Nguyên tố fermium

Số nguyên tử: 100
Kí hiệu nguyên tử: Fm
Trọng lượng nguyên tử: 257
Điểm nóng chảy: 1527 C
Điểm sôi: Không rõ

Nguồn gốc tên gọi: Fermium được đặt theo tên của nhà vật lí đoạt giải Nobel người Italy Enrico Fermi, người đã phát triển lò phản ứng hạt nhân nhân tạo, tự duy trì, đầu tiên. Lúc khám phá ra nguyên tố thì ông vừa qua đời.

Khám phá: Vào năm 1952, fermium đã được khám phá từ bụi phóng xạ của vụ thử hạt nhân mười megaton “Ivy Mike” ở Nam Thái Bình Dương. Đây là vụ nổ bom khinh khí thành công đầu tiên, và nó còn đồng thời tạo ra nguyên tố einsteinium.

Fermium được nhận dạng chính thức bởi Albert Ghiorso và đội của ông khi họ từ Nam Thái Bình Dương trở về phòng thí nghiệm của họ tại trường Đại học California, Berkeley và nghiên cứu san hô lấy về từ bãi thử hạt nhân. Họ đã tìm thấy 255Fm, một sản phẩm con cháu của phân rã beta đồng vị einsteinium. Khám phá ra fermium được giữ kín cho đến năm 1955 theo yêu cầu của giới quân sự Mĩ, do tình hình Chiến tranh Lạnh căng thẳng.

Tính chất của fermium

Là nguyên tố tổng hợp nặng nhất có thể được tạo ra bằng cách bắn phá các nguyên tố nhẹ hơn, fermium là nguyên tố nặng nhất có thể được điều chế với số lượng lớn.

Fermium kim loại chưa được điều chế, mặc dù các hợp kim với các kim loại đất hiếm đã được tạo ra. Hợp kim của fermium và ytterbium có màu bạc và sáng bóng. Các phép đo và dự đoán đã được thực hiện và nêu ra cho hợp kim đó và các hợp kim khác. Người ta cho rằng fermium kim loại sẽ thường ở trạng thái hóa trị hai nhưng có thể hình thành một trạng thái hóa trị ba.

Tính chất hóa học của fermium chỉ mới được nghiên cứu với lượng nhỏ đòi hỏi những kĩ thuật thực nghiệm tân tiến. Người ta phát hiện thấy hóa tính của fermium thuộc loại tiêu biểu của cuối họ actinide, với một trạng thái oxide III thường gặp và còn có xu hướng có mặt một trạng thái oxide II.

Có 21 đồng vị đã biết của fermiun, với trọng lượng nguyên tử từ 242 đến 260. Có hai đồng vị siêu bền. Bền nhất là 257Fm với chu kì bán rã 100,5 ngày. Sản phẩm bắt giữ neutron của 257Fm, 258Fm, chịu sự phân hạch tự phát và có chu kì bán rã chỉ 370 micro giây.

Mặc dù khó thu được fermium, nhưng 255Fm có thể dễ dàng tách lập được bằng cách “vắt sữa” sản phẩm con phân hủy beta của 255Es tinh khiết.

Các nguồn fermium

Fermium được điều chế nhân tạo, mặc dù nó thật sự từng có mặt trong thiên nhiên, cùng với einsteinium, tại lò phản ứng phân hạch hạt nhân thiên nhiên ở Oklo, Gabon. Tuy nhiên, nguyên tố này không còn tồn tại ở địa điểm đó nữa.

Sản sinh fermium là kết quả của các bắt giữ neutron bội ở các nguyên tố nhẹ hơn, ví dụ như uranium và curium, theo sau đó là các phân hủy beta liên tiếp. Những sự kiện này xảy ra thường nhất khi có một thông lượng neutron tăng dần – trường hợp mạnh nhất là một vụ nổ hạt nhân. Đó là lí do fermium được khám phá sau vụ nổ Ivy Mike.

Fermium còn được tạo ra tại lò phản ứng hạt nhân hoặc máy gia tốc, khi các actinide nhẹ hơn bị bắn phá bởi neutron. Người ta tin rằng các vụ nổ nhiệt hạch 20 đến 200 kiloton tạo ra lượng fermium vào cỡ mili gram, mặc dù nó luôn luôn lẫn với một lượng lớn bụi phóng xạ. Sau khi được tạo ra trong một vụ nổ, fermium phải được tách riêng từ bụi phóng xạ và nhiều actinide khác cùng các sản phẩm phân hạch lanthanide. Chiết tách dung môi và trao đổi ion là hai cách tách lập fermium.

Công dụng của fermium

Vì fermium chỉ được tìm thấy với số lượng nhỏ và tất cả các đồng vị của nó có chu kì bán rã ngắn, nên fermium không có công dụng thương mại. Tuy nhiên, nó được sử dụng trong các nghiên cứu khoa học mở rộng hiểu biết về phần còn lại của bảng tuần hoàn hóa học.

Nguồn: Los Alamos National Laboratory, Jefferson Lab

Vui lòng ghi rõ "Nguồn Thuvienvatly.com" khi đăng lại bài từ CTV của chúng tôi.

Nếu thấy thích, hãy Đăng kí để nhận bài viết mới qua email
Tin tức vật lý
Downlaod video thí nghiệm

Các bài khác


Photon là gì?
25/07/2021
Là hạt sơ cấp của ánh sáng, photon vừa bình dị vừa mang đầy những bất ngờ. Cái các nhà vật lí gọi là photon, thì những
Lược sử âm thanh
28/02/2021
Sóng âm: 13,7 tỉ năm trước Âm thanh có nguồn gốc từ rất xa xưa, chẳng bao lâu sau Vụ Nổ Lớn tĩnh lặng đến chán ngắt.
Đồng hồ nước Ktesibios
03/01/2021
Khoảng năm 250 tCN. “Đồng hồ nước Ktesibios quan trọng vì nó đã làm thay đổi mãi mãi sự hiểu biết của chúng ta về một
Tic-tac-toe
05/12/2020
Khoảng 1300 tCN   Các nhà khảo cổ có thể truy nguyên nguồn gốc của “trò chơi ba điểm một hàng” đến khoảng năm 1300
Sao neutron to bao nhiêu?
18/09/2020
Các nhà thiên văn vật lí đang kết hợp nhiều phương pháp để làm hé lộ các bí mật của một số vật thể lạ lùng nhất
Giải chi tiết mã đề 219 môn Vật Lý đề thi TN THPT 2020 (đợt 2)
04/09/2020
250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 96)
04/09/2020
Khám phá Hải Vương tinh 1846 John Couch Adams (1819–1892), Urbain Jean Joseph Le Verrier (1811–1877), Johann Gottfried Galle (1812–1910) “Bài
250 Mốc Son Chói Lọi Trong Lịch Sử Vật Lí (Phần 95)
04/09/2020
Các định luật Kirchhoff về mạch điện 1845 Gustav Robert Kirchhoff (1824–1887) Khi vợ của Gustav Kirchhoff, Clara, qua đời, nhà vật

Chúng tôi hiện có hơn 60 nghìn tài liệu để bạn tìm

Đọc nhiều trong tháng



Bài viết chuyên đề

360 độ

Vật lý 360 độ là trang tin nhanh, trao đổi chuyên đề vật lý và các khoa học khác cũng như các nội dung liên quan đến dạy và học.
Hi vọng các bạn giúp chúng tôi bằng cách đăng kí làm CTV.
Liên hệ: banquantri@thuvienvatly.com