Bảng tuần hoàn hóa học tốc hành (Phần 80)

Iridium

Iridium là một kim loại nhóm bạch kim sáng có màu phớt vàng. Nó là một trong những nguyên tố hiếm nhất trong lớp vỏ Trái Đất – vàng có hàm lượng gấp 40 lần so với nó. Cùng với ‘nguyên tố chị em’ osmium của nó, iridium được chiết xuất từ quặng bạch kim và thường xuất hiện ở dạng hợp kim osmiridium. Trên danh nghĩa, nó là nguyên tố có tỉ trọng cao thứ hai sau osmium, nhưng người ta chẳng quan tâm nhiều chuyện đó: một cục kim loại này cỡ bằng quả bóng tennis sẽ cân nặng gần 3 kg. Giống osmium, iridium cứng nên hầu như không thể gia công.

Một dải mỏng trầm tích bùn giàu iridium trong đất sét 66 triệu năm tuổi là chìa khóa giải thích sự tuyệt chủng của loài khủng long. ‘Dị thường iridium’ lộ ra ở một vết cắt đường ở Gubbio, Italy, chứa hàm lượng iridium chừng gấp 30 lần so với đá lớp vỏ bình thường. Vào năm 1980, các nhà khoa học Mĩ Walter và Luis Alvarez đề xuất rằng hàm lượng iridium là phù hợp với một tiểu hành tinh đường kính 10 km (6 dặm) đã lao vào Trái Đất, bốc hơi và phân tán kiện hàng kim loại nặng của nó trên toàn cầu. Sự kiện cấp tuyệt chủng này đã mở ra lộ trình cho sự trỗi dậy của các loài thú, và đặc biệt là chủng loài của chúng ta.

Iridium

Platinum

Hiếm hơn và đắt hơn vàng, platinum (bạch kim) là biểu hiện của uy thế và sự giàu có. Được khám phá bởi người bản xứ Nam Mĩ hơn 2.000 năm trước, nó lần đầu tiên thu hút sự chú ý của người châu Âu vào giữa thế kỉ mười sáu. Các nhà thực dân Tây Ban Nha đặt tên cho nó là platina, nghĩa là ‘tiểu ngân’, do diện mạo của nó, nhưng lại xem nó một tạp chất phiền toái, vì điểm nóng chảy cao khiến người ta khó tách nó ra. Cuối cùng, platinum được điều chế vào năm 1735 bởi Antonio de Ulloa.

Kim loại tỉ trọng cao, màu trắng đẹp này chống ăn mòn và vẫn cứng khi bị nung nóng – các tính chất khiến nó là một kim loại quý đáng khao khát cho đồ kim hoàn, và còn là một chất xúc tác công nghiệp có giá trị. Cùng với palladium và rhodium, platinum là một thành phần của bộ biến đổi xúc tác ba chiều làm giảm khí thải ô tô. Các dụng cụ này biến đổi carbon monoxide thành carbon dioxide, nitrogen oxide thành nitrogen và oxygen, và chia tách không hoàn toàn các hydrocarbon cháy thành carbon dioxide và nước.

Platinum

Bảng tuần hoàn hóa học tốc hành
Dan Green
Bản dịch của TVVL

<< Phần trước | Phần tiếp theo >>

TẢI XUỐNG EBOOK

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Extension Thuvienvatly.com cho Chrome

Các bài khác


Photon là gì?
25/07/2021
Là hạt sơ cấp của ánh sáng, photon vừa bình dị vừa mang đầy những bất ngờ. Cái các nhà vật lí gọi là photon, thì những
Lược sử âm thanh
28/02/2021
Sóng âm: 13,7 tỉ năm trước Âm thanh có nguồn gốc từ rất xa xưa, chẳng bao lâu sau Vụ Nổ Lớn tĩnh lặng đến chán ngắt.
Đồng hồ nước Ktesibios
03/01/2021
Khoảng năm 250 tCN. “Đồng hồ nước Ktesibios quan trọng vì nó đã làm thay đổi mãi mãi sự hiểu biết của chúng ta về một
Tic-tac-toe
05/12/2020
Khoảng 1300 tCN   Các nhà khảo cổ có thể truy nguyên nguồn gốc của “trò chơi ba điểm một hàng” đến khoảng năm 1300
Sao neutron to bao nhiêu?
18/09/2020
Các nhà thiên văn vật lí đang kết hợp nhiều phương pháp để làm hé lộ các bí mật của một số vật thể lạ lùng nhất
Giải chi tiết mã đề 219 môn Vật Lý đề thi TN THPT 2020 (đợt 2)
04/09/2020
250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 96)
04/09/2020
Khám phá Hải Vương tinh 1846 John Couch Adams (1819–1892), Urbain Jean Joseph Le Verrier (1811–1877), Johann Gottfried Galle (1812–1910) “Bài
250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 95)
04/09/2020
Các định luật Kirchhoff về mạch điện 1845 Gustav Robert Kirchhoff (1824–1887) Khi vợ của Gustav Kirchhoff, Clara, qua đời, nhà vật

Chúng tôi hiện có hơn 60 nghìn tài liệu để bạn tìm

Đọc nhiều trong tháng



Bài viết chuyên đề

360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com