Nguyên tố nitrogen

Số nguyên tử: 7
Trọng lượng nguyên tử: 14,00672
Màu sắc: không
Pha: khí
Phân loại: phi kim
Điểm nóng chảy: - 210oC
Điểm thăng hoa: - 196oC
Cấu trúc tinh thể: không rõ

Nguyên tố nitrogen

Thật khó tin là nguyên tố nitrogen lại chiếm tới 78% thành phần khí quyển của chúng ta. Sự dồi dào nitrogen của Trái đất là do hoạt động núi lửa phun trong lịch sử sơ khai của nó; để so sánh: nitrogen chỉ chiếm 2,6% thành phần khí quyển của Hỏa tinh.

Nitrogen được khám phá vào năm 1772 bởi nhà hóa học người Anh Daniel Rutherford. Vào thập niên 1760, các nhà khoa học Henry Cavendish và Joseph Priestly đã tiến hành các thí nghiệm trong đó họ loại toàn bộ oxygen ra khỏi không khí. Cái còn lại thì chẳng một ai biết. Chính người đồng hương của họ Rutherford đã nhận ra chất khí đó là một nguyên tố mới – sau đó nó được đặt tên là nitrogen. Tên gọi có gốc gác từ nguyên Hi Lạp nitrongenes, ghép lại có nghĩa là “tạo ra nitre” – nitre khi đó là tên gọi chỉ saltpeter, hay potassiun nitrate, thành phần chính của thuốc súng.

Các hợp chất gốc nitrogen có mặt thường xuyên trong lịch sử các vụ nổ. Đó là bởi vì chúng có xu hướng muốn giải phóng nitrogen của chúng trở lại dạng khí cực kì nhanh – cùng với lượng lớn nhiệt được sinh ra. Nitroglycerine được tạo ra bằng cách cho acid nitric phản ứng với glycerine tạo ra một chất lỏng nổ được kích nổ bởi sự va đập – được phát minh vào năm 1846, nó là “chất nổ mạnh” đầu tiên. Alfred Nobel đã phát minh ra dynamite vào năm 1866 bằng cách cho hấp thu nitroglycerine vào kieselguhr – một loại đá trầm tích nghiền thành bột mịn – tạo ra một chất nổ bền hơn nhiều. Tài sản Nobel kiếm được từ dynamite đã được dành làm quỹ cho các giải thưởng mang tên của ông.

Nguyên tố nitrogen

Ở một số nhà hàng, thực khách có thể ăn thực phẩm ngâm trong nitrogen lỏng ngay trước mắt mình. Nitrogen chỉ tồn tại ở trạng thái lỏng của nó ở nhiệt độ dưới – 196oC.

Thật mỉa may, một chất nổ gốc nitrogen, gọi là azide, đã cứu lấy mạng sống của nhiều người do việc sử dụng nó trong túi khí xe hơi. Một gia tốc kế phát hiện sự va chạm và kích nổ bằng một xung điện – bơm đầy không khí vào túi khí trong 25 phần nghìn của một giây. Ước tính từ năm 1990 đến năm 2000, các túi khí đã cứu sống hơn 6.000 sinh mạng ở riêng nước Mĩ.

Nitrogen còn giúp mang lại tính “trơ” cho khí quyển, cản trở sự phá hủy do oxygen gây ra. Ví dụ, một miếng trái cây đựng trong một cái hộp kín chứa nitrogen (nhưng không được đông lạnh) sẽ được gìn giữ trong hai năm. Nitrogen lỏng là một chất làm lạnh hiệu quả, thường được dùng để đông lạnh máu và các cơ quan nội tạng cấy ghép. Nó còn là cơ sở cho nhiên liệu tên lửa “hydrazine” và “widget” cho bia đóng lon, giải phóng khí nitrogen làm “sủi bọt” bia. Nitrogen chiếm 3% khối lượng cơ thể người, tích hợp trong protein, các chất truyền xung thần kinh, và trong acid deoxyribonucleic (ADN). Hợp chất nitrous oxide (N2O), hay “khí ga cười”, là một chất gây tê và phấn khích.

Nitrogen còn là chất dinh dưỡng thiết yếu cho cây xanh, và đa số cây xanh hấp thu nitrogen thông qua bộ rễ của chúng nhanh hơn nhiều so với hấp thu trực tiếp từ không khí. Nitrogen từ các sinh vật chết đi vào trong đất, phần lớn chúng sau đó được vi khuẩn tiêu thụ và giải phóng dưới dạng khí.

Việc nhận ra nhu cầu nitrogen của cây xanh có ý nghĩa quan trọng đối với lĩnh vực nông nghiệp. Vào năm 1909, nhà hóa học người Đức Fritz Haber đã đi tới một phương pháp hiệu quả sản xuất phân bón ammonium nitrate làm giàu cho đất trồng trọt hoa màu. Trong hai mươi năm qua, các hóa chất này đã làm tăng gấp đôi sản lượng hoa màu trên toàn thế giới và trực tiếp mang lại cái ăn cho một phần ba dân số địa cầu.

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Tạo bảng điểm online

Các bài khác


Sơ lược từ nguyên vật lí hạt (Phần 6)
17/10/2017
hadron (hadros + on) Người đặt tên: Lev Okun, 1962 Thuật ngữ “hadron” được đặt ra tại Hội nghị Quốc tế về Vật lí Năng
Sơ lược từ nguyên vật lí hạt (Phần 5)
17/10/2017
boson W (weak + boson) Người đặt tên: Lý Chính Đạo và Dương Chấn Ninh, 1960 Là hạt mang lực yếu có mặt trong các tương tác
Chúng ta đã tìm thấy một nửa vũ trụ
15/10/2017
Một nửa lượng vật chất bình thường trong vũ trụ trước đây vắng mặt trong các quan sát mà không ai lí giải được, nay
Giải Nobel Vật Lý 2017 được trao cho việc dò tìm sóng hấp dẫn
09/10/2017
Rainner Weiss, Barry Barish và Kip Thorne chia nhau giải thưởng cho đóng góp của họ ở LIGO. DIVIDE CASTELVECCHI - Nature Ba nhà vật
Làm thế nào tạo ra á kim không chứa kim loại?
22/09/2017
Một loại vật liệu mới gọi là “á kim thung lũng spin” vừa được các nhà vật lí ở Nga, Nhật Bản và Mĩ dự đoán dựa
Thiên văn học là gì?
20/09/2017
Loài người từ lâu đã hướng mắt lên bầu trời, tìm cách thiết đặt ý nghĩa và trật tự cho vũ trụ xung quanh mình. Mặc dù
Một số thông tin thú vị về Mặt trăng
16/09/2017
Mặt trăng là vật thể dễ tìm thấy nhất trên bầu trời đêm – khi nó hiện diện ở đó. Vệ tinh thiên nhiên duy nhất của
Sơ lược từ nguyên vật lí hạt (Phần 4)
27/08/2017
boson (Bose + on) Người đặt tên: Paul Dirac, 1945 Boson được đặt theo tên nhà vật lí Satyendra Nath Bose. Cùng với Albert Einstein,
Vui Lòng Đợi

360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com