Bảng tuần hoàn hóa học tốc hành (Phần 61)

Yttrium

Mặc dù đúng là một kim loại chuyển tiếp, nhưng các tương đồng của yttrium về hóa tính lẫn phân bố với họ lanthanoid khiến nó còn được liệt vào nhóm nguyên tố ‘đất hiếm’. Việc nhà hóa học Phần Lan Johan Gadolin tìm thấy nó vào năm 1794 đã đánh dấu sự ra đời của thời kì thịnh vượng nguyên tố: vào năm 1843, Carl Mosander (1797–1858) tìm thấy hai oxide nữa – của terbium và erbium – ẩn náu trong quặng khoáng của nó và, giống như con búp bê Nga, đến lượt các chất này lại chứa thêm chín lanthanoid khác. Nhìn từ bên ngoài, năng khiếu chính của kim loại trông đơn giản này đã rõ: ‘che giấu’ các lanthanoid khác. Yttrium chỉ hình thành các ion 3+, thành ra yttrium oxide ‘có chứa’ các kim loại đất hiếm tương đồng về kích cỡ trong cùng trạng thái oxy hóa.

Ngọc hồng lựu yttrium-nhôm (YAG), một tinh thể nhân tạo giống kim cương, được pha tạp neodymium để làm ra laser rắn thông dụng nhất, dùng trong phẫu thuật, nha khoa và cắt gọt kim loại. Một hợp chất yttrium khác – yttrium barium đồng oxide (YBCO) – là chất siêu dẫn đầu tiên được tìm thấy biểu hiện điện trở zero ở nhiệt độ tương đối cao, -180,15°C (-292,27°F).

 

Yttrium

Zirconium

Tương đồng hóa tính với titanium, zirconium là một chất liệu bền. Nó phản ứng vừa phải và khi tiếp xúc với không khí thì nhanh chóng hình thành một lớp zirconium dioxide cứng khiến kim loại này hầu như trơ ì trước sự tấn công hóa học. Nó còn chịu được nhiệt độ cao và không hấp thụ neutron, vì thế nó được dùng trong các lò phản ứng hạt nhân và làm lớp phủ ngoài cho nhiên liệu hạt nhân.

Zirconium dioxide, hay zirconia, là chất gốm được dùng làm trơ hóa học cho trang thiết bị phòng lab, vòng bi ma sát thấp và dao siêu bén. Khi được ổn định bởi yttria (yttrium oxide), nó tạo ra những tinh thể zirconia hình lập phương. Các tinh thể tổng hợp này cứng gần như kim cương và trông cũng đẹp như vậy. Trên Trái Đất, zirconium chủ yếu được tìm thấy ở dạng zircon, một loại đá quý silicate. Zircon rất cứng nên chúng di chuyển dễ dàng qua chu trình đá, và có thể dùng để định tuổi các thế hệ đá lục địa từng được Trái Đất định hình lại từ rất lâu trước đây. Sạn cát zircon chịu nhiệt rất tốt nên nó được dùng để lót lò sản xuất thủy tinh và chế tạo những cái môi khổng lồ để múc kim loại nóng chảy trong các xưởng đúc công nghiệp.

Zirconium

Bảng tuần hoàn hóa học tốc hành | Dan Green
Bản dịch của TVVL

<< Phần trước | Phần tiếp theo >>

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Downlaod video thí nghiệm

Các bài khác


‘Hạt X17’ có khả năng mang lực thứ năm của tự nhiên
12/12/2019
Vũ trụ của chúng ta bị chi phối bởi bốn lực cơ bản. Ít nhất thì đó là cái các nhà vật lí lâu nay vẫn nghĩ. Tuy nhiên, nay
Thí nghiệm đơn giản giải thích sự cộng hưởng từ
12/12/2019
Các nhà vật lí tại Đại học California, Riverside, vừa thiết kế một thí nghiệm giải thích khái niệm cộng hưởng từ. Dự án
Vật lí học và chiến tranh - Từ mũi tên đồng đến bom nguyên tử (Phần 49)
11/12/2019
NỖI KINH HOÀNG TỘT CÙNG: KHÍ ĐỘC Thế bí ấy là vấn đề nghiêm trọng với cả hai phe; mỗi bên đều muốn tấn công nhưng
Vật lí học và chiến tranh - Từ mũi tên đồng đến bom nguyên tử (Phần 48)
11/12/2019
NHỮNG MÁY BAY CHIẾN ĐẤU ĐẦU TIÊN Chiếc máy bay có động cơ đầu tiên được anh Wright bay thử chỉ một thập niên trước khi
Có thể tích hợp và kiểm soát các trạng thái lượng tử vào các linh kiện điện tử thông thường
11/12/2019
Sau hàng thập kỉ thu nhỏ, các linh kiện điện tử tạo nên máy vi tính và các công nghệ hiện đại của chúng ta nay bắt đầu
Tìm hiểu màu sắc ở cấp nano
10/12/2019
Một số sinh vật biến màu linh hoạt nhất trong vương quốc động vật không có màu sắc nổi bật của chúng từ sắc tố. Thay
250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 68)
09/12/2019
Thuyết nguyên tử 1808 John Dalton (1766-1844) John Dalton có được sự thành công trong sự nghiệp bất chấp một số khó khăn: Ông
250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 67)
09/12/2019
Phân tích Fourier 1807 Jean Baptiste Joseph Fourier (1768-1830)   “Có một phép tính vật lí toán gặp đi gặp lại nhiều nhất

Chúng tôi hiện có hơn 60 nghìn tài liệu để bạn tìm

360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com