Bảng tuần hoàn hóa học tốc hành (Phần 71)

Praseodymium

Praseodymium là một trong một cặp ‘song sinh’ đất hiếm được khám phá cùng một lúc. Vào năm 1841, nhà hóa học Thụy Điển Carl Mosander đã tách được khoáng chất ‘lanthana’ của ông thành lanthanum và một nguyên tố khác ông đặt tên là didymium. Tuy nhiên, giống như một con búp bê Nga, didymium được tách tới tách lui cho ra không dưới năm nguyên tố mới bên trong. Năm 1885, nhà hóa học Áp Carl Auer von Welsbach (1858–1929) tìm thấy ‘praseodidymium’ (‘song sinh xanh lá’) và ‘neodidymium’ (‘song sinh mới) trong didymium.

Tên gọi didymium vẫn được dùng cho các hỗn hợp của praseodymium và neodymium. ‘Thủy tinh didymium’ được dùng trong kính đeo mắt của thợ thổi thủy tinh và thợ rèn. Các kính đeo mắt bảo hộ này lọc hiệu quả ánh chói màu vàng phát ra bởi sodium nóng, cho phép nhìn rõ hơn công việc đang làm, đồng thời bảo vệ mắt tránh bị tổn thương. Mềm, có ánh bạc, và dễ gia công, praseodymium tương đối hoạt tính, nó nhanh chóng hình thành một lớp xỉn oxide màu xanh lá trên bề mặt của nó. Nó là một thành phần phụ của ‘đá lửa’ mischmetal và ‘nhuộm’ màu xanh lá cho khối zirconia để giả làm khoáng chất quý peridot.

 

Praseodymium

Neodymium

Neodymium là một trong các nguyên tố đã cho phép cuộc cách mạng thu nhỏ của công nghệ. Nguyên tố 60 (‘song sinh mới’) được dùng để sản xuất ‘nam châm neodymium’ (quả vậy, một hợp chất sắt và boron Nd2Fe14B). Các nam châm vĩnh cửu nhỏ bé này vô cùng mạnh: một nam châm neodymium cân nặng chỉ vài gam có thể nâng một tải gấp một nghìn lần trọng lượng của nó. Chúng có mặt ở mọi nơi, chỗ nào cần đến nam châm nhẹ - trong máy vi tính, laptop, ổ đĩa cứng, các bộ dao động của điện thoại di động và loa, headphone, microphine, drone ‘multicopter’, máy khoan DIY và trình điều khiển tác động, và thậm chí ở một số tua bin gió.

Các tinh thể yttrium-nhôm-garnet pha tạp neodymium tạo ra các laser rắn ‘Nd:YAG’ thông dụng nhất – dùng để cắt và hàn các mô cơ thể, răng và thép tấm. Giống như nhiều nguyên tố đất hiếm, neodymium còn được dùng trong nhuộm màu thủy tinh, đem lại từ sắc hồng nhạt cho đến màu tím hoa đinh hương. Là nguyên tố lanthanoid dồi dào thứ hai sau cerium, neodymium không hiếm cho lắm.

Neodymium

Bảng tuần hoàn hóa học tốc hành
Dan Green
Bản dịch của TVVL

<< Phần trước | Phần tiếp theo >>

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Extension Thuvienvatly.com cho Chrome

Các bài khác


250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 90)
25/05/2020
Đồng hồ tròn năm 1841 Những đồng hồ đầu tiên không có kim phút. Kim phút chỉ trở nên quan trọng cùng với sự phát triển
250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 89)
25/05/2020
Định luật Joule về sự tỏa nhiệt do dòng điện 1840 James Prescott Joule (1818-1889)   Các bác sĩ phẫu thuật thường ăn
Câu chuyện phát minh laser: Và thế là có ánh sáng!
22/05/2020
Kỉ niệm 60 năm laser ra đời. Bài của Pauline Rigby trên tạp chí Physics World, số tháng 5/2020. Cuộc đua chế tạo laser đã khởi
Tìm hiểu nhanh về Vật chất (Phần 9-Hết)
21/05/2020
Chương 9 Vật chất tối và năng lượng tối Khi chúng ta nhìn vào không gian sâu thẳm với kính thiên văn của mình, chúng ta nhìn
Bảng tuần hoàn hóa học tốc hành (Phần 100-Hết)
19/05/2020
Oganesson Việc tạo ra các nguyên tố siêu nặng mới là một bài tập thực hành trong việc theo đuổi bóng ma nguyên tử. Những
Bảng tuần hoàn hóa học tốc hành (Phần 99)
19/05/2020
Moscovium Món chén Thánh của nghiên cứu nguyên tố siêu nặng là định vị cái gọi là các hòn đảo ổn định. Đây là những
Galileo và bản chất của khoa học vật lí
13/05/2020
3.1 Giới thiệu Có ba câu chuyện được kể lại. Chuyện thứ nhất kể Galileo là một nhà triết học tự nhiên. Không giống
Tương lai của tâm trí - Michio Kaku (Phần 50)
12/05/2020
15. NHỮNG CHỈ TRÍCH ĐANG QUY KẾT Năm 2000, một cuộc tranh cãi dữ dội nổ ra trong cộng đồng khoa học. Một trong những người

Chúng tôi hiện có hơn 60 nghìn tài liệu để bạn tìm

360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com