Bảng tuần hoàn hóa học tốc hành (Phần 93)

Lawrencium

Khi nghệ sĩ trào phúng Tom Lehrer sáng tác bài hát bảng tuần hoàn nổi tiếng của ông, ‘Các Nguyên Tố’, vào năm 1959 chỉ có 102 nguyên tố. Nhưng với các khám phá nguyên tố mới xuất hiện dồn dập, chính ông đã thêm vào một đoạn đuôi: ‘Đây mới là các nguyên tố mà tin tức được lan tới Harvard, có thể còn nhiều nguyên tố nữa, nhưng chúng vẫn chưa được khám phá.’

Đúng vậy, vào năm 1961 xuất hiện thêm nguyên tố 103. Nó được tạo ra bởi Albert Ghiorso và các cộng sự tại ‘Rad Lab’ ở Berkeley, sử dụng máy gia tốc HILAC bắn phá các hạt nhân boron vào bia californium. Họ đặt tên cho nguyên tố là lawrencium để tôn vinh nhà vật lí hạt nhân người Mĩ Ernest Lawrence, vị giám đốc phòng thí nghiệm của họ từng giành Giải thưởng Nobel, người phát minh ra cyclotron và đã qua đời vào năm 1958. Về mặt hóa học, lawrencium nặng hơn lutetium và lấp khít vào bảng tuần hoàn với vai trò thành viên cuối cùng của dãy actinoid, đúng như Glenn T. Seaborg đã dự đoán hồi năm 1949. Tuy nhiên, y hệt lutetium, nó cũng có thể được xem là thành viên thuộc nhóm 3.

Lawrencium

Rutherfordium

Hàng cuối của bảng tuần hoàn hiện nay chạy từ số nguyên tử 104 đến 118. Nằm trong lãnh thổ kim loại chuyển tiếp, các hậu actinoid này là nguyên tố block-f, và là các nguyên tố siêu nặng của thế giới hóa học. Toàn bộ chúng đều hoạt động phóng xạ rất mạnh, và toàn bộ chúng phải được tổng hợp nhân tạo trong các máy gia tốc hạt.

Khi một chất được tạo ra với lượng ít ỏi như thế thì thật khó để nói bất kì điều gì rõ ràng về nó. Từng nguyên tử, hay các mẫu cỡ nano, hành xử theo cách khác hoàn toàn với vật liệu nguyên khối. Những tập hợp lớn nguyên tử phát triển các tương tác và cấu trúc tinh thể ảnh hưởng đến các tính chất như năng lượng ion hóa, điểm nóng chảy, độ tan và phản ứng với các tia điện từ theo những cách không thể dự đoán. Rutherfordium, lần đầu tiên được tổng hợp vào năm 1964 và được đặt theo tên của nhà vật lí New Zealand, là một trường hợp tiêu biểu: các tính chất của nó phần lớn mang tính lí thuyết, song nó được là cho chất rắn, và có thể là một trong những nguyên tố có tỉ trọng cao nhất, do hiện tượng thu nhỏ lanthanoid.

Rutherfordium

Bảng tuần hoàn hóa học tốc hành
Dan Green | Bản dịch của TVVL

<< Phần trước | Phần tiếp theo >>

TẢI XUỐNG EBOOK

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Extension Thuvienvatly.com cho Chrome

Các bài khác


Khi dòng điện tác dụng lên nam châm
08/06/2022
Khả năng khai thác lượng điện năng có vẻ vô tận là một trong những nền tảng của thế giới hiện đại. Công nghệ ấy
Nhận thức lịch sử về nam châm
28/05/2022
Vào năm 1600, một bác sĩ người Anh cho biết ngoài trọng lực, Trái Đất còn tác dụng những lực khác khi ông chỉ ra rằng hành
Photon là gì?
25/07/2021
Là hạt sơ cấp của ánh sáng, photon vừa bình dị vừa mang đầy những bất ngờ. Cái các nhà vật lí gọi là photon, thì những
Lược sử âm thanh
28/02/2021
Sóng âm: 13,7 tỉ năm trước Âm thanh có nguồn gốc từ rất xa xưa, chẳng bao lâu sau Vụ Nổ Lớn tĩnh lặng đến chán ngắt.
Đồng hồ nước Ktesibios
03/01/2021
Khoảng năm 250 tCN. “Đồng hồ nước Ktesibios quan trọng vì nó đã làm thay đổi mãi mãi sự hiểu biết của chúng ta về một
Tic-tac-toe
05/12/2020
Khoảng 1300 tCN   Các nhà khảo cổ có thể truy nguyên nguồn gốc của “trò chơi ba điểm một hàng” đến khoảng năm 1300
Sao neutron to bao nhiêu?
18/09/2020
Các nhà thiên văn vật lí đang kết hợp nhiều phương pháp để làm hé lộ các bí mật của một số vật thể lạ lùng nhất
Giải chi tiết mã đề 219 môn Vật Lý đề thi TN THPT 2020 (đợt 2)
04/09/2020

Chúng tôi hiện có hơn 60 nghìn tài liệu để bạn tìm

Đọc nhiều trong tháng



360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com