Bảng tuần hoàn hóa học tốc hành (Phần 33)

Họ Lanthanoid

Họ Lanthanoid

Được khám phá lần đầu tiên ở gần thị trấn Ytterby tại Thụy Điển vào năm 1787, họ lanthanoid (tức các lanthanide) là một dải gồm 15 kim loại có các tính chất giống nhau đến ấn tượng. Chúng được nhận ra lần đầu tiên bởi nhà hóa học Thụy Điển Johan Gadolin (1760–1852) trong khoáng chất ytterbite (về sau được đặt tên lại là gadolinite). Đầy đủ tám nguyên tố đều có tên gọi liên quan đến Ytterby, Gadolin hay Scandinavia nói chung – yttrium, ytterbium, terbium, erbium, gadolinium, scandium, holmium và thulium.

Họ lanthanoid nằm trong chu kì 6 trên bảng tuần hoàn, nhưng lại là một trong hai hàng bổ sung thường thể hiện bên dưới bảng chính – nếu bảng tuần hoàn ‘dãn’ cho đủ chiều dài của họ lanthanoid xếp cho đúng chỗ thì nó sẽ trông quá luộm thuộm đối với đa số công dụng. Chúng được gọi là các nguyên tố block f vì các electron hóa trị của chúng lấp đầy orbital f ở ngoài cùng. Khi cắt ra, chúng có ánh bạc, nhưng nhanh chóng bị xỉn đục trong không khí ẩm. Các nguyên tố đất hiếm là một nhóm kim loại quan trọng về mặt kinh tế bao gồm họ lanthanoid, scandium và yttrium – các hợp kim của chúng làm ra các nam châm vĩnh cửu mạnh dùng trong tuabin gió, máy MRI, điện thoại di động và máy vi tính.

Họ Lanthanoid

Mỏ đá bị bỏ hoang tại Ytterby, Thụy Điển, ngày nay được công nhận là một bước ngoặc lịch sử.

Các kim loại hậu chuyển tiếp

Các kim loại hậu chuyển tiếp

Kim loại hậu chuyển tiếp là các nguyên tố không có orbital d chưa lấp đầy của kim loại chuyển tiếp, nhưng lại có một số tính chất giống nhau. Chúng nằm trên bảng tuần hoàn giữa các kim loại chuyển tiếp và á kim, phía bên phải của block d. Không có định nghĩa đơn lẻ nào được chấp nhận cho một kim loại hậu chuyển tiếp, thế nên các nguyên tố ‘ranh giới’ này có phần phụ thuộc vào nơi vạch ra đường phân chia giữa kim loại chuyển tiếp và á kim. Các kim loại hậu chuyển tiếp theo thông lệ là gallium, indium, thallium, thiếc, chì và bismuth, song tập hợp ấy có thể được mở rộng để bao gồm các nguyên tố nhóm 12, kẽm, cadmium và thủy ngân, cùng với nhôm, germanium, antimony và polonium. Hóa tính của các nguyên tố phóng xạ chu kì 7 (copernicium, ununtrium, flerovium, ununpentium, livermorium, ununseptium và astatine) cũng có thể là ‘hậu chuyển tiếp’. Mặc dù các nguyên tố hậu chuyển tiếp có tính kim loại, song chúng có khuynh hướng mềm hơn, kém bền hơn, tỉ trọng thấp hơn và dẫn nhiệt và dẫn điện kém hơn. Chúng cũng có điểm nóng chảy và điểm sôi thấp hơn.

Các kim loại hậu chuyển tiếp

Bismuth là một kim loại tỉ trọng cao có điểm nóng chảy thấp và có xu hướng tạo thành những tinh thể xếp bậc lộng lẫy.

Bảng tuần hoàn hóa học tốc hành | Dan Green
Bản dịch của TVVL

<< Phần trước | Phần tiếp theo >>

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Tạo bảng điểm online

Các bài khác


250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 26)
15/06/2019
Đồng hồ cát 1336 Ambrogio Lorenzetti (1290-1348) Tác giả người Pháp Jules Renard (1864-1910) từng viết rằng, “Tình yêu tựa như
250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 25)
15/06/2019
Giải thích cầu vồng 1304 Abu Ali al-Hasan ibn al-Haytham (965–1039), Kamal al-Din al-Farisi (1267–khoảng 1320), Theodoric xứ Freiberg
Stephen Hawking đúng: Nghiên cứu mới cho thấy lỗ đen có thể bốc hơi
14/06/2019
Vào năm 1974, Stephen Hawking đã đưa ra một trong những dự đoán nổi tiếng nhất của ông: các lỗ đen cuối cùng sẽ bốc hơi
Vật lí học và chiến tranh - Từ mũi tên đồng đến bom nguyên tử (Phần 40)
13/06/2019
TÀU NGẦM Những tàu ngầm đầu tiên cũng đi vào hoạt động trong thời Nội Chiến. Thật ra, chiếc tàu ngầm đầu tiên đã
Vật lí học và chiến tranh - Từ mũi tên đồng đến bom nguyên tử (Phần 39)
13/06/2019
CƠ SỞ VẬT LÍ CỦA CHÂN VỊT Các chân vịt thời ấy có hai hoặc ba cánh quạt gắn với một trục quay. Khi chân vịt quay, nó
Cẩm nang thám hiểm vũ trụ (Phần 24)
12/06/2019
MỘC TINH: 43,3 PHÚT ÁNH SÁNG Mộc tinh là hành tinh lớn nhất trong Hệ Mặt Trời và là hành tinh thứ năm tính từ Mặt Trời ra.
Tương lai nhân loại - Michio Kaku (Phần 6)
12/06/2019
2. THỜI ĐẠI VÀNG CHO DU HÀNH VÀO KHÔNG GIAN Không giống như sự suy tàn của hạm đội hải quân Trung Quốc, kéo dài tụt hậu
Tương lai nhân loại - Michio Kaku (Phần 5)
12/06/2019
THẤT LẠC TRONG KHÔNG GIAN Tôi nhớ khoảnh khắc Neil Armstrong và Buzz Aldrin đặt chân lên mặt trăng. Đó là tháng 7 năm 1969, và khi

Chúng tôi hiện có hơn 60 nghìn tài liệu để bạn tìm

360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com