250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Hóa Học (Phần 1)

Khoảng 500.000 năm tCN

Tinh thể

Rất nhiều hợp chất hóa học sẽ hình thành tinh thể dưới những điều kiện thích hợp. Nhiệt độ là thiết yếu – nhiều thứ chúng ta nghĩ là chất lỏng (hoặc chất khí) dưới điều kiện “bình thường” sẽ kết tinh nếu chúng đủ nguội. Nói chung, một hợp chất phải khá tinh khiết và khá cô đặc mới kết tinh tốt, và nó phải có một cấu trúc đủ đồng đều để tự sắp xếp lại thành một kiểu lặp lại. Các hợp chất có cấu tạo chuỗi dài mất trật tự – ví dụ như parafin hay các acid béo – sẽ tạo nên chất rắn giống sáp.

Sự kết tinh còn phụ thuộc vào tốc độ nguội đi của dung dịch và cách nó được khuấy. Hai ví dụ đẹp ngoạn mục về sự kết tinh có thể được tìm thấy trong các hang động Mexico mà người ta tìm thấy trong lúc khai mỏ. Vào năm 1910, Cueva de las Espadas (Động Gươm), với các tinh thể thạch cao (calcium sulfate) dài một mét thật ấn tượng, đã được tìm thấy ở độ sâu bốn trăm foot dưới mực nước biển. Mãi đến năm 2000 thì các thợ mỏ mới tìm thấy Cueva de los Cristales (Động Tinh thể) uy nghi ở độ sâu một nghìn foot. Lí thuyết tốt nhất giải thích được những cấu trúc khổng lồ này (tinh thể lớn nhất cao khoảng bốn mươi foot và cân nặng năm mươi lăm tấn) liên quan đến những quá trình chỉ có thể xảy ra trên thang thời gian địa chất. Hang động được hình thành trên vết nứt Naica trong sa mạc Chihuahuan ở miền trung-bắc Mexico và chứa đầy nước ngầm, một bồn magma đã giữ nóng nó trong hàng trăm nghìn năm trời. Nước ngầm trở nên hoàn toàn bão hòa calcium sunfate vốn hòa tan tốt trong nước nóng, và toàn bộ hỗn hợp chịu thêm một quá trình nữa là sự nguội đi dần dần trong thời gian ít nhất năm trăm nghìn năm. Đây là những điều kiện hoàn hảo để nuôi cấy những tinh thể khổng lồ, và thật chẳng dễ gì tìm thấy bất kì tinh thể nào lớn hơn các tinh thể này.

Thạch cao tự nó là một khoáng chất thường gặp kết tinh thành một vài hình thức khác nhau, tùy vào điều kiện. Nó là một trong những thành phần chính của thạch trát sàn (với một tên gọi phổ biến là thạch paris ám chỉ các mỏ thạch cao cổ tìm thấy ở quận Montmartre của Paris), song chẳng có trầm tích thạch cao nào khác trên thế giới đẹp lộng lẫy như tại Động Tinh thể.

XEM THÊM. Nhiếp ảnh tinh thể tia X (1912), Giả tinh thể (1984), Khung phối hợp (1997), Tái kết tinh và đa hình (1998).

 

Động Tinh thể

Nhìn cứ ngỡ cảnh trong phim khoa học viễn tưởng, song đây là một nhà thám hiểm đang đứng trước một số tinh thể lớn nhất Trái Đất trong Động Tinh thể.

250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Hóa Học
Derek B. Lowe
Bản dịch của TVVL

| Phần tiếp theo >>

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Extension Thuvienvatly.com cho Chrome

Các bài khác


Photon là gì?
25/07/2021
Là hạt sơ cấp của ánh sáng, photon vừa bình dị vừa mang đầy những bất ngờ. Cái các nhà vật lí gọi là photon, thì những
Lược sử âm thanh
28/02/2021
Sóng âm: 13,7 tỉ năm trước Âm thanh có nguồn gốc từ rất xa xưa, chẳng bao lâu sau Vụ Nổ Lớn tĩnh lặng đến chán ngắt.
Đồng hồ nước Ktesibios
03/01/2021
Khoảng năm 250 tCN. “Đồng hồ nước Ktesibios quan trọng vì nó đã làm thay đổi mãi mãi sự hiểu biết của chúng ta về một
Tic-tac-toe
05/12/2020
Khoảng 1300 tCN   Các nhà khảo cổ có thể truy nguyên nguồn gốc của “trò chơi ba điểm một hàng” đến khoảng năm 1300
Sao neutron to bao nhiêu?
18/09/2020
Các nhà thiên văn vật lí đang kết hợp nhiều phương pháp để làm hé lộ các bí mật của một số vật thể lạ lùng nhất
Giải chi tiết mã đề 219 môn Vật Lý đề thi TN THPT 2020 (đợt 2)
04/09/2020
250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 96)
04/09/2020
Khám phá Hải Vương tinh 1846 John Couch Adams (1819–1892), Urbain Jean Joseph Le Verrier (1811–1877), Johann Gottfried Galle (1812–1910) “Bài
250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 95)
04/09/2020
Các định luật Kirchhoff về mạch điện 1845 Gustav Robert Kirchhoff (1824–1887) Khi vợ của Gustav Kirchhoff, Clara, qua đời, nhà vật

Chúng tôi hiện có hơn 60 nghìn tài liệu để bạn tìm

Đọc nhiều trong tháng



Bài viết chuyên đề

360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com