Bảng tuần hoàn hóa học tốc hành (Phần 12)

Thuyết nguyên tử

Triết gia Hi Lạp Leucippus có lẽ là người đầu tiên nêu ra ý tưởng rằng thế giới được làm bằng những hạt tí hon không thể chia nhỏ. Tuy nhiên, học trò của ông, Democritus (khoảng 460 – khoảng 370 tCN) mới được ghi nhận rộng rãi hơn là ‘cha đẻ của thuyết nguyên tử’. Democritus tưởng tượng cắt một miếng pho mát làm đôi, và rồi cứ tiếp tục cắt làm đôi. Theo ông, phải có một giới hạn cho quá trình này, và bạn nhanh chóng đi tới cái không thể nào chia nhỏ được nữa – cái rất cốt lõi của pho mát.

Các nguyên tử của Democritus (có xuất xứ từ atomos, nghĩa là ‘không thể chia cắt’) có các tính chất đi kèm – chất rắn có các nguyên tử to chắc, đặc, các nguyên tử chất lỏng thì trơn ướt, trong khi muối và acid có các nguyên tử sắc cạnh. Mặc dù thế giới quan này có bản chất không thể đo lường được, song nền tảng triết lí của nó dựa rên các nguyên tử rắn chắn, vô hình và vĩnh hằng. John Dalton đã trở lại với các nguyên lí nguyên tử luận vào năm 1803, khi ông nhận thấy chúng có thể giải thích các kiểu hình mà ông tìm thấy giữa các hợp chất. Tuy nhiên, mãi đến thế kỉ hai mươi thì thực tại vật chất của các nguyên tử mới được chứng minh.

Democritus

Các nguyên tố cổ điển

Aristotle (384–322 tCN) nói chung bác bỏ nguyên tử luận của Democritus. Đối với triết gia Hi Lạp cổ đại này, vũ trụ có bốn thái cực cơ bản từ đó vạn vật có thể được phân loại. Mọi thứ nằm đâu đó lưng chừng giữa các thái cực ướt và khô, giữa nóng và lạnh. Các thái cực này liên quan đến các ‘nguyên tố’ truyền thống gồm đất, không khí, lửa và nước: lửa thì nóng và khô; nước thì lạnh và ướt. Bốn phẩm chất và bốn nguyên tố ấy là đủ để lập nên một mô tả hoàn chỉnh của địa cầu. Để hoàn thiện bức tranh, Aristotle bổ sung thêm một nguyên tố mới do ông phát minh ra – ‘aether’, vật chất sao, chất liệu tạo nên những thứ trên trời.

Tuân theo những ý tưởng của Plato, thầy dạy của ông, Aristotle cho rằng các nguyên tố không tồn tại trong thế giới thực. Thay vậy, chúng là những hình thức lí tưởng hóa cho vật chất thực hiện sinh. Trong sơ đồ này, các phẩm chất trở thành tác nhân gây biến đổi – chẳng hạn, việc đun nóng nước lạnh, ướt tạo ra không khí nóng, ướt. Hành trạng của vật chất cũng có thể dự báo trước, vì không khí và lửa thường chuyển động lên trên còn đất và nước thì đi xuống.

Bốn nguyên tử

Bảng tuần hoàn hóa học tốc hành | Dan Green

<< Phần trước | Phần tiếp theo >>

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Extension Thuvienvatly.com cho Chrome

Các bài khác


M106: Thiên hà xoắn ốc có tâm khác thường
21/07/2019
Điều gì đang xảy ra tại tâm của thiên hà xoắn ốc M106? Là một đĩa sao và chất khí xoáy tít, diện mạo của M106 nổi bật
5 lí do nên thám hiểm các tiểu hành tinh
21/07/2019
Chính vào hôm Trái Đất sống sót sau một vụ va chạm suýt xảy ra với tiểu hành tinh 367943 Duende, các máy quay ở Nga đã bất
Vật lí Lượng tử Tốc hành (Phần 64)
21/07/2019
Lực hấp dẫn lượng tử Lực hấp dẫn là lực duy nhất chưa dung hòa được với cơ học lượng tử. Thuyết tương đối rộng
Vật lí Lượng tử Tốc hành (Phần 63)
21/07/2019
Điện động lực học lượng tử Điện động lực học lượng tử (QED – quantum electrodynamics) là lí thuyết trường mô tả
250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 32)
21/07/2019
Khám phá vành sao Thổ 1610 Galileo Galilei (1564–1642), Giovanni Domenico Cassini (1625–1712), Christiaan Huygens (1629–1695) “Các vành sao
250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 31)
21/07/2019
Các định luật Kepler về chuyển động hành tinh 1609 Johannes Kepler (1571–1630) “Mặc dù Kepler ngày nay chủ yếu được nhớ
Sai lệch 9 phần trăm
10/07/2019
Một sai lệch giữa các phép đo về hằng số Hubble khiến các nhà khoa học phát vấn liệu có điều gì đó không đúng trong hiểu
Vật lí học và chiến tranh - Từ mũi tên đồng đến bom nguyên tử (Phần 44)
10/07/2019
Chương 12 HÊ, NHÌN ĐI… NÓ BAY KÌA! Khí động lực học và những máy bay đầu tiên Không bao lâu sau khi những máy bay đầu tiên

Chúng tôi hiện có hơn 60 nghìn tài liệu để bạn tìm

360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com