Bảng tuần hoàn hóa học tốc hành (Phần 71)

Praseodymium

Praseodymium là một trong một cặp ‘song sinh’ đất hiếm được khám phá cùng một lúc. Vào năm 1841, nhà hóa học Thụy Điển Carl Mosander đã tách được khoáng chất ‘lanthana’ của ông thành lanthanum và một nguyên tố khác ông đặt tên là didymium. Tuy nhiên, giống như một con búp bê Nga, didymium được tách tới tách lui cho ra không dưới năm nguyên tố mới bên trong. Năm 1885, nhà hóa học Áp Carl Auer von Welsbach (1858–1929) tìm thấy ‘praseodidymium’ (‘song sinh xanh lá’) và ‘neodidymium’ (‘song sinh mới) trong didymium.

Tên gọi didymium vẫn được dùng cho các hỗn hợp của praseodymium và neodymium. ‘Thủy tinh didymium’ được dùng trong kính đeo mắt của thợ thổi thủy tinh và thợ rèn. Các kính đeo mắt bảo hộ này lọc hiệu quả ánh chói màu vàng phát ra bởi sodium nóng, cho phép nhìn rõ hơn công việc đang làm, đồng thời bảo vệ mắt tránh bị tổn thương. Mềm, có ánh bạc, và dễ gia công, praseodymium tương đối hoạt tính, nó nhanh chóng hình thành một lớp xỉn oxide màu xanh lá trên bề mặt của nó. Nó là một thành phần phụ của ‘đá lửa’ mischmetal và ‘nhuộm’ màu xanh lá cho khối zirconia để giả làm khoáng chất quý peridot.

 

Praseodymium

Neodymium

Neodymium là một trong các nguyên tố đã cho phép cuộc cách mạng thu nhỏ của công nghệ. Nguyên tố 60 (‘song sinh mới’) được dùng để sản xuất ‘nam châm neodymium’ (quả vậy, một hợp chất sắt và boron Nd2Fe14B). Các nam châm vĩnh cửu nhỏ bé này vô cùng mạnh: một nam châm neodymium cân nặng chỉ vài gam có thể nâng một tải gấp một nghìn lần trọng lượng của nó. Chúng có mặt ở mọi nơi, chỗ nào cần đến nam châm nhẹ - trong máy vi tính, laptop, ổ đĩa cứng, các bộ dao động của điện thoại di động và loa, headphone, microphine, drone ‘multicopter’, máy khoan DIY và trình điều khiển tác động, và thậm chí ở một số tua bin gió.

Các tinh thể yttrium-nhôm-garnet pha tạp neodymium tạo ra các laser rắn ‘Nd:YAG’ thông dụng nhất – dùng để cắt và hàn các mô cơ thể, răng và thép tấm. Giống như nhiều nguyên tố đất hiếm, neodymium còn được dùng trong nhuộm màu thủy tinh, đem lại từ sắc hồng nhạt cho đến màu tím hoa đinh hương. Là nguyên tố lanthanoid dồi dào thứ hai sau cerium, neodymium không hiếm cho lắm.

Neodymium

Bảng tuần hoàn hóa học tốc hành
Dan Green
Bản dịch của TVVL

<< Phần trước | Phần tiếp theo >>

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Downlaod video thí nghiệm

Các bài khác


Khi dòng điện tác dụng lên nam châm
08/06/2022
Khả năng khai thác lượng điện năng có vẻ vô tận là một trong những nền tảng của thế giới hiện đại. Công nghệ ấy
Nhận thức lịch sử về nam châm
28/05/2022
Vào năm 1600, một bác sĩ người Anh cho biết ngoài trọng lực, Trái Đất còn tác dụng những lực khác khi ông chỉ ra rằng hành
Photon là gì?
25/07/2021
Là hạt sơ cấp của ánh sáng, photon vừa bình dị vừa mang đầy những bất ngờ. Cái các nhà vật lí gọi là photon, thì những
Lược sử âm thanh
28/02/2021
Sóng âm: 13,7 tỉ năm trước Âm thanh có nguồn gốc từ rất xa xưa, chẳng bao lâu sau Vụ Nổ Lớn tĩnh lặng đến chán ngắt.
Đồng hồ nước Ktesibios
03/01/2021
Khoảng năm 250 tCN. “Đồng hồ nước Ktesibios quan trọng vì nó đã làm thay đổi mãi mãi sự hiểu biết của chúng ta về một
Tic-tac-toe
05/12/2020
Khoảng 1300 tCN   Các nhà khảo cổ có thể truy nguyên nguồn gốc của “trò chơi ba điểm một hàng” đến khoảng năm 1300
Sao neutron to bao nhiêu?
18/09/2020
Các nhà thiên văn vật lí đang kết hợp nhiều phương pháp để làm hé lộ các bí mật của một số vật thể lạ lùng nhất
Giải chi tiết mã đề 219 môn Vật Lý đề thi TN THPT 2020 (đợt 2)
04/09/2020

Chúng tôi hiện có hơn 60 nghìn tài liệu để bạn tìm

Đọc nhiều trong tháng



360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com