Bảng tuần hoàn hóa học tốc hành (Phần 33)

Họ Lanthanoid

Họ Lanthanoid

Được khám phá lần đầu tiên ở gần thị trấn Ytterby tại Thụy Điển vào năm 1787, họ lanthanoid (tức các lanthanide) là một dải gồm 15 kim loại có các tính chất giống nhau đến ấn tượng. Chúng được nhận ra lần đầu tiên bởi nhà hóa học Thụy Điển Johan Gadolin (1760–1852) trong khoáng chất ytterbite (về sau được đặt tên lại là gadolinite). Đầy đủ tám nguyên tố đều có tên gọi liên quan đến Ytterby, Gadolin hay Scandinavia nói chung – yttrium, ytterbium, terbium, erbium, gadolinium, scandium, holmium và thulium.

Họ lanthanoid nằm trong chu kì 6 trên bảng tuần hoàn, nhưng lại là một trong hai hàng bổ sung thường thể hiện bên dưới bảng chính – nếu bảng tuần hoàn ‘dãn’ cho đủ chiều dài của họ lanthanoid xếp cho đúng chỗ thì nó sẽ trông quá luộm thuộm đối với đa số công dụng. Chúng được gọi là các nguyên tố block f vì các electron hóa trị của chúng lấp đầy orbital f ở ngoài cùng. Khi cắt ra, chúng có ánh bạc, nhưng nhanh chóng bị xỉn đục trong không khí ẩm. Các nguyên tố đất hiếm là một nhóm kim loại quan trọng về mặt kinh tế bao gồm họ lanthanoid, scandium và yttrium – các hợp kim của chúng làm ra các nam châm vĩnh cửu mạnh dùng trong tuabin gió, máy MRI, điện thoại di động và máy vi tính.

Họ Lanthanoid

Mỏ đá bị bỏ hoang tại Ytterby, Thụy Điển, ngày nay được công nhận là một bước ngoặc lịch sử.

Các kim loại hậu chuyển tiếp

Các kim loại hậu chuyển tiếp

Kim loại hậu chuyển tiếp là các nguyên tố không có orbital d chưa lấp đầy của kim loại chuyển tiếp, nhưng lại có một số tính chất giống nhau. Chúng nằm trên bảng tuần hoàn giữa các kim loại chuyển tiếp và á kim, phía bên phải của block d. Không có định nghĩa đơn lẻ nào được chấp nhận cho một kim loại hậu chuyển tiếp, thế nên các nguyên tố ‘ranh giới’ này có phần phụ thuộc vào nơi vạch ra đường phân chia giữa kim loại chuyển tiếp và á kim. Các kim loại hậu chuyển tiếp theo thông lệ là gallium, indium, thallium, thiếc, chì và bismuth, song tập hợp ấy có thể được mở rộng để bao gồm các nguyên tố nhóm 12, kẽm, cadmium và thủy ngân, cùng với nhôm, germanium, antimony và polonium. Hóa tính của các nguyên tố phóng xạ chu kì 7 (copernicium, ununtrium, flerovium, ununpentium, livermorium, ununseptium và astatine) cũng có thể là ‘hậu chuyển tiếp’. Mặc dù các nguyên tố hậu chuyển tiếp có tính kim loại, song chúng có khuynh hướng mềm hơn, kém bền hơn, tỉ trọng thấp hơn và dẫn nhiệt và dẫn điện kém hơn. Chúng cũng có điểm nóng chảy và điểm sôi thấp hơn.

Các kim loại hậu chuyển tiếp

Bismuth là một kim loại tỉ trọng cao có điểm nóng chảy thấp và có xu hướng tạo thành những tinh thể xếp bậc lộng lẫy.

Bảng tuần hoàn hóa học tốc hành | Dan Green
Bản dịch của TVVL

<< Phần trước | Phần tiếp theo >>

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Extension Thuvienvatly.com cho Chrome

Các bài khác


250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 92)
05/07/2020
Hiệu ứng Doppler 1842 Christian Andreas Doppler (1803–1853), Christophorus Henricus Diedericus Buys Ballot (1817–1890) “Khi viên sĩ quan cảnh
250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 91)
05/07/2020
Quang học sợi 1841 Jean-Daniel Colladon (1802–1893), Charles Kuen Kao (sinh 1933), George Alfred Hockham (sinh 1938)   Khoa học về sợi
Thời gian có thật sự trôi không?
28/06/2020
Các định luật vật lí hàm ý rằng sự trôi qua của thời gian là một ảo giác. Để né tránh kết luận này, chúng ta phải suy
Chuyện kể của một hạt muon
19/06/2020
Khám phá muon từng khiến các nhà vật lí bối rối. Ngày nay, các thí nghiệm quốc tế sử dụng hạt vốn từng khó hiểu này để
Vì sao lực hấp dẫn khác với những lực còn lại?
17/06/2020
Chúng tôi hỏi bốn nhà vật lí tại sao lực hấp dẫn lạc lõng trong số các lực của tự nhiên. Và chúng tôi nhận được bốn
Cấp độ trong vật lí học
13/06/2020
Không giống triết học, logic học, hay toán học thuần túy, vật lí là một khoa học vừa mang tính kinh nghiệm vừa mang tính định
Tương lai của tâm trí - Michio Kaku (Phần cuối)
13/06/2020
TRIẾT HỌC VÀ KHOA HỌC THẦN KINH Cuộc tranh luận giữa Nguyên lý Copernican và Nguyên lý Nhân loại cũng tạo ra tiếng vang trong khoa
Các nghịch lí Zeno
09/06/2020
ACHILLES VÀ CON RÙA “Mọi chuyển động đều là ảo giác.” Xếp thứ nhất trong chín nghịch lí của chúng ta có từ hai thiên

Chúng tôi hiện có hơn 60 nghìn tài liệu để bạn tìm

360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com