Bảng tuần hoàn hóa học tốc hành (Phần 61)

Yttrium

Mặc dù đúng là một kim loại chuyển tiếp, nhưng các tương đồng của yttrium về hóa tính lẫn phân bố với họ lanthanoid khiến nó còn được liệt vào nhóm nguyên tố ‘đất hiếm’. Việc nhà hóa học Phần Lan Johan Gadolin tìm thấy nó vào năm 1794 đã đánh dấu sự ra đời của thời kì thịnh vượng nguyên tố: vào năm 1843, Carl Mosander (1797–1858) tìm thấy hai oxide nữa – của terbium và erbium – ẩn náu trong quặng khoáng của nó và, giống như con búp bê Nga, đến lượt các chất này lại chứa thêm chín lanthanoid khác. Nhìn từ bên ngoài, năng khiếu chính của kim loại trông đơn giản này đã rõ: ‘che giấu’ các lanthanoid khác. Yttrium chỉ hình thành các ion 3+, thành ra yttrium oxide ‘có chứa’ các kim loại đất hiếm tương đồng về kích cỡ trong cùng trạng thái oxy hóa.

Ngọc hồng lựu yttrium-nhôm (YAG), một tinh thể nhân tạo giống kim cương, được pha tạp neodymium để làm ra laser rắn thông dụng nhất, dùng trong phẫu thuật, nha khoa và cắt gọt kim loại. Một hợp chất yttrium khác – yttrium barium đồng oxide (YBCO) – là chất siêu dẫn đầu tiên được tìm thấy biểu hiện điện trở zero ở nhiệt độ tương đối cao, -180,15°C (-292,27°F).

 

Yttrium

Zirconium

Tương đồng hóa tính với titanium, zirconium là một chất liệu bền. Nó phản ứng vừa phải và khi tiếp xúc với không khí thì nhanh chóng hình thành một lớp zirconium dioxide cứng khiến kim loại này hầu như trơ ì trước sự tấn công hóa học. Nó còn chịu được nhiệt độ cao và không hấp thụ neutron, vì thế nó được dùng trong các lò phản ứng hạt nhân và làm lớp phủ ngoài cho nhiên liệu hạt nhân.

Zirconium dioxide, hay zirconia, là chất gốm được dùng làm trơ hóa học cho trang thiết bị phòng lab, vòng bi ma sát thấp và dao siêu bén. Khi được ổn định bởi yttria (yttrium oxide), nó tạo ra những tinh thể zirconia hình lập phương. Các tinh thể tổng hợp này cứng gần như kim cương và trông cũng đẹp như vậy. Trên Trái Đất, zirconium chủ yếu được tìm thấy ở dạng zircon, một loại đá quý silicate. Zircon rất cứng nên chúng di chuyển dễ dàng qua chu trình đá, và có thể dùng để định tuổi các thế hệ đá lục địa từng được Trái Đất định hình lại từ rất lâu trước đây. Sạn cát zircon chịu nhiệt rất tốt nên nó được dùng để lót lò sản xuất thủy tinh và chế tạo những cái môi khổng lồ để múc kim loại nóng chảy trong các xưởng đúc công nghiệp.

Zirconium

Bảng tuần hoàn hóa học tốc hành | Dan Green
Bản dịch của TVVL

<< Phần trước | Phần tiếp theo >>

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Downlaod video thí nghiệm

Các bài khác


250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 90)
25/05/2020
Đồng hồ tròn năm 1841 Những đồng hồ đầu tiên không có kim phút. Kim phút chỉ trở nên quan trọng cùng với sự phát triển
250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 89)
25/05/2020
Định luật Joule về sự tỏa nhiệt do dòng điện 1840 James Prescott Joule (1818-1889)   Các bác sĩ phẫu thuật thường ăn
Câu chuyện phát minh laser: Và thế là có ánh sáng!
22/05/2020
Kỉ niệm 60 năm laser ra đời. Bài của Pauline Rigby trên tạp chí Physics World, số tháng 5/2020. Cuộc đua chế tạo laser đã khởi
Tìm hiểu nhanh về Vật chất (Phần 9-Hết)
21/05/2020
Chương 9 Vật chất tối và năng lượng tối Khi chúng ta nhìn vào không gian sâu thẳm với kính thiên văn của mình, chúng ta nhìn
Bảng tuần hoàn hóa học tốc hành (Phần 100-Hết)
19/05/2020
Oganesson Việc tạo ra các nguyên tố siêu nặng mới là một bài tập thực hành trong việc theo đuổi bóng ma nguyên tử. Những
Bảng tuần hoàn hóa học tốc hành (Phần 99)
19/05/2020
Moscovium Món chén Thánh của nghiên cứu nguyên tố siêu nặng là định vị cái gọi là các hòn đảo ổn định. Đây là những
Galileo và bản chất của khoa học vật lí
13/05/2020
3.1 Giới thiệu Có ba câu chuyện được kể lại. Chuyện thứ nhất kể Galileo là một nhà triết học tự nhiên. Không giống
Tương lai của tâm trí - Michio Kaku (Phần 50)
12/05/2020
15. NHỮNG CHỈ TRÍCH ĐANG QUY KẾT Năm 2000, một cuộc tranh cãi dữ dội nổ ra trong cộng đồng khoa học. Một trong những người

Chúng tôi hiện có hơn 60 nghìn tài liệu để bạn tìm

360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com