Bảng tuần hoàn hóa học tốc hành (Phần 70)

Lanthanum

Lanthanum là nguyên tố đứng đầu dãy lanthanoid thường được neo bên dưới bảng tuần hoàn: một phiên bản dài đầy đủ của bảng tuần hoàn sẽ cho thấy nơi các nguyên tố ‘block f’ này thật sự khớp vừa. Được khám phá vào năm 1839 trong khoáng chất cerite, bởi nhà hóa học Thụy Điển Carl Gustaf Mosander, nó được đặt tên theo tiếng Hi Lạp lanthano, nghĩa là ‘nằm ẩn náu’. Năm 1842, Mosander đã có thể tiếp tục tinh chế lanthanum và tìm thấy một nguyên tố khác ẩn náu bên trong, ông đặt tên cho nó là didymium.

Giống như đa số lanthanoid, lanthanum là một kim loại mềm, dễ kéo sợi, có ánh kim. Một ô tô hybrid tiêu biểu có chứa 10-15 kg kim loại này trong các điện cực pin của nó. Mặc dù không hiếm cho lắm, nhưng chi phí sản xuất lanthanum tốn kém, vì thế các điện cực ấy không làm nguyên chất mà có chứa khoảng 50 phần trăm kim loại đất hiếm. Các đầu dò hiển vi điện tử được làm với đầu nhọn lanthanum hexaboride, trong khi lanthanum oxide được thêm vào các thấu kính camera chất lượng cao để làm tăng độ cứng và độ trong suốt.

 

Lanthanum

Cerium

Thật ra, câu chuyện về họ lanthanoid bắt đầu với cerium. Trong khi John Gadolin đã nhận ra một nguyên tố mới trong khoáng chất yttria từ Ytterby, vào năm 1794, thì một khoáng chất nặng khác – ceria – đang thu hút sự chú ý của Wilhelm Hisinger (1766–1852), Jöns Jakob Berzelius và Martin Klaproth. Năm 1839, Carl Gustaf Mosander tách được ceria thành cerium nguyên chất và một chất ‘thổ’ khác, ông gọi là lanthana. Từ đó đưa đến cả ‘dòng họ băng đảng’ các nguyên tố đất hiếm mới.

Được đặt theo tên tiểu hành tinh lớn Ceres, cerium là một nguyên tố dẫn lửa (‘mang lửa’): những đóm nhỏ xíu tự bắt lửa khi tiếp xúc với không khí. Cọ xát thép lửa ‘mischmetal’ trên thép gằn làm văng ra những hạt nhỏ có thể thắp sáng lửa trại hoặc làm bật lửa. Hỗn hợp kim loại này, thường gồm cerium, lanthanum và lượng nhỏ neodymium và praseodimium, còn tạo ra những cơn mưa tia lửa đẹp mắt cho các hiệu ứng phim đặc biệt. Trong khi đó, cerium oxide được thêm vào thủy tinh, đem lại cho nó màu vàng kim nhũ và có tác dụng chặn tia tử ngoại.

Cerium

Bảng tuần hoàn hóa học tốc hành
Dan Green
Bản dịch của TVVL

<< Phần trước | Phần tiếp theo >>

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Tạo bảng điểm online

Các bài khác


Bảng tuần hoàn hóa học tốc hành (Phần 84)
28/01/2020
Astatine Trên lí thuyết, mọi nguyên tố lên tới số nguyên tử 94 có mặt trong thiên nhiên. Tuy nhiên, những nguyên tố nhất
Bảng tuần hoàn hóa học tốc hành (Phần 83)
28/01/2020
Bismuth Những người thợ mỏ ngày xưa đặt cho bismuth tên gọi tectum argenti, phản ánh niềm tin của họ rằng khoáng chất bản
Tương lai nhân loại - Michio Kaku (Phần 40)
26/01/2020
VƯỢT RA NGOÀI GIỚI HẠN CỦA LHC LHC đã tạo ra nhiều tiêu đề nóng, bao gồm cả việc khám phá ra boson Higgs vốn rất rất khó
Tương lai nhân loại - Michio Kaku (Phần 39)
26/01/2020
CHUYỂN ĐỔI SANG LOẠI III Cuối cùng, một nền văn minh loại II có thể làm cạn kiệt sức mạnh của không chỉ ngôi sao nhà của
250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 78)
23/01/2020
Định luật Ampère về điện từ 1825 André-Marie Ampère (1775-1836), Hans Christian Ørsted (1777-1851) Vào năm 1825, nhà vật lí Pháp
250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 77)
23/01/2020
Động cơ Carnot 1824 Nicolas Léonard Sadi Carnot (1796-1832)   Phần nhiều công trình ban đầu về nhiệt động lực học –
Mở rộng săn tìm neutrino tại Nam Cực
14/01/2020
Đợt nâng cấp sắp tới cho detector IceCube sẽ đem lại những nhận thức sâu sắc hơn về các neutrino. Nằm sâu dưới lòng đất
Bảng tuần hoàn hóa học tốc hành (Phần 82)
14/01/2020
Thallium Thành viên bền nặng nhất của nhóm 13 là một nguyên tố hóa học nữa được đặt tên theo màu sắc quang phổ nổi bật

Chúng tôi hiện có hơn 60 nghìn tài liệu để bạn tìm

360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com