Bảng tuần hoàn hóa học tốc hành (Phần 55)

Cobalt

Các thợ khai mỏ bạc thời trung cổ ở Saxony hình dung họ bị quấy rầy bởi lũ kobold – những con quỷ dưới lòng đất sống cùng khu mỏ của họ, làm cho đá rơi và sụp xuống. Tuy vậy, mánh khóe của chúng là đổi quặng tốt lấy đồ phế thải. Cobalt có tên gọi từ những kẻ quấy rối tinh quái này, vì khoáng chất của nó có chứa một vài kim loại quý.

Cobalt là một trong ba nguyên tố sắt từ trên bảng tuần hoàn, và là nguyên tố có nhiệt độ Curie cao nhất. Nó đem lại màu xanh thẳm cho thủy tinh – một thủ thuật đã được khám phá ở Trung Hoa hơn 2000 năm trước – và được dùng trong men gốm. Cobalt có một đồng vị bền, cobalt-59. Đồng vị kia, cobalt-60, là nguồn phát bức xạ gamma và chủ yếu được dùng trong điều trị những bệnh ung thư nhất định. Co-59 biến thành Co-60 bằng cách bắn phá nó bằng neutron ‘chậm’ trong lò phản ứng hạt nhân. Léo Szilárd – nhà thiết kế phản ứng phân hạch dây chuyền – từng lưu ý rằng ‘bom bẩn’ gồm một chất nổ hạt nhân với vỏ bọc Co-59 có khả năng làm nhiễm độc đất trong hàng thập kỉ.

Cobalt

Nickel

Giống như nhiều kim loại block-d, nickel là một chất chế tạo hợp kim ưu việt. Nó tạo ra những siêu hợp kim chịu nhiệt, dùng trong tuabin máy bay và bộ đẩy tên lửa. Tuy nhiên, trên Trái Đất, phần lớn nickel nằm ngoài tầm khai thác của chúng ta. Cổ phần bốn tỉ năm của nó chung với sắt trong nhân Trái Đất khiến lớp vỏ hành tinh chúng ta không có nhiều kim loại chuyển tiếp này.

Nickel là chất chống ăn mòn (nó thật sự xỉn màu trong không khí, nhưng rất chậm) và có thể đánh bóng để rạng ngời lộng lẫy. Do chi phí sản xuất thấp hơn, nên ngày nay nó được dùng rộng rãi hơn chromium để làm những lớp mạ siêu lóng lánh. Là anh ba của bộ tam hùng nguyên tố sắt từ trên bảng tuần hoàn, nó được dùng làm nam châm điện ‘alnico’ (hợp kim nhôm/nickel/cobalt), với sức mạnh ngang với các nam châm sắt vĩnh cửu và nam châm đất hiếm. Mặc dù ở dạng nguyên khối phần lớn nó trơ ì, nhưng nguyên tố này thật sự khá hoạt tính khi diện tích bề mặt của nó tăng lên: nickel bột xúc tác các phản ứng hydro hóa sản xuất margarine quy mô công nghiệp, và nickel bọt được dùng làm anode tỉ trọng thấp trong các tế bào nhiên liệu nhất định.

Nickel

Bảng tuần hoàn hóa học tốc hành | Dan Green
Bản dịch của TVVL

<< Phần trước | Phần tiếp theo >>

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Tạo bảng điểm online

Các bài khác


Giải được bí ẩn vì sao ma sát gây ra tĩnh điện
15/09/2019
Đa số mọi người đều từng trải nghiệm cảm giác tóc dựng đứng sau khi cọ xát bong bóng lên đầu mình hay tia lửa xoẹt
Giải được bí ẩn vì sao ma sát gây ra tĩnh điện
15/09/2019
Đa số mọi người đều từng trải nghiệm cảm giác tóc dựng đứng sau khi cọ xát bong bóng lên đầu mình hay tia lửa xoẹt
Các nguyên tử tăng tốc đến 5000 km/s khi chúng rơi vào siêu lỗ đen
15/09/2019
Các quan sát về chất khí đang bị nuốt vào siêu lỗ đen tại tâm của các quasar đã làm sáng tỏ thêm về cách những vật thể
Phát hiện hơi nước trên một hành tinh đá ở xa
14/09/2019
Các nhà khoa học vừa phát hiện thấy hơi nước trong khí quyển của một hành tinh đá ở cách Trái Đất 110 năm ánh sáng. Tên
Vật lí Lượng tử Tốc hành (Phần 82)
14/09/2019
Điện tử học Vi điện tử hiện đại được xây dựng trên các con chip silicon và các dòng điện chuyển động lòng vòng trong
Vật lí Lượng tử Tốc hành (Phần 81)
14/09/2019
Kính hiển vi quét chui hầm Các tính chất dạng sóng của electron có thể dùng để ghi ảnh các vật ở cấp độ nhỏ hơn nhiều
Bảng tuần hoàn hóa học tốc hành (Phần 64)
14/09/2019
Rhodium Vào năm 1979, Sách Kỉ lục Guinness tặng Paul McCartney một bản mạ rhodium, công nhận ông là nghệ sĩ bán chạy nhất của
Bảng tuần hoàn hóa học tốc hành (Phần 63)
14/09/2019
Technetium Không có đồng vị bền nào, nguyên tố 43 là nguyên tố phóng xạ nhẹ nhất. Mặc dù nó được tạo ra tự nhiên dưới

Chúng tôi hiện có hơn 60 nghìn tài liệu để bạn tìm

360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com