Bảng tuần hoàn hóa học tốc hành (Phần 19)

Đồng vị

Các nguyên tử có bên ngoài y hệt nhau nhưng bên trong thì khác biệt. Đây là nòng cốt của khái niệm đồng vị (nghĩa là ‘cùng một chỗ’) của nhà vật lí Anh Frederick Soddy (1877–1956). Các đồng vị là các biến thể của một nguyên tố hóa học có cùng số proton (và electron) nhưng khác số neutron. Phần lớn các nguyên tố gồm một hỗn hợp các đồng vị – ví dụ, cứ mỗi 6400 nguyên tử hydrogen có khoảng một nguyên tử có thêm một neutron. Điều này giải thích vì sao giá trị thực nghiệm của khối lượng nguyên tử đôi khi ương bướng và không tuần tự: trọng lượng của một mẩu bất kì là trung bình của mọi loài nguyên tử mà nó chứa. Trong những trường hợp nhất định, các đồng vị nặng có thể không bền và có tính phóng xạ.

‘Số khối’ của một nguyên tử là tổng số proton và neutron của nó, và có thể khác nhau giữa các đồng vị của cùng một nguyên tố – bởi thế mà có các đồng vị như carbon-12, carbon-13 và carbon-14. Trong khi đó, định nghĩa hiện đại về ‘trọng lượng nguyên tử’ của một nguyên tố được tính bằng cách so sánh khối lượng trung bình của các nguyên tử của nó với khối lượng của một nguyên tử carbon-12 (được định nghĩa là có trọng lượng nguyên tử bằng 12).

Đồng vị

Sự phân hạch

Ý tưởng về sự phân hạch – chia tách hạt nhân nguyên tử – đã xuất hiện lảng vảng trong những thập niên đầu của thế kỉ 20. Soddy và Rutherford chỉ ra rằng các nguyên tố phóng xạ có thể tự phát phân hủy thành một nguyên tố khác, và do đó, nó hiện thực hóa giấc mơ của các nhà giả kim thời trung cổ. Soddy tin rằng, nếu sự biến tố được chứng minh, thì nó sẽ được làm không phải vì tìm vàng, mà vì năng lượng được giải phóng trong quá trình đó. Tuy nhiên, Rutherford nghi ngờ việc có thể khai thác năng lượng hữu ích từ quá trình đó, ông cho rằng trên thực tế, việc chia tách hạt nhân sẽ tốn nhiều năng lượng hơn năng lượng được giải phóng. Khám phá sự phân hạch của uranium vào năm 1938 đã mang về cho nhà hóa học hạt nhân người Đức Otto Hahn (1879–1968) giải thưởng Nobel (mặc dù Ủy ban Nobel đã chọn không tôn vinh Lise Meitner cho phần đóng góp của bà về mặt tính toán trên lí thuyết). Vừa báo hiệu Thời đại Nguyên tử của năng lượng hạt nhân và vũ khí hạt nhân, nó vừa mở ra cả một vũ đài mới của bảng tuần hoàn, cho phép tổng hợp nhân tạo các nguyên tố nặng hơn uranium.

Sự phân hạch

Trong ‘mô hình giọt chất lỏng’ cổ điển của sự phân hạch, các nucleon được hình dung tương tác với nhau giống như các hạt trong một chất lỏng. Các đồng vị phóng xạ có thể phân hủy tự phát, thế nhưng sự phân hủy cũng có thể được kích hoạt bởi sự tác động của một neutron. Trong một số trường hợp, các neutron tản lạc được giải phóng dưới dạng sản phẩm phụ của sự phân hủy, kích hoạt một phản ứng dây chuyền.

Bảng tuần hoàn hóa học tốc hành | Dan Green
Bản dịch của TVVL

<< Phần trước | Phần tiếp theo >>

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Downlaod video thí nghiệm

Các bài khác


250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 90)
25/05/2020
Đồng hồ tròn năm 1841 Những đồng hồ đầu tiên không có kim phút. Kim phút chỉ trở nên quan trọng cùng với sự phát triển
250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 89)
25/05/2020
Định luật Joule về sự tỏa nhiệt do dòng điện 1840 James Prescott Joule (1818-1889)   Các bác sĩ phẫu thuật thường ăn
Câu chuyện phát minh laser: Và thế là có ánh sáng!
22/05/2020
Kỉ niệm 60 năm laser ra đời. Bài của Pauline Rigby trên tạp chí Physics World, số tháng 5/2020. Cuộc đua chế tạo laser đã khởi
Tìm hiểu nhanh về Vật chất (Phần 9-Hết)
21/05/2020
Chương 9 Vật chất tối và năng lượng tối Khi chúng ta nhìn vào không gian sâu thẳm với kính thiên văn của mình, chúng ta nhìn
Bảng tuần hoàn hóa học tốc hành (Phần 100-Hết)
19/05/2020
Oganesson Việc tạo ra các nguyên tố siêu nặng mới là một bài tập thực hành trong việc theo đuổi bóng ma nguyên tử. Những
Bảng tuần hoàn hóa học tốc hành (Phần 99)
19/05/2020
Moscovium Món chén Thánh của nghiên cứu nguyên tố siêu nặng là định vị cái gọi là các hòn đảo ổn định. Đây là những
Galileo và bản chất của khoa học vật lí
13/05/2020
3.1 Giới thiệu Có ba câu chuyện được kể lại. Chuyện thứ nhất kể Galileo là một nhà triết học tự nhiên. Không giống
Tương lai của tâm trí - Michio Kaku (Phần 50)
12/05/2020
15. NHỮNG CHỈ TRÍCH ĐANG QUY KẾT Năm 2000, một cuộc tranh cãi dữ dội nổ ra trong cộng đồng khoa học. Một trong những người

Chúng tôi hiện có hơn 60 nghìn tài liệu để bạn tìm

360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com