Nguyên tố Cobalt

Số nguyên tử: 27
Kí hiệu nguyên tố: Co
Trọng lượng nguyên tử: 58,9332
Màu sắc: xám kim loại
Pha: rắn
Phân loại: kim loại chuyển tiếp
Điểm nóng chảy: 1495oC
Điểm sôi: 2927oC
Cấu trúc tinh thể: lục giác

Nguyên tố Cobalt

Thật lạ, tên gọi nguyên tố này, đồng âm với một sắc xanh đậm và tuyệt đẹp, được đặt từ kobald, tiếng Đức nghĩa là “ma quỷ”. Tên gọi của nó được đặt bởi những người thợ mỏ bạc thế kỉ 16 ở Saxony, Đức, họ đã nấu chảy cái họ cho là một quặng bạc và hết sức thất vọng nhận thấy – thay vì một mẻ kim loại quý – toàn bộ sản phẩm họ tạo ra là hơi độc của arsen. Cái họ đã tìm thấy là cobalt arsenide, và họ nguyền rủa nó, họ tin rằng nó đã bị ma quỷ tráo đổi.

Cobalt có giá trị cao vào thời xa xưa, nhất là ở Trung Quốc, dùng làm men gốm, và ở Ai Cập, nơi một vật thủy tinh pha màu cobalt được tìm thấy trong lăng mộ của nhà vua Tutankhamen (khoảng 1352 tCN). Trước khi cobalt được khám phá chính thức, vật liệu được dùng để pha màu thủy tinh hoặc gốm sứ được gọi là “phẩm lục” hoặc “thủy tinh xanh” và được điều chế bằng cách nung quặng khoáng smaltite với cát tạo ra cobalt silicate, rồi chất này được nghiền thành bột mịn.

Nguyên tố Cobalt

Cobalt là một chất xúc tác quan trọng được sử dụng trong quá trình tinh lọc các nhiên liệu lỏng như dầu mỏ.

Nguyên tố cobalt được khám phá bởi nhà hóa học Thụy Điển Georg Brandt vào thập niên 1730. Brandt đã phân tích quặng xanh sậm lấy từ một mỏ đồng ở Vastmanland và suy luận rằng nó có chứa một kim loại trước đó chưa biết. Các nhà hóa học lúc ấy đã bác bỏ kết quả của Brandt, cho rằng “kim loại” đó là một hợp chất của sắt và arsen. Tuy nhiên, cuối cùng thì Brandt đã đúng và ông đặt tên cho nguyên tố theo cách gọi của những thợ mỏ cáu kính kia và hợp chất độc hại của họ.

Cobalt là cơ sở cho một thủ thuật hóa học hấp dẫn – đó là “mực vô hình” sử dụng trong ngành gián điệp kể từ thế kỉ 17. Để tạo ra “mực vô hình”, người ta hòa tan quặng cobalt vào acid để tạo thành các tinh thể cobalt chloride, sau đó hòa tan nó vào nước cùng với glycerol thành một dung dịch gần như không màu. Thông điệp vô hình được ghi, sau đó một bức thư vô thưởng vô phạt được ghi chồng lên nó ở một góc khác và sử dụng mực thường. Để đọc nội dung “vô hình”, toàn bộ những gì người nhận cần làm là làm nóng tờ giấy. Việc này loại các phân tử nước và glycerol ra khỏi cobalt và cho phép các ion chloride di chuyển vào, làm cho mực có màu xanh sậm.

Vào thế kỉ 20, cobalt khá nổi đình nổi đám, do đồng vị phóng xạ cao C-60 của nó, một thành phần chết chóc phát ra từ việc thử nghiệm hạt nhân trên mặt đất hồi thập niên 1950. Tuy nhiên, cobalt thông thường thì không có tính phóng xạ. Thật vậy, nó là một thành phần thiết yếu của vitamin B12 và cần thiết cho hoạt động bình thường của bộ não và hệ thần kinh, và sản sinh máu. Thiếu chất dinh dưỡng này dẫn tới bệnh thiếu máu ác tính, trong đó cơ thể không thể sinh đủ tế bào hồng cầu để tải oxygen đến các bộ phận. Thực phẩm giàu vitamin B12 bao gồm trứng, gan, cá hồi, cá trích và cá mòi. Người ăn chay không thu được vitamin B12 từ bữa ăn kiêng của họ, thành ra họ phải sử dụng thuốc bổ sung.

Cobalt có hàm lượng thấp trong lớp vỏ Trái đất, và chủ yếu được khai khoáng ở Cộng hòa Dân chủ Congo, Zambia, Australia, Nga và Canada. Một tỉ lệ lớn cobalt được sử dụng để chế tạo các siêu hợp kim – các kim loại có độ bền ở mọi nhiệt độ khiến chúng lí tưởng để dùng làm cánh quạt tuabin khí và động cơ máy bay phản lực.

Trích The Periodic Table – Paul Parsons & Gail Dixson

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Tạo bảng điểm online

Các bài khác


Phát hiện sao siêu mới chết đi chết lại nhiều lần
12/11/2017
Nó vừa mới nổ thôi. Hồi tháng Chín 2014, các nhà khoa học phát hiện một ngôi sao đang qua đời  ở giai đoạn nổ lưng
Tìm thấy khoảng trống lớn bên trong Đại Kim tự tháp Giza
11/11/2017
Một khoảng trống lớn vừa được tìm thấy bên trong Đại Kim tự tháp Giza, nhờ tia vũ trụ. Nếu không gian rộng lớn trên
Bom quark giải phóng năng lượng gấp tám lần bom khinh khí
08/11/2017
Hai nhà khoa học vừa công bố cho biết họ đã khám phá một sự kiện hạ nguyên tử mạnh đến mức các nhà nghiên cứu e ngại
Đôi điều về câu chuyện dò tìm sóng hấp dẫn
28/10/2017
Như lí thuyết tương đối rộng của Albert Einstein đã dự đoán vào năm 1916, một vật thể khối lượng lớn như Trái đất làm
Sơ lược từ nguyên vật lí hạt (Phần 6)
17/10/2017
hadron (hadros + on) Người đặt tên: Lev Okun, 1962 Thuật ngữ “hadron” được đặt ra tại Hội nghị Quốc tế về Vật lí Năng
Sơ lược từ nguyên vật lí hạt (Phần 5)
17/10/2017
boson W (weak + boson) Người đặt tên: Lý Chính Đạo và Dương Chấn Ninh, 1960 Là hạt mang lực yếu có mặt trong các tương tác
Chúng ta đã tìm thấy một nửa vũ trụ
15/10/2017
Một nửa lượng vật chất bình thường trong vũ trụ trước đây vắng mặt trong các quan sát mà không ai lí giải được, nay
Giải Nobel Vật Lý 2017 được trao cho việc dò tìm sóng hấp dẫn
09/10/2017
Rainner Weiss, Barry Barish và Kip Thorne chia nhau giải thưởng cho đóng góp của họ ở LIGO. DIVIDE CASTELVECCHI - Nature Ba nhà vật
Vui Lòng Đợi

360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com