Bảng tuần hoàn hóa học tốc hành (Phần 1)

Giới thiệu

Bảng tuần hoàn là một trong những viên ngọc quý của khoa học. Việc phân loại các nguyên tố là một trong những khám phá vĩ đại nhất và đáng giá nhất, và được xếp vào bậc khái quát hóa cao nhất về vũ trụ của chúng ta. Hình dạng kiểu lâu đài của bảng tuần hòa đã trở thành một biểu tượng thiết kế dễ nhận ra ngay tức thì – một chi tiết thường trực (mặc dù không phải bất biến) trên tường của phòng thí nghiệm hóa học, và trên mọi thứ từ ly tách cho đến những chiếc cà vạt mới lạ.

Nhà hóa học Nga Dmitri Mendeleev đã phát minh bảng tuần hoàn vào năm 1869, sử dụng tính chất hóa học của các nguyên tố làm một nguyên lí tổ chức. Sức mạnh chính của nó là nó có thể bao gộp và giải thích các kết quả về sau, ví dụ như cấu trúc bên trong của các nguyên tử, khám phá hạt nhân nguyên tử và lí thuyết hóa trị của các liên kết hóa học. Nó còn dự báo vị trí của một vài nguyên tố chưa được khám phá. Các tường thành chống đạn của bảng tuần hoàn bao gồm một số khám phá quan trọng nhất của khoa học, bao gồm thuyết nguyên tử, điện học, phổ ánh sáng và các bức xạ điện từ khác, sự phóng xạ và vật lí lượng tử.

Các nguyên tố từng được định nghĩa là những chất đơn giản nhất hết thảy – căn nguyên của từ element (nguyên tố) có từ tiếng Latin elementum, nghĩa là “nguyên lí đầu tiên” hay “dạng thức cơ bản nhất”. Ngày nay, chúng ta biết rằng thật ra mỗi nguyên tử gồm những hạt sơ cấp còn nhỏ và cơ bản hơn nữa, vì thế định nghĩa hiện đại của một nguyên tố có thể là một chất được làm bằng các nguyên tử có số hạt proton hạ nguyên tử bằng nhau trong hạt nhân của chúng. Nghiên cứu bản chất của vật chất và cấu trúc nguyên tử là động lực chi phối lịch sử khoa học, không những dẫn tới những tiến bộ to lớn và đôi khi bất ngờ trong nhận thức của chúng ta về các nguyên tố và các nguyên tử, mà còn đem đến một ngưỡng rộng ứng dụng công nghệ đã định hình xã hội hiện đại của chúng ta.

Giống như định luật hấp dẫn hay thuyết tiến hóa, định luật tuần hoàn, mô tả cách xếp trật tự các nguyên tố hóa học, đúng cho vạn vật, và thật vậy, tính chất của các nguyên tố sinh học chủ chốt đã chiếm một phần của bức thông điệp Arecibo nổi tiếng năm 1974, thông điệp có cân nhắc thận trọng đầu tiên của loài người gửi đến các sao. Giả sử chúng ta gặp gỡ một nền văn hóa ngoài địa cầu, thì đây là loại mặt bằng chung mà chúng ta có thể thảo luận: mặc dù tên gọi của chúng ta cho các nguyên tố sẽ khác, nhưng chúng ta sẽ đều nhất trí về 118 loại nguyên tử từ đó toàn bộ vật chất được tạo nên.

Nguyên tố và nguyên tử

Nguyên tố và nguyên tử

Nhà vật lí giành Giải Nobel Richard Feynman từng được hỏi rằng nếu chúng ta chỉ lưu giữ được duy nhất một chân lí khoa học trong một sự kiện tận thế thì chân lí đó là gì. Lời đáp của ông thật dứt khoát: rằng mọi thứ được làm bằng các nguyên tử – những hạt bé nhỏ chuyển động lung tung và vĩnh viễn, hút lẫn nhau khi chúng cách xa nhau một chút, nhưng lại đẩy nhau ra khi bị ép lại gần nhau. Giả thuyết nguyên tử là một quan niệm cổ xưa, có từ thời người Hi Lạp cổ đại. Tuy nhiên, bằng chứng cho những gói nhỏ của vật chất chỉ đến từ những thí nghiệm muộn hơn nhiều sau này trong các lĩnh vực như chuyển động Brown và kính hiển vi lực nguyên tử.

Các nguyên tố là các chất không thể bị phân giải thành những thành phần đơn giản hơn nữa, hoặc bằng phương tiện vật lí hoặc bằng phương tiện hóa học. Mỗi nguyên tố chỉ gồm một biến thể nguyên tử, được xác định bởi số lượng proton trong hạt nhân của nó. Ngày nay, có 118 loại nguyên tử như thế (và nhiều “đồng vị”), 92 trong số chúng có mặt tự nhiên trên Trái Đất.

Một nguyên tố thuần chất chứa các nguyên tử thuộc cùng một loại – ví dụ đồng trong dây điện, carbon trong than đá và khí helium trong các quả bong bóng trang trí tiệc tùng. Tuy nhiên, trên thực tế, có rất ít vật liệu hằng ngày là thuần chất như vậy.

Nguyên tố và nguyên tử

Bảng tuần hoàn hóa học tốc hành | Dan Green

<< Phần trước | Phần tiếp theo >>

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Extension Thuvienvatly.com cho Chrome

Các bài khác


Vật lí Lượng tử Tốc hành (Phần 74)
22/08/2019
Nguyên lí vị nhân sinh Một trong những khía cạnh lạ nhất của Vũ trụ chúng ta là cách mà nhiều hằng số cơ bản ẩn dưới
Vật lí Lượng tử Tốc hành (Phần 73)
22/08/2019
Một lí thuyết kiểm tra được ư? Cách hiểu đa thế giới đem lại một giải pháp thuyết phục cho những phương diện phản
Bảng tuần hoàn hóa học tốc hành (Phần 56)
22/08/2019
Đồng Đồng đứng bắt cầu giữa thế giới cổ đại và hiện đại. Được tìm thấy vừa ở dạng nguyên tố tự nhiên vừa
Bảng tuần hoàn hóa học tốc hành (Phần 55)
22/08/2019
Cobalt Các thợ khai mỏ bạc thời trung cổ ở Saxony hình dung họ bị quấy rầy bởi lũ kobold – những con quỷ dưới lòng đất
Tương lai nhân loại - Michio Kaku (Phần 18)
22/08/2019
LÝ THUYẾT [KHÔNG.THỜI GIAN] VỀ Ý THỨC SPACE.TIME THEORY OF CONSCIOUSNESS Tôi đã đề xuất một lý thuyết mà tôi gọi là “lý
Tương lai nhân loại - Michio Kaku (Phần 17)
22/08/2019
LỊCH SỬ A.I Vào năm 1955, một nhóm các nhà nghiên cứu được tuyển chọn đã gặp nhau tại Dartmouth và tạo ra lĩnh vực trí
Tìm hiểu nhanh về vật lí hạt (Phần 1)
21/08/2019
Chúng ta được làm bằng gì? Công bằng mà nói thì chúng ta vẫn có thể sống một cuộc đời vui vẻ, lợi lộc, và/hoặc ý
Cẩm nang thám hiểm vũ trụ (Phần 31)
21/08/2019
Chương 6 NGÂN HÀ   Sao tôi lại cảm thấy cô đơn thế này? Lẽ nào hành tinh chúng ta không nằm trong Ngân Hà sao? - HENRY

Chúng tôi hiện có hơn 60 nghìn tài liệu để bạn tìm

360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com