Bảng tuần hoàn hóa học tốc hành (Phần 29)

Các kiểu hình trong bảng tuần hoàn

Ban đầu dùng hành trạng hóa học giống nhau làm nguyên lí tổ chức, bảng tuần hoàn đã làm bùng nổ các ‘họ hóa chất’ của các nguyên tố có liên quan. Các kim loại chiếm hơn 75 phần trăm các nguyên tố, chia làm kim loại kiềm, kiềm thổ, chuyển tiếp, lanthanoid, actinoid và – với các đặc trưng kim loại kém nhất – các kim loại hậu chuyển tiếp. Một dải mỏng á kim phân chia kim loại với phi kim, còn các khí trơ chạy thẳng xuống mạn cuối cùng bên phải của bảng tuần hoàn.

Không chỉ là một bảng tính đơn giản cho các nguyên tố, bảng tuần hoàn còn là một cấu trúc triết học, nó đủ kiên cố để tích hợp những khám phá sau này về số nguyên tử, cấu hình electron, và các đồng vị. Mỗi ô biểu diễn một tập hợp đồng vị, một kiểu ‘trung bình’ mà Dmitri Mendeleev gọi là ‘nguyên tố thật sự’. Bảng tuần hoàn là một tấm bản đồ về những viên gạch cấu trúc của vật chất, biểu lộ nhanh cấu tạo, hành trạng và xu hướng thay đổi các tính chất của một nguyên tố.

Các kiểu hình trong bảng tuần hoàn

Sức mạnh của bảng tuần hoàn không chỉ ở cách nó sắp xếp 105 chất rắn, 11 chất khí và 2 chất lỏng, mà nó còn ở cách nó bộc lộ các liên hệ tiềm ẩn và các kiểu hình giữa các nguyên tố.

Nhóm và chu kì

Bảng tuần hoàn bố trí các nhóm theo cột dọc, và các chu kì theo hàng ngang. Học sinh ở trường phổ thông được dạy rằng các nguyên tố nhóm chính – các nhóm đứng đầu bởi lithium, beryllium, boron, carbon, nitrogen, oxyegn, fluorine và helium – được đánh số thứ tự nhóm từ 1 đến 8. Tuy nhiên, hệ thống này trở nên lộn xộn khi cần phải nói về 10 cột nguyên tố chuyển tiếp nằm giữa nhóm 2 và 3. IUPAC – Hiệp hội Quốc tế Hóa học và Hóa học Ứng dụng – chứng thực một danh pháp 1-18 để tránh rắc rối. Họ lanthanoid và actinoid rơi giữa nhóm 2 và 3. Các hàng của bảng tuần hoàn chạy từ chu kì 1, với chỉ 2 nguyên tố, qua đến chu kì 7, với 32 nguyên tố. Số nguyên tử tăng dọc theo chu kì, với số gia bằng một – tương đương với việc mỗi lần thêm một proton vào hạt nhân nguyên tử. Số lượng nguyên tử khác nhau trong mỗi chu kì tương ứng với số electron tối đa mà mỗi mức năng lượng liên tiếp chứa được. Các nguyên tố trong một nhóm có cấu hình electron lớp vỏ hóa trị y hệt nhau.

Nhóm và chu kì

Bảng tuần hoàn hóa học tốc hành | Dan Green
Bản dịch của TVVL

<< Phần trước | Phần tiếp theo >>

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Downlaod video thí nghiệm

Các bài khác


Khi dòng điện tác dụng lên nam châm
08/06/2022
Khả năng khai thác lượng điện năng có vẻ vô tận là một trong những nền tảng của thế giới hiện đại. Công nghệ ấy
Nhận thức lịch sử về nam châm
28/05/2022
Vào năm 1600, một bác sĩ người Anh cho biết ngoài trọng lực, Trái Đất còn tác dụng những lực khác khi ông chỉ ra rằng hành
Photon là gì?
25/07/2021
Là hạt sơ cấp của ánh sáng, photon vừa bình dị vừa mang đầy những bất ngờ. Cái các nhà vật lí gọi là photon, thì những
Lược sử âm thanh
28/02/2021
Sóng âm: 13,7 tỉ năm trước Âm thanh có nguồn gốc từ rất xa xưa, chẳng bao lâu sau Vụ Nổ Lớn tĩnh lặng đến chán ngắt.
Đồng hồ nước Ktesibios
03/01/2021
Khoảng năm 250 tCN. “Đồng hồ nước Ktesibios quan trọng vì nó đã làm thay đổi mãi mãi sự hiểu biết của chúng ta về một
Tic-tac-toe
05/12/2020
Khoảng 1300 tCN   Các nhà khảo cổ có thể truy nguyên nguồn gốc của “trò chơi ba điểm một hàng” đến khoảng năm 1300
Sao neutron to bao nhiêu?
18/09/2020
Các nhà thiên văn vật lí đang kết hợp nhiều phương pháp để làm hé lộ các bí mật của một số vật thể lạ lùng nhất
Giải chi tiết mã đề 219 môn Vật Lý đề thi TN THPT 2020 (đợt 2)
04/09/2020

Chúng tôi hiện có hơn 60 nghìn tài liệu để bạn tìm

360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com