2019
Lực điện từ Ngoài lực hấp dẫn, lực điện từ là lực chúng ta trải nghiệm nhiều nhất trong cuộc sống hằng ngày. Cho dù

Chúng tôi hiện có hơn 60 nghìn tài liệu để bạn tìm

360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com