Bảng tuần hoàn hóa học tốc hành (Phần 68)

Iodine

Iodine đứng đầu nhóm nguyên tố halogen rắn, mặc dù tác dụng của nó chẳng hề thuyết phục được cho thực tế này. Khi nóng lên, nó ‘thăng hoa’ – biến trực tiếp từ pha rắn sang pha khí, mà không dừng lại ở pha lỏng. Trong khi đa số chất rắn nguyên tố là kim loại có ánh bạc hoặc phi kim màu xám đen (với ngoại lệ là đồng, vàng và lưu huỳnh), thì iodine có màu xanh-đen. Ở dạng khí nó có màu tím sống động đến bất ngờ.

Hoạt tính của các halogen giảm từ trên xuống dưới nhóm. Bởi thế, iodine kém hoạt tính hơn chlorine hoặc bromine, song hoạt tính hơn astatine – tuy nhiên, trên thực tế, astatine quá hiếm nên có lẽ iodine sẽ là halogen kém hoạt tính nhất. Là một chất kháng khuẩn mạnh, nó được dùng để lọc nước và làm chất khử trùng: iodine là thành phần hoạt tính trong chất hồ nhão màu vàng-nâu bôi lên người bệnh nhân trước khi làm phẫu thuật. Nó cũng là nguyên tố thiết yếu nặng nhất được sử dụng rộng rãi trong sinh học. Thiếu iodine trong khẩu phần ăn có thể làm suy giảm hoạt động của tuyến giáp – làm mất khả năng điều hòa sự trao đổi chất.

Iodine

Xenon

Với tên gọi có nghĩa là ‘kẻ lạ mặt’, xenon được William Ramsay khám phá vào năm 1898 đồng thời với neon và krypton. Còn hiếm hơn cả krypton, chất khí hiếm không màu, không mùi này chiếm hàm lượng nhỏ nhất của không khí, nó được tìm thấy ở dạng khí đơn nguyên tử với tỉ lệ vô cùng nhỏ, chỉ 90 phần tỉ.

Tuy nhiên, với một chất khí hiếm và đắt như thế, xenon lại được sử dụng rộng rãi. Trong ống phóng điện, hay dưới một hồ quang điện áp suất cao, chất khí này phát ra ánh sáng trắng rực rỡ - một tính chất được khai thác trong đèn flash camera điện từ, đèn pha ô tô và đèn máy chiếu cinema. Nặng, nhưng trơ ì hóa học, xenon còn được dùng cho các bộ đẩy ion cho phi thuyền vũ trụ trong tương lai. Nó cũng là nguyên tố đầu tiên trong họ khí hiếm rời đội ngũ và tạo thành hợp chất: Năm 1962, Niel Bartlett đã tổng hợp được xenon hexafluoroplatinate, chứng minh các nguyên tố nhóm 18 có lẽ không ‘trơ’ như người ta nghĩ. Xenon còn ở tiền phương của kính hiển vi lực nguyên tử hồi năm 1981, khi Don Eigler sử dụng một đầu nhọn thăm dò để đánh vần các kí tự ‘IBM’ bằng 35 nguyên tử xenon.

Bảng tuần hoàn hóa học tốc hành
Dan Green
Bản dịch của TVVL

<< Phần trước | Phần tiếp theo >>

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Extension Thuvienvatly.com cho Chrome

Các bài khác


Mở rộng săn tìm neutrino tại Nam Cực
14/01/2020
Đợt nâng cấp sắp tới cho detector IceCube sẽ đem lại những nhận thức sâu sắc hơn về các neutrino. Nằm sâu dưới lòng đất
Bảng tuần hoàn hóa học tốc hành (Phần 82)
14/01/2020
Thallium Thành viên bền nặng nhất của nhóm 13 là một nguyên tố hóa học nữa được đặt tên theo màu sắc quang phổ nổi bật
Bảng tuần hoàn hóa học tốc hành (Phần 81)
14/01/2020
Vàng Mặc dù vàng không phải nguyên tố hiếm nhất hay đắt nhất, nhưng giá trị của nó ít ba chìm bảy nổi hơn các kim loại
Toán học cấp tốc (Phần 6)
11/01/2020
Số hữu tỉ Số hữu tỉ là các số có thể biểu diễn bằng cách chia một số nguyên cho một số nguyên khác khác không. Như
Toán học cấp tốc (Phần 5)
11/01/2020
Các kiểu số Các con số có thể được chia loại thành các kiểu số có chung những tính chất nhất định. Có nhiều cách đưa
Vật lí học và chiến tranh - Từ mũi tên đồng đến bom nguyên tử (Phần 56)
09/01/2020
NHỮNG TÊN LỬA ĐẦU TIÊN TRONG CHIẾN TRANH Thế chiến II không những chứng kiến động cơ phản lực đầu tiên, mà tên lửa
Vật lí học và chiến tranh - Từ mũi tên đồng đến bom nguyên tử (Phần 55)
09/01/2020
KHÔNG CHIẾN TẠI ANH QUỐC Không bao lâu sau khi Pháp bị bao vây, Đức chuyển sự chú ý sang Anh, và xảy ra hai tháng sau đó là một
250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 76)
06/01/2020
Hiệu ứng Nhà kính 1824 Joseph Fourier (1768–1830), Svante August Arrhenius (1859–1927), John Tyndall (1820–1893) “Bất chấp mọi tin tức

Chúng tôi hiện có hơn 60 nghìn tài liệu để bạn tìm

360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com