Bảng tuần hoàn hóa học tốc hành (Phần 45)

Nitrogen

Nitrogen là một chất khí lưỡng nguyên tử không màu, không mùi, chiếm 78 phần trăm không khí Trái Đất. Chúng ta hít thở nó mọi lúc, nhưng, kể từ khi chúng ta tiến hóa để hít thở một hỗn hợp giàu nitrogen, nó chẳng có tác dụng đối với chúng ta. Haemoglobin trong máu liên kết với oxygen và hút nó vào dòng máu nhưng nhiều nitrogen cũng theo vào: khi thợ lặn trồi nhanh lên mặt nước, nitrogen hòa tan tạo thành các bọt bóng trong máu. Ép vào trong các mô, chúng gây ra cơn đau dữ dội, có khả năng gây tử vong, gọi là ‘uốn ván’.

Bản thân nitrogen gần như hoàn toàn trơ ì, và được sử dụng ở những nơi mà không khí chứa oxygen hoạt tính sẽ nguy hiểm hoặc không mong muốn – chẳng hạn trong lúc hàn, nơi tia lửa có thể gây nổ, hoặc trong các nhà máy đóng gói thực phẩm. Với điểm nóng chảy thấp của nó và nguồn cung dồi dào, nitrogen còn được dùng làm chất lỏng làm lạnh. Nó là thành phần thiết yếu của ADN, nhưng do tính trơ ì của nó, thật khó hấp thụ nó đúng cách vào cơ thể. Các loài cây ‘cố định nitrogen’ nhất định, ví dụ cây họ đậu, có mối quan hệ cộng sinh với các vi khuẩn trong rễ của chúng giúp chúng khóa nitrogen từ đất trồng.

Nitrogen

Oxygen

Được khám phá vào năm 1773 bởi nhà hóa học Thụy Điển Carl Wilhelm Scheele (1742–1786), oxygen là nguyên tố dồi dào nhất trong lớp vỏ Trái Đất, và dồi dào thứ hai trên Trái Đất (một khi xét cả sắt ở trong nhân). Nếu tính theo trọng lượng thì nó còn là thành phần chính của chúng ta: cơ thể của chúng ta có thể chạy một hệ điều hành gốc carbon, nhưng chính phi kim độ âm điện cao này là tia lửa giữ cho cỗ máy vận hành. Trong vũ trụ, oxygen là nguyên tố nhiều thứ ba sau hydrogen và helium – dồi dào do bởi sự ổn định ‘thần kì kép’ của tám proton và tám neutron trong hạt nhân của nó.

Phản ứng dữ dội, oxygen kết hợp với hầu hết nguyên tố khác, bắt lấy electron từ các nguyên tử để tạo nên các oxide. Phần lớn oxygen trên hành tinh chúng ta không phải trong không khí, mà bị giữ trong các oxide rắn trong lớp vỏ Trái Đất. Là chất khí lưỡng nguyên tử (O2), nó đem lại cho khí quyển hiệu ứng oxy hóa, làm cho các kim loại xỉn màu và gây ra phản ứng cháy (và khó dập tắt một khi chúng đã xảy ra). Một lớp mỏng chất khí trioxide (ozone), ở cao độ chừng 15-30 km (9-18 dặm), hấp thụ các tia tử ngoại năng lượng cao nguy hại từ Mặt Trời đến.

Oxygen

Bảng tuần hoàn hóa học tốc hành | Dan Green
Bản dịch của TVVL

<< Phần trước | Phần tiếp theo >>

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Tạo bảng điểm online

Các bài khác


11 câu hỏi lớn về vật chất tối vẫn chưa được trả lời
18/08/2019
Vào thập niên 1930, một nhà thiên văn Thụy Sĩ tên là Fritz Zwicky để ý thấy các thiên hà trong một đám thiên hà ở xa đang quay
Tương lai của tâm trí - Michio Kaku (Phần 18)
18/08/2019
CÂU CHUYỆN ĐẠO ĐỨC Có mọi ước muốn trở thành sự thật là cái gì đó mà chỉ một điều thần tính mới có thể hoàn
Tương lai của tâm trí - Michio Kaku (Phần 17)
18/08/2019
ĐẠI DIỆN và THAY THẾ Trong phim "Surrogates", Bruce Willis đóng vai một điệp viên FBI đang điều tra những vụ giết người bí ẩn.
250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 42)
16/08/2019
Định luật chất khí Boyle 1662 Robert Boyle (1627-1691) “Marge, sao thế em?” Homer Simpson hỏi khi để ý thấy cơn đau của bà vợ
250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 41)
16/08/2019
Máy phát tĩnh điện Von Guericke 1660 Otto von Guericke (1602–1686), Robert Jemison Van de Graaff (1901–1967) Nhà sinh lí học thần kinh
Bảng tuần hoàn hóa học tốc hành (Phần 54)
15/08/2019
Manganese Manganese là một kim loại cứng và giòn, chủ yếu dùng trong các hợp kim thép. Dù không có nhiều ưu điểm, nhưng nó là
Bảng tuần hoàn hóa học tốc hành (Phần 53)
15/08/2019
Vanadium Là một nguyên tố nữa liên quan đến vùng Scandinavia, vanadium được đặt tên theo Vanadis – một trong chín tên gọi khác
Tương lai nhân loại - Michio Kaku (Phần 16)
14/08/2019
7. ROBOT TRONG KHÔNG GIAN Năm 2084, Arnold Schwarzenegger là một công nhân xây dựng bình thường đang gặp rắc rối với những giấc

Chúng tôi hiện có hơn 60 nghìn tài liệu để bạn tìm

360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com