Bảng tuần hoàn hóa học tốc hành (Phần 68)

Iodine

Iodine đứng đầu nhóm nguyên tố halogen rắn, mặc dù tác dụng của nó chẳng hề thuyết phục được cho thực tế này. Khi nóng lên, nó ‘thăng hoa’ – biến trực tiếp từ pha rắn sang pha khí, mà không dừng lại ở pha lỏng. Trong khi đa số chất rắn nguyên tố là kim loại có ánh bạc hoặc phi kim màu xám đen (với ngoại lệ là đồng, vàng và lưu huỳnh), thì iodine có màu xanh-đen. Ở dạng khí nó có màu tím sống động đến bất ngờ.

Hoạt tính của các halogen giảm từ trên xuống dưới nhóm. Bởi thế, iodine kém hoạt tính hơn chlorine hoặc bromine, song hoạt tính hơn astatine – tuy nhiên, trên thực tế, astatine quá hiếm nên có lẽ iodine sẽ là halogen kém hoạt tính nhất. Là một chất kháng khuẩn mạnh, nó được dùng để lọc nước và làm chất khử trùng: iodine là thành phần hoạt tính trong chất hồ nhão màu vàng-nâu bôi lên người bệnh nhân trước khi làm phẫu thuật. Nó cũng là nguyên tố thiết yếu nặng nhất được sử dụng rộng rãi trong sinh học. Thiếu iodine trong khẩu phần ăn có thể làm suy giảm hoạt động của tuyến giáp – làm mất khả năng điều hòa sự trao đổi chất.

Iodine

Xenon

Với tên gọi có nghĩa là ‘kẻ lạ mặt’, xenon được William Ramsay khám phá vào năm 1898 đồng thời với neon và krypton. Còn hiếm hơn cả krypton, chất khí hiếm không màu, không mùi này chiếm hàm lượng nhỏ nhất của không khí, nó được tìm thấy ở dạng khí đơn nguyên tử với tỉ lệ vô cùng nhỏ, chỉ 90 phần tỉ.

Tuy nhiên, với một chất khí hiếm và đắt như thế, xenon lại được sử dụng rộng rãi. Trong ống phóng điện, hay dưới một hồ quang điện áp suất cao, chất khí này phát ra ánh sáng trắng rực rỡ - một tính chất được khai thác trong đèn flash camera điện từ, đèn pha ô tô và đèn máy chiếu cinema. Nặng, nhưng trơ ì hóa học, xenon còn được dùng cho các bộ đẩy ion cho phi thuyền vũ trụ trong tương lai. Nó cũng là nguyên tố đầu tiên trong họ khí hiếm rời đội ngũ và tạo thành hợp chất: Năm 1962, Niel Bartlett đã tổng hợp được xenon hexafluoroplatinate, chứng minh các nguyên tố nhóm 18 có lẽ không ‘trơ’ như người ta nghĩ. Xenon còn ở tiền phương của kính hiển vi lực nguyên tử hồi năm 1981, khi Don Eigler sử dụng một đầu nhọn thăm dò để đánh vần các kí tự ‘IBM’ bằng 35 nguyên tử xenon.

Bảng tuần hoàn hóa học tốc hành
Dan Green
Bản dịch của TVVL

<< Phần trước | Phần tiếp theo >>

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Downlaod video thí nghiệm

Các bài khác


250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 60)
11/11/2019
Định luật Coulomb về Tĩnh điện 1785 Charles-Augustin Coulomb (1736–1806) “Chúng ta gọi ngọn lửa của đám mây đen ấy là
250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 59)
11/11/2019
Lỗ đen 1783 John Michell (1724-1793), Karl Schwarzschild (1873-1916), John Archibald Wheeler (1911-2008), Stephen William Hawking (1942-2018) Các nhà
Chuyển động của các hành tinh đặt ra giới hạn mới lên khối lượng graviton
11/11/2019
Có thể dùng chuyển động của các hành tinh để đưa ra ước tính tốt nhất cho giới hạn trên của khối lượng graviton – một
Đi tìm nguồn gốc của khái niệm du hành thời gian
10/11/2019
Giấc mơ du hành xuyên thời gian vốn đã xưa cũ và ở đâu cũng có. Thế nhưng niềm hứng khởi của con người đối với sự du
Thorium decahydride siêu dẫn ở 161 K
09/11/2019
Một nhóm nhà khoa học, dưới sự chỉ đạo của Artem Oganov ở Skoltech và Viện Vật lí và Công nghệ Moscow, và Ivan Troyan ở Viện
Vật lí Lượng tử Tốc hành (Phần 92)
09/11/2019
Các kiểu máy tính lượng tử Các nhà vật lí đang phát triển máy tính lượng tử không kì vọng chế tạo được ngay một mẫu
Vật lí Lượng tử Tốc hành (Phần 91)
09/11/2019
Điện toán lượng tử Máy tính lượng tử hứa hẹn làm thay đổi thế giới theo những cách mà chúng ta không thể hình dung nổi.
Định luật Coulomb về tĩnh điện (Phần 2)
08/11/2019
Charles-Augustin de Coulomb (1736–1806), nhà vật lí Pháp nổi tiếng với định luật mô tả lực tương tác giữa hai điện tích

Chúng tôi hiện có hơn 60 nghìn tài liệu để bạn tìm

360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com