Bảng tuần hoàn hóa học tốc hành (Phần 49)

Phosphorus

Được khám phá vào năm 1669 bởi Hennig Brand, phi kim này là nguyên tố đầu tiên được điều chế bằng phương tiện hóa học. Lúc ấy Brand thu được dạng thù hình dễ biến đổi nhất của nguyên tố này – phosphorus trắng, nó tự bốc cháy khi tiếp xúc với không khí – vì thế mà nó sớm được đặt tên theo tiếng Hi Lạp nghĩa là “mang đến ánh sáng”.

Những quẹt diêm xưa nhất – gọi là ‘lucifer’ – có đầu phosphorus trắng, nhưng công nhân trong xưởng bắt đầu chết vì chịu các tác dụng độc hại của nó. Quẹt diêm tiện dụng ngày nay sử dụng một thù hình ít độc hơn – phosphorus đỏ. Phosphorus nguyên chất gây chết người, nhưng ion phosphate (PO43–) có khắp nơi trong cơ thể người và thiết yếu cho sự sống. Dưới dạng một hợp chất ion với calcium, phosphate tạo nên thành phần khoáng chất cứng của xương và răng, chiếm phần lớn trong 750 gam (26,5 oz) phosphorus của cơ thể. Tuy nhiên, các phân tử đường phosphate còn tạo nên các ‘ray trượt’ của phân tử như cái thang ADN, và phosphate truyền giữa các phân tử trong các tế bào cấp sinh lực cho hệ thống năng lượng chính của cơ thể.

Phosphorus

Lưu huỳnh

Với hơn 30 dạng chất rắn, lưu huỳnh là nhà vô địch về số lượng thù hình của bảng tuần hoàn. Ở dạng tự nhiên của nó, nó bám đầy miệng các lỗ phun khí núi lửa dưới dạng những tinh thể màu vàng bệnh hoạn. Mùi hăng của khí sulfurous thoát ra từ những lỗ phun này cực kì gây khó chịu, vì thế chẳng có gì bất ngờ khi mà lưu huỳnh lâu nay bị người ta cho là gắn liền với địa ngục, và trong Kinh Thánh cũng nhắc tới ‘brimstone’ (lưu huỳnh) địa ngục.

Tuy nhiên, bất chấp những hàm nghĩa này, lưu huỳnh tương đối lành tính. Nó là một nguyên tố thiết yếu cho sự sống, được động vật sử dụng trong sự tổng hợp protein, và tập trung trong trứng chim – mùi ‘trứng thối’ nhức nhối là hydrogen disulfide. ‘Lưu hóa’ cao su, bằng cách thêm lưu huỳnh vào, làm cho nó dẻo và bền hơn – một quá trình cho phép sản xuất lốp cao su và ống lèn trong. Đồng thời, lưu huỳnh dioxide là tiền thân của acid sulfuric, hóa chất công nghiệp quan trọng nhất thế giới. Tuy nhiên, nó cũng gây ra mưa acid và, do sự phát thải ngoài ý muốn từ việc đốt các nhiên liệu hóa thạch, ngày nay nó là một chất ô nhiễm công nghiệp chính.

Lưu huỳnh

Bảng tuần hoàn hóa học tốc hành | Dan Green
Bản dịch của TVVL

<< Phần trước | Phần tiếp theo >>

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Extension Thuvienvatly.com cho Chrome

Các bài khác


Khi dòng điện tác dụng lên nam châm
08/06/2022
Khả năng khai thác lượng điện năng có vẻ vô tận là một trong những nền tảng của thế giới hiện đại. Công nghệ ấy
Nhận thức lịch sử về nam châm
28/05/2022
Vào năm 1600, một bác sĩ người Anh cho biết ngoài trọng lực, Trái Đất còn tác dụng những lực khác khi ông chỉ ra rằng hành
Photon là gì?
25/07/2021
Là hạt sơ cấp của ánh sáng, photon vừa bình dị vừa mang đầy những bất ngờ. Cái các nhà vật lí gọi là photon, thì những
Lược sử âm thanh
28/02/2021
Sóng âm: 13,7 tỉ năm trước Âm thanh có nguồn gốc từ rất xa xưa, chẳng bao lâu sau Vụ Nổ Lớn tĩnh lặng đến chán ngắt.
Đồng hồ nước Ktesibios
03/01/2021
Khoảng năm 250 tCN. “Đồng hồ nước Ktesibios quan trọng vì nó đã làm thay đổi mãi mãi sự hiểu biết của chúng ta về một
Tic-tac-toe
05/12/2020
Khoảng 1300 tCN   Các nhà khảo cổ có thể truy nguyên nguồn gốc của “trò chơi ba điểm một hàng” đến khoảng năm 1300
Sao neutron to bao nhiêu?
18/09/2020
Các nhà thiên văn vật lí đang kết hợp nhiều phương pháp để làm hé lộ các bí mật của một số vật thể lạ lùng nhất
Giải chi tiết mã đề 219 môn Vật Lý đề thi TN THPT 2020 (đợt 2)
04/09/2020

Chúng tôi hiện có hơn 60 nghìn tài liệu để bạn tìm

Đọc nhiều trong tháng

360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com