Hóa Lí căn bản - Phần 16

HIỆU ỨNG COMPTON

Vào năm 1923, A.H. Compton cung cấp thêm một bằng chứng nữa của thuyết lượng tử hay thuyết photon. Ông được trao giải Nobel năm 1927 cho khám phá của ông về cái ngày nay gọi là hiệu ứng Compton. Ông đã chứng minh rằng: Khi tia X bước sóng λ’ đập vào một mẫu graphite, một electron bật ra và tia X tán xạ ở một góc θ có bước sóng λ dài hơn.

Giải thích hiệu ứng Compton

Compton cho biết hiện tượng xảy ra giống như một quả cầu va vào một quả cầu nằm yên làm quả cầu này bị đẩy ra xa còn năng lượng của quả cầu va chạm thì giảm. Từ đó ông cho rằng bức xạ ánh sáng (tia X) gồm các hạt (photon), vì một sóng liên tục không thể đánh bật electron. Ông hình dung một photon ánh sáng tới đập vào một electron nằm yên trong graphite, vì thế nó mất một phần năng lượng thành ra làm tăng bước sóng. Quá trình này không thể xảy ra trừ khi bức xạ ánh sáng gồm các hạt hay photon.

HIỆU ỨNG COMPTON

Hình 1.24
Tán xạ Compton của tia X

Bằng cách giả sử các va chạm photon-electron là hoàn toàn đàn hồi, Compton tìm ra độ lệch bước sóng dl được cho bởi biểu thức

HIỆU ỨNG COMPTON

Trong đó h là hằng số Planck, m là khối lượng của mỗi electron, c là vận tốc ánh sáng và θ là góc tán xạ. Biểu thức cho thấy dl là độc lập với bản chất của chất liệu và bước sóng của ánh sáng tới. Cho biết bước sóng của một photon, người ta có thể tính được động lượng của electron bật ra.

Hóa Lí Căn Bản - Arun Bahl, B.S. Bahl, G.D. Tuli
Bản dịch của TVVL
<< Phần trước | Phần tiếp theo >>

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Extension Thuvienvatly.com cho Chrome

Các bài khác


Photon là gì?
25/07/2021
Là hạt sơ cấp của ánh sáng, photon vừa bình dị vừa mang đầy những bất ngờ. Cái các nhà vật lí gọi là photon, thì những
Lược sử âm thanh
28/02/2021
Sóng âm: 13,7 tỉ năm trước Âm thanh có nguồn gốc từ rất xa xưa, chẳng bao lâu sau Vụ Nổ Lớn tĩnh lặng đến chán ngắt.
Đồng hồ nước Ktesibios
03/01/2021
Khoảng năm 250 tCN. “Đồng hồ nước Ktesibios quan trọng vì nó đã làm thay đổi mãi mãi sự hiểu biết của chúng ta về một
Tic-tac-toe
05/12/2020
Khoảng 1300 tCN   Các nhà khảo cổ có thể truy nguyên nguồn gốc của “trò chơi ba điểm một hàng” đến khoảng năm 1300
Sao neutron to bao nhiêu?
18/09/2020
Các nhà thiên văn vật lí đang kết hợp nhiều phương pháp để làm hé lộ các bí mật của một số vật thể lạ lùng nhất
Giải chi tiết mã đề 219 môn Vật Lý đề thi TN THPT 2020 (đợt 2)
04/09/2020
250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 96)
04/09/2020
Khám phá Hải Vương tinh 1846 John Couch Adams (1819–1892), Urbain Jean Joseph Le Verrier (1811–1877), Johann Gottfried Galle (1812–1910) “Bài
250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 95)
04/09/2020
Các định luật Kirchhoff về mạch điện 1845 Gustav Robert Kirchhoff (1824–1887) Khi vợ của Gustav Kirchhoff, Clara, qua đời, nhà vật

Chúng tôi hiện có hơn 60 nghìn tài liệu để bạn tìm

Đọc nhiều trong tháng



360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com