Nguyên tố Arsenic

Số nguyên tử: 33

Trọng lượng nguyên tử: 74,92160

Màu: xám

Pha: rắn

Phân loại: á kim

Điểm nóng chảy: không rõ

Điểm thăng hoa: 1587oC (2889oF)

Cấu trúc tinh thể: tam giác

Một thực tế ít người biết là Napoleon Bonaparte – cựu hoàng đế hùng mạnh, tuy là hơi lùn, của Pháp – có lẽ bị giết bởi giấy dán tường của ông. Vào thế kỉ 19, nguyên tố hóa học độc hại arsenic được dùng làm thuốc nhuộm, đặc biệt trong một bức tranh màu gọi là “Màu xanh Paris” nổi tiếng dùng làm giấy dán tường. Vấn đề là ở chỗ hễ khi khí hậu trở nên ẩm ướt và nấm mốc bắt đầu mọc, nấm mốc sẽ ăn arsenic trong thuốc nhuộm và giải phóng nó dưới dạng khí: chuyện thật tệ cho ai đó ngồi gần bên. Sau chiến bại của Napoleon tại Trận Waterloo, ông bị lưu đày đến hòn đảo ẩm ướt St. Helena ở nam Đại Tây Dương, nơi ông qua đời sáu năm sau đó. Các phân tích sau này cho thấy Napoleon thật sự có vi lượng arsenic trong cơ thể. Đáng chú ý hơn, một quyển vở được tìm thấy hồi thập niên 1980 có chứa một mẩu giấy dán tường của ông, lạ thay, chứng minh nó có chứa thuốc nhuộm Màu xanh Paris đáng hổ thẹn kia.

Napoleon không phải nạn nhân duy nhất của arsenic. Ở Manchester, Anh quốc, vào năm 1900, khoảng 6000 người đã bị nhiễm độc sau khi uống bia vô tình ủ bằng đường nhiễm bẩn arsenic. Bảy mươi người trong số họ thiệt mạng. Tất nhiên, không phải mọi cái chết do arsenic đều là tai nạn. Độc tính của nó sớm đã được biết rõ và điều này, cùng với tính sẵn có của các nguồn arsenic - ví dụ giấy bẫy ruồi và chất diệt cỏ - khiến nó trở thành chất được chọn bởi các độc thủ.

Nguyên tố Arsenic

Nguyên tố hóa học được các độc thủ ưa dùng qua các thời đại: arsenic. Ngoài việc trừ khử những người họ hàng khó chịu và kẻ thù xưa, arsenic còn được dùng làm “tạp chất” trong chất bán dẫn, làm cho vật liệu mang điện tích âm.

Nguyên nhân là bởi vì, từng có thời, người ta không thể phát hiện arsenic trong cơ thể. Chỉ 100 milligram (0,0035 oz) là đủ để thiệt mạng, nhưng việc cung ứng những liều lượng nhỏ trong một khoảng thời gian dài gây ra các triệu chứng khó phân biệt với bệnh thông thường. Các triệu chứng này bao gồm nôn mửa, tiêu chảy, mất nước, hôn mê, và cuối cùng tim ngừng đập và thiệt mạng. Việc loại bỏ một người là rất dễ dàng. Đất arsenic trở thành “chất bột thừa kế”, vì khả năng hạ độc thủ những người họ hàng giàu có, ấy là chưa kể đến bọn vua chúa. Toàn bộ điều đó thay đổi vào năm 1836, khi nhà hóa học Anh James Marsh khám phá một phép thử hóa học có khả năng tách li arsenic trong các mẩu sinh vật.

Arsenic là một nguyên tố đã được biết tới từ lâu. Tên gọi có xuất xứ từ tiếng Hi Lạp cổ, arsenikon – tên gọi một khoáng chất “orpiment” màu vàng, một dạng arsenic sulfide. Xác ướp băng 5000 năm tuổi “Otzi” (tìm thấy ở Tirolean Alps vào năm 1991) có vi lượng arsenic trong cơ thể, lời giải thích có khả năng là anh ta làm thợ luyện đồng chuyên nghiệp. Quặng đồng giàu arsenic. Thật vậy, phần lớn arsenic sản xuất trong thế giới hiện đại là phụ phẩm của quá trình tinh luyện các kim loại khác từ quặng của chúng.

Arsenic có một ứng dụng hiện đại ngoài là chất độc được ưa dùng. Nó được dùng trong điện tử học bán dẫn với vai trò “tạp chất”, khi kết hợp với các chất bán dẫn gốc biến đổi chúng thành vật liệu loại n (giàu electron) dùng trong transistor và vi mạch – một thí dụ cơ bản là gallium-arsenide.

Thật lạ, arsenic còn có tác dụng có lợi đối với một số dạng sống – có bằng cho thấy gà, chẳng hạn, hưởng lợi từ việc tiêu hóa hàm lượng thấp arsenic.

Trích The Periodic Table – Paul Parsons & Gail Dixson

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Tạo bảng điểm online

Các bài khác


Sơ lược từ nguyên vật lí hạt (Phần 6)
17/10/2017
hadron (hadros + on) Người đặt tên: Lev Okun, 1962 Thuật ngữ “hadron” được đặt ra tại Hội nghị Quốc tế về Vật lí Năng
Sơ lược từ nguyên vật lí hạt (Phần 5)
17/10/2017
boson W (weak + boson) Người đặt tên: Lý Chính Đạo và Dương Chấn Ninh, 1960 Là hạt mang lực yếu có mặt trong các tương tác
Chúng ta đã tìm thấy một nửa vũ trụ
15/10/2017
Một nửa lượng vật chất bình thường trong vũ trụ trước đây vắng mặt trong các quan sát mà không ai lí giải được, nay
Giải Nobel Vật Lý 2017 được trao cho việc dò tìm sóng hấp dẫn
09/10/2017
Rainner Weiss, Barry Barish và Kip Thorne chia nhau giải thưởng cho đóng góp của họ ở LIGO. DIVIDE CASTELVECCHI - Nature Ba nhà vật
Làm thế nào tạo ra á kim không chứa kim loại?
22/09/2017
Một loại vật liệu mới gọi là “á kim thung lũng spin” vừa được các nhà vật lí ở Nga, Nhật Bản và Mĩ dự đoán dựa
Thiên văn học là gì?
20/09/2017
Loài người từ lâu đã hướng mắt lên bầu trời, tìm cách thiết đặt ý nghĩa và trật tự cho vũ trụ xung quanh mình. Mặc dù
Một số thông tin thú vị về Mặt trăng
16/09/2017
Mặt trăng là vật thể dễ tìm thấy nhất trên bầu trời đêm – khi nó hiện diện ở đó. Vệ tinh thiên nhiên duy nhất của
Sơ lược từ nguyên vật lí hạt (Phần 4)
27/08/2017
boson (Bose + on) Người đặt tên: Paul Dirac, 1945 Boson được đặt theo tên nhà vật lí Satyendra Nath Bose. Cùng với Albert Einstein,
Vui Lòng Đợi

360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com